Ο Τραμπ εξετάζει χτύπημα στο Ιράν – Χάος στα νοσοκομεία από την ακραία καταστολή

Την ώρα που οι διαδηλωτές δεν πτοούνται από την ακραία καταστολή του καθεστώτος του Ιράν, που έχει ως αποτέλεσμα να αυξάνονται διαρκώς οι νεκροί και οι τραυματίες, οι ΗΠΑ συνεχίζουν να παρεμβαίνουν στα εσωτερικά της Ισλαμικής Δημοκρατίας και στο τραπέζι έχει μπει ακόμη και το σενάριο χτυπήματος.

Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, που έρχεται συνέχεια αντίστοιχου της Wall Street Journal, ο Ντόναλντ Τραμπ ενημερώθηκε τις τελευταίες ημέρες για νέες επιλογές στρατιωτικών επιθέσεων στο Ιράν, καθώς εξετάζει το ενδεχόμενο να κάνει πράξη την απειλή του να επιτεθεί στη χώρα, σύμφωνα με πολλούς Αμερικανούς αξιωματούχους.

Ο Τραμπ δεν έχει λάβει τελική απόφαση, αλλά οι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να εγκρίνει μια επίθεση ως απάντηση στις προσπάθειες του ιρανικού καθεστώτος να καταστείλει τις διαδηλώσεις. Υπενθυμίζεται πως, οι διαμαρτυρίες ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου στα παζάρια της Τεχεράνης, με αφορμή την καλπάζουσα ακρίβεια, και επεκτάθηκαν σε περισσότερες από 100 πόλεις, αποτελώντας τη σοβαρότερη πρόκληση για το ιρανικό καθεστώς εδώ και χρόνια.

Η οργάνωση Human Rights Activists News Agency (HRANA) εκτίμησε ότι τουλάχιστον 78 διαδηλωτές έχουν σκοτωθεί τις τελευταίες 14 ημέρες. Συνολικά, οι νεκροί ανέρχονται σε τουλάχιστον 116, συμπεριλαμβανομένων 38 μελών των δυνάμεων ασφαλείας. Τουλάχιστον επτά από τους νεκρούς διαδηλωτές ήταν ανήλικοι, ενώ οι συλλήψεις ξεπερνούν τις 2.600.

Οι επιλογές του Τραμπ

Στον Αμερικανό πρόεδρο έχουν παρουσιαστεί διάφορες επιλογές, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων σε μη στρατιωτικούς στόχους στην Τεχεράνη, ανέφεραν οι πηγές, οι οποίες μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσουν εμπιστευτικές συνομιλίες.

Ερωτηθείς σχετικά με το σχεδιασμό πιθανών επιθέσεων, ο Λευκός Οίκος παρέπεμψε στις δημόσιες δηλώσεις του Τραμπ και τις αναρτήσεις του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τις τελευταίες ημέρες.

«Το Ιράν αναζητά την ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, ίσως όπως ποτέ άλλοτε» έγραψε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το Σάββατο. «Οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να βοηθήσουν».

Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, δήλωσε την Παρασκευή ότι η κυβέρνηση «δεν θα υποχωρήσει» μπροστά στις μαζικές διαδηλώσεις.

Ο Τραμπ έχει απειλήσει επανειλημμένα να χρησιμοποιήσει θανατηφόρα βία εναντίον της ιρανικής κυβέρνησης για τις προσπάθειές της να καταστείλει τις διαδηλώσεις, και την Παρασκευή δήλωσε ότι το Ιράν «βρίσκεται σε μεγάλη δυσκολία».

«Έχω δηλώσει με μεγάλη έμφαση ότι, αν αρχίσουν να σκοτώνουν ανθρώπους όπως έκαναν στο παρελθόν, θα αναμιχθούμε» δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους, κατά τη διάρκεια συνάντησης με στελέχη της πετρελαϊκής βιομηχανίας. «Θα τους χτυπήσουμε πολύ σκληρά εκεί που πονάει. Και αυτό δεν σημαίνει στρατιωτική επέμβαση, αλλά ότι θα τους χτυπήσουμε πολύ, πολύ σκληρά εκεί που πονάει».

Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο μίλησε τηλεφωνικά το Σάββατο το πρωί με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου, σύμφωνα με τρεις άτομα που έχουν γνώση της κλήσης. Οι δύο ηγέτες συζήτησαν τις διαμαρτυρίες στο Ιράν, καθώς και την κατάσταση στη Συρία και μια ειρηνευτική συμφωνία στη Γάζα, ανέφεραν τα τρία άτομα. Νωρίς το Σάββατο, ο Ρούμπιο έγραψε σε έναν προσωπικό λογαριασμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «υποστηρίζουν τον γενναίο λαό του Ιράν».

Γιατί οι επόμενες ώρες στο Ιράν είναι κρίσιμες

Στο μεταξύ, οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις μπαίνουν στην τρίτη εβδομάδα παρά τη σκληρή καταστολή και την ωμή βία των Αρχών, που καταγγέλλουν οι διαδηλωτές.

Αν και η διακοπή του ίντερνετ σε εθνική κλίμακα, την οποία επέβαλαν οι ιρανικές αρχές την Πέμπτη, έχει σε μεγάλο βαθμό αποκόψει τους διαδηλωτές από τον υπόλοιπο κόσμο, βίντεο που κατάφεραν να κυκλοφορήσουν από τη χώρα, κατέγραψαν χιλιάδες ανθρώπους να διαδηλώνουν στην Τεχεράνη το βράδυ της Παρασκευής μέχρι τα ξημερώματα του Σαββάτου, φωνάζοντας «Θάνατος στον Χαμενεΐ» και «Ζήτω ο σάχης».

Σε πολλά από τα βίντεο που κυκλοφόρησαν πριν το μπλακάουτ, ένα ακόμα σύνθημα καταγράφηκε να επαναλαμβάνεται διαρκώς στους δρόμους και τις πόλεις του Ιράν: «Δεν φοβόμαστε πια. Θα αγωνιστούμε».

Μία ένδειξη ότι παρά το “επικοινωνιακό σκοτάδι”, η αποφασιστικότητα των διαδηλωτών παραμένει ακλόνητη.

Όπως μεταδίδει η βρετανική εφημερίδα TheGuardian, πλήθος πολιτών πλημμύρισαν στους δρόμους της Μασάντ, την πόλη καταγωγής του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, σε μια επίδειξη ανυπακοής, καθώς ο Χαμενεΐ έχει επανειλημμένως απειλήσει και καταφερθεί εναντίον των διαδηλωτών, χαρακτηρίζοντάς τους ως «βάνδάλους», κατηγορώντας παράλληλα τις ΗΠΑ ότι υποδαυλίζουν το κύμα διαμαρτυρίας που σαρώνει τη χώρα.

Σύμφωνα με το euronews, πολλοί Ιρανοί υπογραμμίζουν ότι αυτή η διάθεση αντίστασης δεν γεννήθηκε από τη μια μέρα στην άλλη. Είναι το αποτέλεσμα 47 ετών καταπίεσης, ταπείνωσης, οικονομικής ασφυξίας και φίμωσης κάθε διαφωνίας. Υποστηρικτές των κινητοποιήσεων μιλούν για μια γενιά, που σιωπούσε για δεκαετίες και τώρα διεκδικεί αξιοπρέπεια και το δικαίωμα σε ένα μέλλον, ζητώντας από τη διεθνή κοινότητα να ακούσει.

Η κρίσιμη συγκυρία και οι απειλές των Αρχών

Αναλυτές προειδοποιούν ότι, όταν μια χώρα βυθίζεται σε διαδικτυακό μπλακάουτ, αυξάνονται οι κίνδυνοι για τους πολίτες, καθώς απωσιοπούνται οι ζωντανές μαρτυρίες, υπονομεύεται η ανεξάρτητη ενημέρωση και οι Αρχές μπορούν να δρουν σε συνθήκες περιορισμένης λογοδοσίας.

Όπως επισημαίνει δημοσίευμα του euronews, τις επόμενες ώρες πρόκειται να κριθεί:

• αν οι διαδηλώσεις θα επεκταθούν ή θα κατασταλούν βίαια,
• αν οι δυνάμεις ασφαλείας θα επιδείξουν αυτοσυγκράτηση ή θα κινητοποιηθούν πλήρως,
• αν η διεθνής προσοχή θα αποτρέψει τις Αρχές από περαιτέρω κλιμάκωση ή αν η απουσία της θα ανοίξει τον δρόμο για περαιτέρω βία.

Το ζητούμενο, σύμφωνα με παρατηρητές, δεν είναι η πρόβλεψη της τελικής έκβασης, αλλά η αναγνώριση των κρίσιμων σημείων καμπής. Η εμπειρία του Ιράν δείχνει ότι οι περίοδοι επιβεβλημένης σιωπής συχνά συνοδεύονται από απότομη αύξηση της βίας.

Η Iρανή Σιρίν Εμπάντι, που έχει τιμηθεί με το Νόμπελ Ειρήνης, προειδοποίησε την Παρασκευή (9/1) ότι οι δυνάμεις ασφαλείας ενδέχεται να ετοιμάζονται να διαπράξουν «σφαγή υπό την κάλυψη μιας εκτεταμένης διακοπής των επικοινωνιών» και δήλωσε ότι έχει ήδη λάβει αναφορές για εκατοντάδες άτομα, που νοσηλεύονται με τραυματισμούς στα μάτια σε ένα μόνο νοσοκομείο της Τεχεράνης.

Την ίδια ώρα, οι ιρανικές αρχές προειδοποίησαν τους πολίτες να μην συμμετάσχουν στις διαδηλώσεις του Σαββάτου (10/1), κάτι ωστόσο που δεν συνέβη.

Ο γενικός εισαγγελέας της χώρας, Μοχάμεντ Μαχβάντι Αζάντ, δήλωσε ότι όποιος το πράξει θα θεωρείται «εχθρός του Θεού», κατηγορία που επισύρει τη θανατική ποινή. Η κρατική τηλεόραση διευκρίνισε αργότερα ότι ακόμη και όσοι βοηθήσουν διαδηλωτές ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με την ίδια κατηγορία ενώ ένας παρουσιαστής προειδοποίησε τους γονείς να εμποδίσουν τα παιδιά τους από το να κατέβουν στο δρόμο.

“Αν συμβεί κάτι, αν κάποιος τραυματιστεί, αν πέσει μια σφαίρα και του συμβεί κάτι, μην παραπονεθείτε”, είπε χαρακτηριστικά ενώ ο ιρανικός στρατός δεσμεύτηκε σε ανακοίνωσή του το Σάββατο να ματαιώσει «τα σχέδια του εχθρού», προειδοποιώντας ότι η υπονόμευση της ασφάλειας της χώρας αποτελεί «κόκκινη γραμμή».

Χάος στα νοσοκομεία

Στο μεταξύ, για «πτώματα στοιβαγμένα το ένα πάνω στο άλλο» σε νοσοκομείο, έκανε λόγο μάρτυρας στο CNN μιλώντας για την κατάσταση στους δρόμους της Τεχεράνης μετά το ξέσπασμα των μαζικών διαδηλώσεων.

Άλλοι διαδηλωτές μιλούν για εικόνες μαζικής συμμετοχής αλλά και ακραίας βίας στην ιρανική πρωτεύουσα, όπου άνθρωποι όλων των ηλικιών διαδηλώνουν στους δρόμους. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, που μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας στο διεθνές Μέσο, το βράδυ της Παρασκευής, οι δυνάμεις ασφαλείας, οπλισμένες με στρατιωτικά τυφέκια, άνοιξαν πυρ, σκοτώνοντας «πολλούς ανθρώπους».

Στο ίδιο μήκος κύματος, το προσωπικό σε τρία νοσοκομεία του Ιράν δήλωσε στο BBC ότι οι εγκαταστάσεις τους είναι υπερπλήρεις με νεκρούς ή τραυματίες ασθενείς. Ένας γιατρός σε ένα νοσοκομείο της Τεχεράνης είπε ότι υπήρχαν «σφαίρες στα κεφάλια των νεαρών, αλλά και στις καρδιές τους», ενώ ένας γιατρός είπε ότι ένα οφθαλμολογικό νοσοκομείο στην πρωτεύουσα είχε περιέλθει σε κατάσταση κρίσης. Δύο από τους νοσηλευτές που μίλησαν στο βρετανικό δίκτυο δήλωσαν ότι περιέθαλψαν τραύματα από πυροβολισμούς τόσο από πραγματικά πυρά όσο και από πλαστικές σφαίρες.

«Πολλοί μόλις έφτασαν στα κρεβάτια των επειγόντων περιστατικών… είδαμε σφαίρες στα κεφάλια των νέων, αλλά και στις καρδιές τους. Πολλοί από αυτούς δεν κατάφεραν καν να φτάσουν στο νοσοκομείο. Ο αριθμός ήταν τόσο μεγάλος που δεν υπήρχε αρκετός χώρος στο νεκροτομείο· τα σώματα ήταν τοποθετημένα το ένα πάνω στο άλλο» περιγράφει ένας εξ αυτών.

Αφού γέμισε το νεκροτομείο, τα στοίβαξαν το ένα πάνω στο άλλο στην αίθουσα προσευχής.

Ο εργαζόμενος στο νοσοκομείο είπε ότι οι νεκροί ή οι τραυματίες ήταν νέοι. «Δεν μπορούσα να κοιτάξω πολλούς από αυτούς, ήταν 20-25 ετών».

Το αρχικό κλίμα, που διαδηλωτές περιέγραψαν ως ελπιδοφόρο, άλλαξε μετά το τηλεοπτικό διάγγελμα του ανώτατου ηγέτη αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ το βράδυ της Παρασκευής, οπότε και η καταστολή κλιμακώθηκε.

Μαρτυρίες που δημοσιεύθηκαν από το IranWire κάνουν λόγο για πυρά από ταράτσες κτιρίων σε πόλεις όπως η Νεϊσαμπούρ και για σοβαρά τραυματισμένους πολίτες στη Σιράζ. Στη Νατζαφαμπάντ, συγγενείς φέρονται να παραλάμβαναν τα σώματα των νεκρών απευθείας από τα νοσοκομεία για ταφή.

Μέχρι τώρα, το κύριο βάρος της αντιμετώπισης βρισκόταν στην αστυνομία και στις παραστρατιωτικές δυνάμεις ασφαλείας. Η εμπλοκή του στρατού σηματοδοτεί μετάβαση σε πιο επιθετικό μοντέλο, την ώρα που τα αιτήματα των διαδηλώσεων μετακινούνται από την οικονομική δυσφορία στην ευθεία αμφισβήτηση του θεοκρατικού συστήματος.

Ρωγμές εντός των δυνάμεων ασφαλείας;

Το κρίσιμο ερώτημα που αναδύεται πλέον είναι αν οι διαδηλώσεις μπορούν να προκαλέσουν ρωγμές στις δυνάμεις ασφαλείας, οδηγώντας μέρος τους να αρνηθεί τη βίαιη καταστολή ή ακόμη και να συνταχθεί με τους διαδηλωτές.

Δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, που εξήραν τις κινητοποιήσεις σε πόλεις όπως η Μασάντ καθώς και ισχυρισμοί περί υποχώρησης των δυνάμεων ασφαλείας σε ορισμένες περιοχές, έχουν τροφοδοτήσει τη σχετική συζήτηση. Αν και κάτι τέτοιο δεν είναι εύκολο να τεκμηριωθεί, δεδομένων των συνθηκών, αναλυτές σημειώνουν ότι η βαθιά οικονομική κρίση πλήττει εξίσου τους στρατιώτες και τις οικογένειές τους.

Άλλοι, πάντως, προειδοποιούν κατά των βεβιασμένων συμπερασμάτων. Εκτιμούν ότι οι Φρουροί της Επανάστασης ενδέχεται να επιλέξουν μια πλήρη και αποφασιστική επέμβαση για την αποκατάσταση του ελέγχου, ακόμη κι αν αυτό εντείνει τις εσωτερικές πιέσεις.

«Δεν υπάρχουν ακόμη σαφή σημάδια αποφασιστικής μεταβολής της ισορροπίας ισχύος», σημειώνει περιφερειακός αναλυτής. «Το σύστημα μπορεί να επιλέξει την παρατεταμένη καταστολή αντί της κατάρρευσης, ακόμη κι αν αυτό οδηγήσει σε μακροχρόνια αστάθεια».

Την ανησυχία εντείνουν και μη επιβεβαιωμένες πληροφορίες για συμμετοχή φιλοϊρανικών παραστρατιωτικών δυνάμεων στην καταστολή των διαδηλώσεων, μεταξύ των οποίων μέλη των ιρακινών Hashd al-Shaabi. Αν και τέτοιες αναφορές είναι δύσκολο να επαληθευτούν υπό συνθήκες επικοινωνιακού αποκλεισμού, αναλυτές σημειώνουν ότι η επέμβαση αλλοεθνών δυνάμεων έχει ιστορικό προηγούμενο στο Ιράν.

Με την ενημέρωση που καταφτάνει από το Ιράν να είναι αποσπασματική, παρατηρητές προειδοποιούν ότι όσα θα συμβούν τις επόμενες ημέρες ενδέχεται να αποδειχθούν καθοριστικά, όχι μόνο για την πορεία των διαδηλώσεων, αλλά και για τη σταθερότητα του ίδιου του ιρανικού καθεστώτος.