Πυρηνικό στοιχείο της προεδρίας Τραμπ οι δασμοί – Θα ακολουθήσει χάος;

Ο Ντόναλντ Τραμπ πλήρωσε το τίμημα να επιλέξει μόνος του τους δασμούς — με το Ανώτατο Δικαστήριο να επιβάλλει την Παρασκευή (20/12) μια σπάνια απόφαση, κρίνοντας ότι δεν είχε την εξουσία να κηρύξει οικονομική κατάσταση έκτακτης ανάγκης και να επιβάλει νέους, σαρωτικούς δασμούς στις εισαγωγές.

Ο Τραμπ είχε καταστήσει τους δασμούς το θεμέλιο της οικονομικής του προσέγγισης προς τους ψηφοφόρους ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, περιγράφοντας μάλιστα τους δασμούς ως την «αγαπημένη του λέξη στο λεξικό», όπως σημειώνει το AP. Υποσχέθηκε ότι τα εργοστάσια θα μετεγκατασταθούν από το εξωτερικό και θα φέρουν μαζί τους θέσεις εργασίας, και προειδοποίησε ότι η απώλεια των δασμών θα μπορούσε να βυθίσει τις ΗΠΑ σε βαθιά ύφεση.

Αλλά η απόφαση της Παρασκευής πιθανότατα θα παρατείνει το πολιτικό και οικονομικό χάος σχετικά με το διεθνές εμπόριο για όλη τη διάρκεια του έτους των εκλογών.

Ο Τραμπ χαρακτήρισε την απόφαση ως «βαθιά απογοητευτική» και «γελοία», προσθέτοντας ότι «ντρέπεται απόλυτα» για τους έξι δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου που αποφάνθηκαν εναντίον του «επειδή δεν είχαν το θάρρος να κάνουν αυτό που είναι σωστό για τη χώρα μας».

«Απλώς είναι ανόητοι και υποτακτικοί των RINO και των ριζοσπαστικών αριστερών Δημοκρατικών», είπε ο Τραμπ για την πλειοψηφία του ανώτατου δικαστηρίου σε απογευματινή συνέντευξη Τύπου, αναφερόμενος στους «Ρεπουμπλικάνους μόνο κατ’ όνομα». «Είναι πολύ αντιπατριώτες και άπιστοι στο Σύνταγμά μας».

Ορκίστηκε να παρακάμψει το Κογκρέσο και να επιβάλει νέους δασμούς μόνος του βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας. Επέμεινε επίσης ότι η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου έφερε «μεγάλη βεβαιότητα» στην οικονομία. Αυτό δεν είναι καθόλου βέβαιο.

Ο πρόεδρος αναγνώρισε ότι ορισμένες εμπορικές συμφωνίες που διαπραγματεύτηκαν πρόσφατα θα παραμείνουν σε ισχύ, ενώ άλλες όχι. Προέβλεψε επίσης χρόνια νομικών διαμαχών για να καθοριστεί εάν η κυβέρνησή του πρέπει να επιστρέψει δισεκατομμύρια δολάρια σε έσοδα από δασμούς που έχουν ήδη καταβληθεί από άλλες χώρες.

Ο Τραμπ έμαθε για την απόφαση αφού του παρέδωσαν ένα σημείωμα κατά τη διάρκεια ιδιωτικής συνάντησης με αρκετούς κυβερνήτες το πρωί, σύμφωνα με δύο άτομα που γνωρίζουν την αντίδραση του προέδρου και μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας. Ένα άλλο άτομο, το οποίο ενημερώθηκε για τη συζήτηση, αποκάλυψε ότι ο Τραμπ είπε ότι πρέπει «να κάνει κάτι για αυτά τα δικαστήρια».

Η συνάντηση με τους κυβερνήτες ολοκληρώθηκε λίγο αφότου ο Τραμπ έμαθε για την απόφαση.

Οι δασμοί είναι αντιδημοφιλές ζήτημα για τους ψηφοφόρους

Ο Ρεπουμπλικανός στρατηγικός σύμβουλος Νταγκ Χάι δήλωσε ότι ήταν αμέσως σαφές πως ο πρόεδρος «δεν πρόκειται να είναι ευχαριστημένος» με την απόφαση.

«Αρχίζουμε να ακούμε ότι πρόκειται για ένα τεράστιο πλήγμα, μια τεράστια αποδοκιμασία», είπε.

Ωστόσο, ο Χάι ανέφερε ότι ο Τραμπ θα προσπαθήσει να βρει άλλον τρόπο για να προωθήσει την εμπορική του ατζέντα.

«Θα καταφέρουν να το αξιοποιήσουν ως ευκαιρία ή όχι;» διερωτήθηκε. «Υπάρχουν πάρα πολλά ερωτήματα.»

Ο Λευκός Οίκος σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει εναλλακτικούς νόμους για να διατηρήσει τους δασμούς του, όμως αυτές οι πολιτικές θα παρατείνουν απλώς τη συζήτηση και θα διατηρήσουν στην επικαιρότητα ένα ζήτημα που είναι σε μεγάλο βαθμό αντιδημοφιλές στους ψηφοφόρους.

Περίπου 6 στους 10 Αμερικανούς δήλωσαν ότι ο Τραμπ το παράκανε με την επιβολή νέων δασμών σε άλλες χώρες, σύμφωνα με δημοσκόπηση των AP-NORC τον Ιανουάριο.

Ακόμη πιο ανησυχητικό για έναν πρόεδρο που εξελέγη με την υπόσχεση να αντιμετωπίσει τις ανησυχίες των Αμερικανών για το κόστος ζωής, το 76% δήλωσε σε δημοσκόπηση που διεξήχθη τον περασμένο Απρίλιο ότι οι δασμολογικές πολιτικές του Τραμπ θα αυξήσουν το κόστος των καταναλωτικών αγαθών στις ΗΠΑ.

Ο Τραμπ χρησιμοποίησε τους δασμούς για να αναδιαμορφώσει την εμπορική ατζέντα των Ρεπουμπλικανών

Η επιθετική χρήση των δασμών από τον Τραμπ είχε δημιουργήσει ανησυχία σε πολλούς Ρεπουμπλικανούς νομοθέτες, δημόσια και ιδιωτικά, αναγκάζοντάς τους να υπερασπιστούν αυτό που ουσιαστικά συνιστούσε αυξήσεις φόρων για τους Αμερικανούς πολίτες και τις επιχειρήσεις.

Σε διάφορες στιγμές κατά τη δεύτερη θητεία του Τραμπ, τουλάχιστον επτά γερουσιαστές από το κόμμα του προέδρου έχουν εκφράσει τις ανησυχίες τους. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, έξι Ρεπουμπλικανοί της Βουλής των Αντιπροσώπων ενώθηκαν με τους Δημοκρατικούς για να ψηφίσουν υπέρ ενός ψηφίσματος κατά των δασμών του Τραμπ στον Καναδά.

Πράγματι, το ελεύθερο εμπόριο αποτελούσε επί μακρόν κεντρικό πυλώνα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος πριν από την άνοδο του Τραμπ στην εξουσία.

Ο γερουσιαστής του Κεντάκι, Μιτς Μακόνελ, χαρακτήρισε «παράνομο» τον ισχυρισμό του Τραμπ ότι μπορεί να παρακάμψει το Κογκρέσο για να επιβάλει δασμούς, σε δήλωσή του με την οποία χαιρέτισε την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου.

«Ο ρόλος του Κογκρέσου στην πολιτική για το εμπόριο, όπως έχω επανειλημμένα προειδοποιήσει, δεν είναι μια ενόχληση που μπορεί να παρακαμφθεί», δήλωσε ο πρώην επικεφαλής των Ρεπουμπλικανών στη Γερουσία. «Αν η εκτελεστική εξουσία επιθυμεί να θεσπίσει εμπορικές πολιτικές που επηρεάζουν Αμερικανούς παραγωγούς και καταναλωτές, ο δρόμος είναι απολύτως ξεκάθαρος: να πείσει τους εκπροσώπους τους βάσει του Άρθρου 1» του Συντάγματος.

Ο πρώην αντιπρόεδρος Μάικ Πενς, ο οποίος υπηρέτησε κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, χαιρέτισε την απόφαση ως νίκη για τον κόσμο, για τη διάκριση των εξουσιών που κατοχυρώνεται στο Σύνταγμα και για το ελεύθερο εμπόριο.

«Οι αμερικανικές οικογένειες και οι αμερικανικές επιχειρήσεις πληρώνουν τους αμερικανικούς δασμούς — όχι οι ξένες χώρες», έγραψε ο Πενς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Με αυτή την απόφαση, οι αμερικανικές οικογένειες και οι επιχειρήσεις μπορούν να ανακουφιστούν.»

Οι Δημοκρατικοί έσπευσαν να αξιοποιήσουν την ευκαιρία που τους έδωσε το Ανώτατο Δικαστήριο, με τη βουλευτή Σούζαν ΝτελΜπένε από την Ουάσιγκτον να δηλώνει ότι ο Τραμπ «δεν είναι βασιλιάς» και ότι οι «δασμοί του ήταν πάντα παράνομοι».

«Οι Ρεπουμπλικανοί στο Κογκρέσο θα μπορούσαν εύκολα να είχαν τερματίσει αυτή την οικονομική κρίση, υπερασπιζόμενοι τις κοινότητές τους», δήλωσε η ΝτελΜπένε, πρόεδρος της Επιτροπής Εκλογικής Εκστρατείας των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο. «Αντί γι’ αυτό, επέλεξαν να υποταχθούν στον Τραμπ, ενώ οικογένειες, μικρές επιχειρήσεις και αγρότες υπέφεραν από τις υψηλότερες τιμές.»

Οι δασμοί στο επίκεντρο του αφηγήματος Τραμπ για την οικονομία

Η απόφαση ουσιαστικά επιτρέπει στους επικριτές του Τραμπ να υποστηρίξουν ότι παραβίασε τον νόμο και ότι οι οικογένειες της μεσαίας τάξης υπέφεραν ως αποτέλεσμα των ενεργειών του.

Ωστόσο, ο Τραμπ έχει ισχυριστεί ότι οι δασμοί του αποτέλεσαν τη διαφορά ανάμεσα στην εθνική ευημερία και τη βαθιά φτώχεια — ένα επιχείρημα που επανέλαβε το βράδυ της Πέμπτης σε ψηφοφόρους στην αμφίρροπη πολιτεία της Τζόρτζια.

Ο πρόεδρος χρησιμοποίησε τη λέξη «δασμός» 28 φορές στην ομιλία του την Πέμπτη σε χαλυβουργία της Τζόρτζια, την Coosa Steel, η οποία απέδωσε στους εισαγωγικούς φόρους το γεγονός ότι τα προϊόντα της έγιναν πιο ανταγωνιστικά έναντι των κινεζικών.

«Χωρίς δασμούς, αυτή η χώρα θα βρισκόταν τώρα σε τεράστια προβλήματα», υποστήριξε ο Τραμπ.

Ο Τραμπ διαμαρτυρήθηκε επίσης για το ότι υποχρεώθηκε να δικαιολογήσει τη χρήση των δασμών στο Ανώτατο Δικαστήριο.

«Πρέπει να περιμένω αυτή την απόφαση. Περιμένω αιώνες, αιώνες, και η διατύπωση είναι σαφής ότι έχω το δικαίωμα να το κάνω ως πρόεδρος», είπε. «Έχω το δικαίωμα να επιβάλλω δασμούς για λόγους εθνικής ασφάλειας, σε χώρες που μας εκμεταλλεύονται εδώ και χρόνια.»

Όμως, κόντρα στις προβλέψεις του, με ψήφους 6-3, το Ανώτατο Δικαστήριο απάντησε αρνητικά.

Τα μαθηματικά των δασμών του Τραμπ “δεν βγαίνουν”

Ο πρόεδρος έχει επανειλημμένα παρουσιάσει με λάθος τρόπο τους δασμούς του, υποστηρίζοντας — παρά τα στοιχεία που δείχνουν το αντίθετο — ότι θα τους πλήρωναν οι ξένες κυβερνήσεις και ότι τα έσοδα θα επαρκούσαν για τη μείωση του εθνικού χρέους και για την καταβολή «μερίσματος» στους φορολογούμενους.

Νέα έρευνα που συνδέεται με μία από τις μεγαλύτερες αμερικανικές τράπεζες διαπίστωσε την Πέμπτη ότι οι δασμοί που κατέβαλαν μεσαίου μεγέθους αμερικανικές επιχειρήσεις τριπλασιάστηκαν μέσα στον τελευταίο χρόνο.

Οι πρόσθετοι αυτοί φόροι σήμαιναν ότι εταιρείες που απασχολούν συνολικά 48 εκατομμύρια ανθρώπους στις ΗΠΑ — δηλαδή επιχειρήσεις που ο Τραμπ είχε υποσχεθεί να αναζωογονήσει — αναγκάστηκαν να βρουν τρόπους να απορροφήσουν το νέο κόστος, μετακυλύοντάς το στους πελάτες μέσω υψηλότερων τιμών, μειώνοντας το προσωπικό ή αποδεχόμενες χαμηλότερα κέρδη.

Οι δασμοί του Τραμπ — οι οποίοι δεν ακυρώθηκαν στο σύνολό τους — αναμενόταν να αποφέρουν 3 τρισεκατομμύρια δολάρια σε έσοδα σε βάθος δεκαετίας, σύμφωνα με το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου. Το ποσό αυτό είναι μεγάλο, αλλά δεν θα ήταν επαρκές για να καλύψει το κόστος των προβλεπόμενων ελλειμμάτων.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί πως το Ανώτατο Δικαστήριο δεν έλαβε κάποια απόφαση για το πώς θα λειτουργούσε μια ενδεχόμενη διαδικασία επιστροφής χρημάτων.