Ο Ταρέμι κι άλλοι Ιρανοί ποδοσφαιριστές ενώνουν τη φωνή τους με τους διαδηλωτές

Ο Μεχντί Ταρέμι σκόραρε για τον Ολυμπιακό το περασμένο Σάββατο, “σφράγισε” τη νίκη με 2-0 απέναντι στον Ατρόμητο και έφερε την ομάδα του στην κορυφή της Super League. Υπό κανονικές συνθήκες, εκατομμύρια άνθρωποι στο Ιράν θα παρακολουθούσαν κάθε βήμα της ευρωπαϊκής καριέρας του Ταρέμι, η οποία απογειώθηκε στην Πόρτο και συνεχίστηκε στον Πειραιά. Όχι όμως αυτή τη φορά.

Το καθεστώς της Τεχεράνης έχει επιβάλλει μπλακ άουτ στις επικοινωνίες, με αποτέλεσμα οι φίλαθλοι της ποδοσφαιρόφιλης χώρας να μη δουν ότι δεν πανηγύρισε το γκολ του. “Έχει να κάνει με τις συνθήκες στη χώρα μου. Υπάρχουν προβλήματα μεταξύ του λαού και της κυβέρνησης. Ο κόσμος είναι πάντα μαζί μας, γι’ αυτό κι εμείς είμαστε μαζί του. Δεν μπορούσα να πανηγυρίσω, σε ένδειξη αλληλεγγύης προς τον ιρανικό λαό. Ξέρω ότι οι φίλοι του Ολυμπιακού θα ήθελαν να με δουν χαρούμενο, αλλά δεν πανηγυρίζω τα γκολ, από σεβασμό σε όσα περνά ο λαός του Ιράν” δήλωσε ο ποδοσφαιριστής.

Και αυτά που γίνονται στο Ιράν, φαίνεται, όπως γράφει ο Guardian, να είναι τα χειρότερα από το 1979, όταν η Ισλαμική Επανάσταση ανέτρεψε τον Σάχη και έφερε στην εξουσία τον αγιατολάχ Χομεϊνί. Η εκρηκτική άνοδος του πληθωρισμού και η κατάρρευση του νομίσματος έχουν προκαλέσει εκτεταμένες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις και αναταραχές σε όλη τη χώρα. Η απάντηση του καθεστώτος υπήρξε σκληρή: εκτελέσεις, εντεινόμενη καταστολή και ένα μπλακάουτ στο διαδίκτυο που διαρκεί εδώ και ημέρες. Για τα εκατομμύρια Ιρανών της διασποράς που έχουν αγαπημένους στη χώρα, κυριαρχούν ο φόβος και η αγωνία.

Το ποδόσφαιρο κατέχει ανέκαθεν κεντρική θέση στο Ιράν – μια χώρα όπου, όπως και σε άλλα αυταρχικά καθεστώτα, η εξουσία φοβάται τη δυναμική των μαζικών συγκεντρώσεων και τη δυνατότητά τους να αποκτήσουν πολιτικό χαρακτήρα, αλλά ταυτόχρονα δεν διστάζει να εκμεταλλευτεί την επιτυχία για δικούς της σκοπούς. Όταν το Ιράν προκρίθηκε στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1998, οι παίκτες κλήθηκαν να καθυστερήσουν την επιστροφή τους ώστε να καταλαγιάσουν οι πανηγυρισμοί, ενώ σε κρίσιμο προκριματικό αγώνα για το Μουντιάλ του 2010, αρκετοί φόρεσαν πράσινα περιβραχιόνια σε στήριξη του ηγέτη της αντιπολίτευσης Μιρ Χοσεΐν Μουσαβί, εν μέσω διαδηλώσεων για ένα αμφισβητούμενο εκλογικό αποτέλεσμα. Ο Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, που ανακηρύχθηκε νικητής, συνδέθηκε εμφανώς με την ομάδα, διέθετε το προεδρικό αεροσκάφος για προκριματικούς αγώνες, ενώ στο εσωτερικό της χώρας οι περισσότερες ομάδες παραμένουν άμεσα ή έμμεσα δεμένες με το κράτος.

Συλλήψεις και απειλές

Το να μιλήσει κανείς ανοιχτά δεν είναι εύκολο. Ο Αλί Νταεΐ, σύμβολο όπως και ο Ταρέμι, στήριξε τις διαδηλώσεις το 2022 και στη συνέχεια η οικογένειά του εμποδίστηκε να φύγει από τη χώρα. Κατά τη διάρκεια του τελευταίου Παγκοσμίου Κυπέλλου, που συνέπεσε με τις πανεθνικές διαμαρτυρίες μετά τον θάνατο της Μαχσά Αμινί – μιας 22χρονης που είχε συλληφθεί επειδή φέρεται να φορούσε “ανάρμοστα” το χιτζάμπ – ο πρώην διεθνής αμυντικός Βόρια Γκαφούρι συνελήφθη, σύμφωνα με το πρακτορείο Fars, για “διάδοση προπαγάνδας κατά του Ιράν”.

Την περασμένη εβδομάδα, ο Γκαφούρι, πρώην αρχηγός της δεκάκις πρωταθλήτριας Εστεγκλάλ Τεχεράνης, φέρεται να ανακοίνωσε ότι κλείνει τα καφέ του στην πρωτεύουσα, σε ένδειξη αλληλεγγύης προς τους διαδηλωτές. Το IranWire, μέσο ενημέρωσης που λειτουργεί από Ιρανούς δημοσιογράφους στην εξορία και πολίτες-ρεπόρτερ στο εσωτερικό της χώρας, ανέφερε ότι το Fars προειδοποίησε για συνέπειες. “Αυτές οι αναταραχές σύντομα θα τελειώσουν, όμως η πραγματική δοκιμασία για τους αξιωματούχους της ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας θα αρχίσει μετά, όταν θα πρέπει να δείξουν ότι οι εκκλήσεις για χάος θα αντιμετωπιστούν με αποφασιστικότητα”.

Οι απειλές απέναντι στον Ταρέμι ενδέχεται να μην αποδώσουν. Λίγοι Ιρανοί είναι τόσο αναγνωρίσιμοι διεθνώς. Παρότι κάποτε θεωρούνταν υποστηρικτής του καθεστώτος, φαίνεται πως ο παίκτης έχει εξελιχθεί από τότε που καθιερώθηκε στην Περσέπολις της Τεχεράνης. Έχει επικρίνει την κατάσταση των αθλητικών εγκαταστάσεων στη χώρα, συμπεριλαμβανομένου του εμβληματικού σταδίου Αζαντί, και έχει αναρωτηθεί γιατί υπάρχει απροθυμία να επιτραπούν μεγάλες συγκεντρώσεις φιλάθλων. Ήταν ο ηγέτης της εθνικής ομάδας στο Μουντιάλ του 2022, όταν οι παίκτες δεν τραγούδησαν τον εθνικό ύμνο στον πρώτο αγώνα με την Αγγλία – μια πράξη που επαναλήφθηκε στις 7 Ιανουαρίου στο Κύπελλο Ασίας Κ23 στη Σαουδική Αραβία, όταν η ιρανική ομάδα παρέμεινε σιωπηλή πριν από τον αγώνα με τη Νότια Κορέα.

Στο Κατάρ, τρία χρόνια πριν, οι παίκτες και ο ομοσπονδιακός τεχνικός Κάρλος Κεϊρόζ είχαν εκφράσει την ενόχλησή τους για τις συνεχείς ερωτήσεις των δυτικών ΜΜΕ σχετικά με τις διαδηλώσεις στο Ιράν, αντί για ποδοσφαιρικά ζητήματα, και αναρωτήθηκαν γιατί οι συνάδελφοί τους δεν δέχονταν παρόμοια πίεση. “Γιατί δεν ρωτάτε τους άλλους προπονητές;” είχε πει ο Κεϊρόζ. “Γιατί δεν ρωτάτε τον Σάουθγκεϊτ “Τι πιστεύετε για την Αγγλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες που έφυγαν από το Αφγανιστάν και άφησαν πίσω όλες τις γυναίκες;”»

Τώρα, με το Ιράν αποκομμένο από τον υπόλοιπο κόσμο, υπάρχει ανάγκη για περισσότερες ερωτήσεις και περισσότερη πληροφόρηση. Το Σαββατοκύριακο, ο Κεϊρόζ ανήρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ένα μήνυμα που περιλάμβανε μια φράση του επιδραστικού ποιητή Αχμάντ Σαμλού, γεννημένου στην Τεχεράνη, ο οποίος θα συμπλήρωνε 100 χρόνια ζωής τον προηγούμενο μήνα: “Ελευθερία είναι να αναπνέεις έναν αέρα όπου δεν υπάρχει ψέμα”.

“Προς όλο τον ιρανικό λαό, τους αγαπημένους μου παίκτες, το επιτελείο και τους φίλους μου. Έχω περάσει πολλά χρόνια ανάμεσα στους Ιρανούς – παίκτες, συνεργάτες, οικογένειες, φίλους – και γνωρίζω την αξιοπρέπεια, τη ζεστασιά και την ανθεκτικότητά τους. Η καρδιά και οι σκέψεις μου είναι με τον λαό του Ιράν σε αυτές τις δύσκολες αλλά γεμάτες ελπίδα ημέρες. Ανησυχώ βαθιά για την ασφάλεια και την ευημερία τους”.