PATRIOT: ΤΙ ΔΟΥΛΕΙΑ ΕΧΟΥΝ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΤΗ ΣΑΟΥΔΙΚΗ ΑΡΑΒΙΑ ΚΑΙ ΠΟΣΟ ΜΑΣ ΚΟΣΤΙΖΕΙ;

Εκεί που παρακολουθούσαμε, ως παρατηρητές, όσα άρχισαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στο Ιράν και καθημερινά κλιμακώνονται, εμφανίστηκε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας να ενημερώσει ότι ελληνικά Patriot κατέρριψαν ιρανικούς πυραύλους, στη Σαουδική Αραβία.

Την ίδια στιγμή άρχισε ένας δημόσιος διάλογος για το αν πρόκειται περί εμπλοκής της Ελλάδας στον πόλεμο, με τους κυβερνητικούς αξιωματούχους να διαρρηγνύουν τα ιμάτια τους πως… δεν είναι αυτό που φαίνεται.

Το αποκορύφωμα ήταν η τοποθέτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος είχε πει την Τρίτη πως “δεν θα συμμετέχουμε σε καμία επιχείρηση κοντά στο Ιράν” και την Πέμπτη συμμετείχαμε.

Τότε, ο Πρωθυπουργός επανατοποθετήθηκε, ισχυριζόμενος -εν πολλοίς- πως αν δεν μπαίναμε στη μέση, η τιμή του πετρελαίου θα ήταν σήμερα υψηλότερη.

Εφόσον ωστόσο, ενεργοποιήθηκε το σύστημα και κατέρριψε εχθρικό στόχο, η χώρα μας έπαψε να είναι απλός παρατηρητής.

Τα Patriot έχουν τεχνολογία hit to kill

Όπως ο καθένας καταλήγει μόνος του στο αν έχουμε εμπλακεί στον πόλεμο ή όχι, καλό είναι να γνωρίζουμε όλοι τι είναι τα Patriot.

Ανήκουν λοιπόν, στα πιο προηγμένα συστήματα αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας, στον κόσμο. Αναφέρονται ως συστοιχίες, αφού δεν πρόκειται για ένα όχημα, αλλά για ομάδα μονάδων.

Υπάρχει

• το ραντάρ (εντοπίζει δεκάδες στόχους ταυτόχρονα, σε απόσταση άνω των 150 χιλιομέτρων),
• ο σταθμός ελέγχου, όπου βρίσκονται οι χειριστές και αυτοί που λαμβάνουν αποφάσεις,
• οι εκτοξευτές (ο κάθε ένας έχει από 4 έως 16 πυραύλους -ανάλογα με τον τύπο) και
• οι πύραυλοι, τύπου PAC-3 (Patriot Advanced Capability-3), που σύμφωνα με τους ανθρώπους που τους φτιάχνουν διαθέτουν την τεχνολογία hit to kill. Οι τύπου PAC-2 είναι τεχνολογίας blast fragmentation και χρησιμοποιείται, κυρίως, κατά των αεροσκαφών.

Πέφτουν δηλαδή, πάνω στον στόχο με τεράστια ταχύτητα, ώστε να τον διαλύσουν. Δεν εκρήγνυνται απλά, κοντά του.

Τα κατασκευάζει η αμερικανική εταιρεία Raytheon.

Όπως συμβαίνει με όλα τα οπλικά συστήματα που αγοράζουμε τα κράτη-μέλη της ΕΕ από τις ΗΠΑ, για να κάνουμε χρήση τους, χρειάζεται η άδεια των ΗΠΑ.

Αυτό έγινε και στην εμπλοκή μας ή τη μη εμπλοκή μας (ανάλογα με το ποιον αξιωματούχο της κυβέρνησης ρωτάμε) στον πόλεμο στο Ιράν.

Πίσω από τις λέξεις, κρύβεται η εμπλοκή

Στην ιστοσελίδα της Πολεμικής Αεροπορίας αναφέρεται πως το Patriot είναι «κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μεγάλου βεληνεκούς, με εμβέλεια ραντάρ έρευνας 170 χιλιόμετρα και μέγιστο βεληνεκές εμπλοκής 150 χιλιόμετρα».

Παρ’ όλα αυτά, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης είπε την Πέμπτη πως η χρήση των Patriot δεν ήταν εμπλοκή, αλλά «αμυντική ενέργεια αποτροπής».

Πολλά άλλα κυβερνητικά στελέχη επέμειναν πως η συστοιχία Patriot έχει αμιγώς αμυντικές δυνατότητες.

Ας δούμε τι αναφέρεται στην ιστοσελίδα της Πολεμικής Αεροπορίας.

«Η Μονάδα πυρός ελέγχει μέχρι 16 σταθμούς εκτόξευσης, οι οποίοι μπορούν να τοποθετηθούν και να επιχειρήσουν σε αποστάσεις μέχρι 30 χλμ από το σταθμό εμπλοκής, ώστε να επιτυγχάνεται η μέγιστη κάλυψη περιοχής.

Έχει δυνατότητα ταυτόχρονης εμπλοκής 9 στόχων (Τακτικοί, Βαλλιστικοί, Cruise πύραυλοι και αεροσκάφη).

Το κάθε Κέντρο Συντονισμού Πληροφοριών ελέγχει και συντονίζει μέχρι 6 ECS, και διασυνδέεται με το Εθνικό Σύστημα Αεροπορικού Ελέγχου.

Η Π.Α. διαθέτει 2 Κέντρα Συντονισμού-Πληροφοριών και 6 Σταθμούς Ελέγχου Εμπλοκής με 6 Σταθμούς εκτόξευσης το καθένα».

Ο Νίκος Δένδιας

Πόσο στοίχισε η χρήση Patriot στη Σαουδική Αραβία

Τα Patriot είναι από τα πιο ακριβά οπλικά συστήματα, στην παγκόσμια λίστα των οπλοστασίων. Θα σας πούμε και πόσο ακριβά είναι, βάσει των πληροφοριών που παρέχουν το Center for Strategic and International Studies, η κατασκευάστρια εταιρεία των πυραύλων και η Missile Defense Advocacy Alliance, ΜΚΟ που παρακολουθεί τα κόστη των αντιπυραυλικών συστημάτων.

Η πυροβολαρχία (βλ. ραντάρ, σταθμός ελέγχου, γεννήτριες και 6 έως 8 εκτοξευτές) κοστίζουν από 1 έως 1.1 δισεκατομμύρια δολάρια.

Το κόστος του πυραύλου εξαρτάται από τον τύπο του: το PAC-2 κάνει από 2 έως 3 εκατομμύρια δολάρια (ο πύραυλος) και το PAC-3 που είναι και η πιο σύγχρονη έκδοση, στοιχίζει από 4 έως 5 εκατομμύρια δολάρια.

Προφανώς και το κόστος δεν σταματάει στην αγορά. Χρειάζεται εκπαίδευση προσωπικού και συνεχής τεχνική υποστήριξη. Αυτά, από μόνα τους, στοιχίζουν εκατομμύρια δολάρια κάθε χρόνο. Οι αναβαθμίσεις λογισμικού και τα ανταλλακτικά έρχονται σε τιμές που προηγουμένως συμφωνούν μεταξύ τους τα κράτη.

Λόγω του υψηλού κόστους (4-5 εκατ. ανά πύραυλο), οι στρατοί αποφεύγουν να χρησιμοποιούν Patriot και προτιμούν φθηνά drones που κοστίζουν μόλις μερικές χιλιάδες δολάρια.

Τα Patriot επιστρατεύονται μόνο αν η απειλή είναι κρίσιμη -και τώρα καταλαβαίνετε γιατί επισημάνθηκε ότι στόχος των ιρανικών πυραύλων ήταν το διυλιστήριο της Saudi Aramco.

Τι δουλειά έχουν ελληνικά Patriot στη Σαουδική Αραβία

Ολοκληρώνουμε με το τι δουλειά έχουν ελληνικά Patriot στη Σαουδική Αραβία.

Η αλήθεια είναι πως η Ελλάδα δεν έστειλε τώρα δικά της Patriot στη Σαουδική Αραβία. Το σύστημα βρίσκεται στο Yanbu -μαζί με ελληνικό προσωπικό- από το 2021, στο πλαίσιο της αποστολής Philia Forum, μιας διμερούς αμυντικής συνεργασίας. Πριν τη μεταφορά, όπως και πριν τη χρήση, απαιτήθηκε η σύμφωνη γνώμη των ΗΠΑ, λόγω των αυστηρών περιορισμών που υπάρχουν σε ό,τι αφορά την εκμετάλλευση της αμερικανικής τεχνολογίας, από τους τελικούς χρήστες.

Τότε άρχισαν να ενοικιάζουν το σύστημα οι Σαουδάραβες, οι οποίοι επί χρόνια αγοράζουν τα τελειότερα οπλικά συστήματα και μετά μισθώνουν προσωπικό από άλλες χώρες για να τα λειτουργήσουν -αφού δεν έχουν δικούς τους ανθρώπους με σχετική εκπαίδευση και τακτικό στρατό.

Πόσο ενοικιάζουμε τα Patriot στη Σαουδική Αραβία;

Σύμφωνα με πληροφορίες, δεν υπάρχει μηνιαίο ποσό, αλλά οι μισθωτές καλύπτουν τα λειτουργικά έξοδα (μεταφορά και εγκατάσταση, διαμονή και διατροφή περίπου 120 στελεχών της Πολεμικής Αεροπορίας που επανδρώνουν την πυροβολαρχία και την συντήρηση με τα ανταλλακτικά), συν την αναβάθμιση.

Σε αυτό το πλαίσιο, απέκτησαν τα ελληνικά Patriot τους πιο εξελιγμένους πυραύλους -περαιτέρω πληροφορίες θα δοθούν σε ένα λεπτό.

Υπάρχουν έγγραφα που δείχνουν πως η ετήσια αποζημίωση του προσωπικού είναι μεταξύ 3.5 και 5 εκατομμύρια ευρώ.

Η τρέχουσα συνεργασία ολοκληρώνεται το Νοέμβριο του 2026, όταν η Ελλάδα θα παραλάβει πιο εξελιγμένο σύστημα, από αυτό που έστειλε.

Το κόστος θα το καλύψουν οι Σαουδάραβες. Οι αξιωματικοί θα μπορούν να μεταφέρουν την τεχνογνωσία στις άλλες 5 πυροβολαρχίες, στην Ελλάδα -που αρκούνται σε ασκήσεις και προσομοιώσεις.