Οι κρυφοί στόχοι πίσω από θερμές δηλώσεις του Ρούμπιο στον Όρμπαν

Πριν ακόμα εκφράσει -έμμεσα- τη στήριξή του στον Βίκτορ Όρμπαν ενόψει των κρίσιμων εκλογών, η περιοδεία του Μάρκο Ρούμπιο στην Ευρώπη υποσχόταν να είναι προκλητική.

Μετά την παρουσία του στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, κατά τη διάρκεια μιας έντονα τεταμένης περιόδου στις σχέσεις του Ατλαντικού, ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών αναχώρησε για τη Σλοβακία και την Ουγγαρία, τις δύο χώρες της ΕΕ που εξαρτώνται περισσότερο από τη ρωσική ενέργεια και αμφισβητούν τη στήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία.

Σε ένα σκηνικό που πλησίαζε την ξεκάθαρη πολιτική στήριξη, ο Ρούμπιο δήλωσε στον Όρμπαν ότι οι σχέσεις ΗΠΑ-Ουγγαρίας έχουν μπει σε μια “χρυσή εποχή” και ότι αυτή θα συνεχιστεί όσο ο Ούγγρος ηγέτης παραμείνει στην εξουσία.

«Αν αντιμετωπίζετε οικονομικές δυσκολίες, αν υπάρχουν εμπόδια στην ανάπτυξή σας, αν τα πράγματα απειλούν την σταθερότητα της χώρας σας, γνωρίζω ότι ο Πρόεδρος Τραμπ θα ενδιαφερθεί να βρει τρόπους για να προσφέρει βοήθεια, εφόσον προκύψει τέτοια ανάγκη, και φυσικά όσον αφορά τα οικονομικά και τα συναφή», δήλωσε ο Ρούμπιο.

Η προσφορά οικονομικής στήριξης και η υπόνοια για παράταση της εξαίρεσης της Ουγγαρίας από τις κυρώσεις για την αγορά ρωσικού πετρελαίου και αερίου, ήρθε μόλις δύο μήνες πριν από τις εξαιρετικά κρίσιμες εκλογές για το κόμμα Φιντές του Όρμπαν, που σηματοδοτούν τη μεγαλύτερη απειλή για την κυριαρχία του στην Ουγγαρία μετά από 16 χρόνια.

Προβολή χάους ή πολιτική στρατηγική;

Η επίσκεψη του Ρούμπιο στην Ουγγαρία σίγουρα ενίσχυσε τις ανησυχίες στις Βρυξέλλες ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν να προωθήσουν το χάος και τη διάσπαση μεταξύ των συμμάχων τους, καθώς οι εντάσεις κλιμακώνονται γύρω από ζητήματα όπως η Ουκρανία, η Γροιλανδία, οι εμπορικές συμφωνίες και οι αμυντικές δαπάνες.

Οι δηλώσεις του Ρούμπιο έμοιαζαν να συνιστούν μια προσπάθεια επηρεασμού των εκλογών στην καρδιά της Ευρώπης, δήλωσαν αναλυτές στον Guardian.

«Είναι ένα ‘φεύγετε’ για την ΕΕ», δήλωσε η Τερέσα Φάλον, διευθύντρια του Κέντρου Σπουδών Ρωσίας, Ευρώπης και Ασίας στις Βρυξέλλες. «Ήταν απόλυτα σαφές».

Η περίοδος που διανύουν οι διατλαντικές σχέσεις χαρακτηρίζεται από σφοδρές αντιπαραθέσεις, με τον Ντόναλντ Τραμπ να απαιτεί από τη Δανία να παραχωρήσει τη Γροιλανδία στις ΗΠΑ για λόγους εθνικής ασφάλειας.

Η διαμάχη έφτασε σε άλλο επίπεδο όταν ο Τραμπ ανέφερε ότι η Δανία αδυνατούσε να προστατεύσει το ημιαυτόνομο έδαφος από πιθανή επίθεση από τη Ρωσία ή την Κίνα, προσθέτοντας ότι η «άμυνά τους είναι δύο έλκηθρα με σκύλους».

Ωστόσο, υποχώρησε μετά τις διαπραγματεύσεις με το ΝΑΤΟ σχετικά με το μέλλον της Αρκτικής.

Πέρυσι, στην ίδια διάσκεψη, ο Τζέι Ντι Βανς κατηγόρησε τους Ευρωπαίους ηγέτες ότι λογοκρίνουν τους πολίτες τους χρησιμοποιώντας «άσχημους σοβιετικούς όρους, όπως ‘παραπληροφόρηση’ και ‘παραπλανητική ενημέρωση’», διότι φοβούνται μήπως οι ψηφοφόροι εκφράσουν διαφορετική γνώμη ή… ψηφίσουν διαφορετικά.

Η ανώτερη διπλωμάτης της ΕΕ εκείνη την περίοδο δήλωσε ότι φαινόταν πως οι ΗΠΑ προσπαθούν να προκαλέσουν αντιπαράθεση με την Ευρώπη.

Η αντίδραση των Ευρωπαίων διπλωματών

Η αποστολή του Ρούμπιο στην Ευρώπη υποδέχτηκε θετικά η ευρωπαϊκή διπλωματία, καθώς θεωρείται πιο παραδοσιακός Ρεπουμπλικανός και είχε, μέχρι πρόσφατα, στηρίξει μια πιο παραδοσιακή εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ.

Οι δηλώσεις του ήταν πιο μετρημένες από εκείνες του αντιπροέδρου πέρυσι, και έγιναν δεκτές με θερμό χειροκρότημα από πολλούς Ευρωπαίους αξιωματούχους. Παρουσίασε μια πρόταση για αναζωογόνηση, και όχι κατάργηση, της συμμαχίας του ΝΑΤΟ, που αποτελούσε βασικό φόβο για τους Ευρωπαίους αξιωματούχους μετά την επανεκλογή του Τραμπ.

Όπως σημείωσε ο αναλυτής Ματ Κρόενιγκ, ο Ρούμπιο «δεν απέρριψε τίποτα από τις πιο επιθετικές δηλώσεις του Τζέι Ντι Βανς πέρυσι, αλλά παρουσίασε τα ίδια θέματα με πιο θετικό φως, επικεντρώνοντας στις κοινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν η Ευρώπη και οι ΗΠΑ και πώς οι σύμμαχοι μπορούν να συνεργαστούν για να τις αντιμετωπίσουν».

Η Φάλον σχολίασε: «Όλοι ήθελαν να ακούσουν κάτι θετικό. Και όταν το σκέφτηκαν, συνειδητοποίησαν ότι είναι το ίδιο πράγμα, απλώς σε καλύτερη συσκευασία».

Αλλά, όπως δήλωσε και ένας διπλωμάτης στον Guardian: «Το μήνυμα που έρχεται και από τους δύο (Ρούμπιο και Βανς) είναι σαφές: Είστε μόνοι σας».