Politico: Πώς ο Τραμπ θα μπορούσε να “αρπάξει” τη Γροιλανδία με 4 βήματα

Ο Ντόναλντ Τραμπ και η κυβέρνηση του έχουν κάνει ξεκάθαρο ότι οι ΗΠΑ θέλουν να αποκτήσουν τη Γροιλανδία, με τον Μάρκο Ρούμπιο να κάνει λόγο για αγορά και όχι στρατιωτική επέμβαση.

Παρότι ένα σενάριο αιφνιδιαστικής εισβολής στην πρωτεύουσα Νουούκ, τύπου Βενεζουέλας, μοιάζει φανταστικό — ακόμη κι αν η στρατιωτική επίθεση στο Καράκας φαίνεται να έδωσε σε όλους μια γεύση του τι είναι ικανές να κάνουν οι ΗΠΑ.

Η επιμονή του Αμερικανού προέδρου για τη Γροιλανδία δεν αποτελεί πλέον απλώς μια αμφιλεγόμενη ιδέα, αλλά ένα πολυεπίπεδο σχέδιο με σαφή στάδια, που θυμίζει τη ρωσική επεκτατική στρατηγική.

Το POLITICO μίλησε με εννέα αξιωματούχους της ΕΕ, στελέχη του ΝΑΤΟ, ειδικούς στην άμυνα και διπλωμάτες, για να εξετάσει πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί μια αμερικανική κατάληψη του πλούσιου σε ορυκτά και στρατηγικά κρίσιμου αρκτικού νησιού.

«Θα μπορούσε να γίνει ακόμα και με πέντε ελικόπτερα… δεν θα χρειαζόταν πολλά στρατεύματα», είπε Δανός πολιτικός που ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του. «Δεν θα υπήρχε τίποτα που θα μπορούσαν να κάνουν [οι Γροιλανδοί]».

Βήμα 1: Εκστρατεία επιρροής για την ενίσχυση του κινήματος ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας

Σχεδόν αμέσως μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, η κυβέρνηση Τραμπ άρχισε να μιλά υπέρ της ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας, η οποία είναι ημιαυτόνομο έδαφος του Βασιλείου της Δανίας. Μια ανεξάρτητη Γροιλανδία θα μπορούσε να υπογράψει συμφωνίες με τις ΗΠΑ, ενώ σήμερα χρειάζεται την έγκριση της Κοπεγχάγης.

Για να αποκτήσει ανεξαρτησία, η Γροιλανδία θα πρέπει να διεξαγάγει δημοψήφισμα και στη συνέχεια να διαπραγματευτεί συμφωνία που θα πρέπει να εγκριθεί τόσο από το Νουούκ όσο και από την Κοπεγχάγη. Σε δημοσκόπηση του 2025, το 56% των Γροιλανδών δήλωσε ότι θα ψήφιζε υπέρ της ανεξαρτησίας, ενώ το 28% κατά.

Αμερικανοί που διατηρούν σχέσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ φέρονται, σύμφωνα με δανικά μέσα ενημέρωσης, να έχουν εμπλακεί σε μυστικές προσπάθειες άσκησης επιρροής στη Γροιλανδία, με τη δανική υπηρεσία ασφαλείας PET να προειδοποιεί ότι η περιοχή «αποτελεί στόχο ποικίλων εκστρατειών επιρροής».

Ο Φέλιξ Κάρτε, ειδικός σε ζητήματα ψηφιακής πολιτικής, έκανε αναφορά στις μεθόδους που χρησιμοποιεί η Μόσχα για να επηρεάζει πολιτικές εξελίξεις σε χώρες όπως η Μολδαβία, η Ρουμανία και η Ουκρανία.
«Η Ρωσία συνδυάζει offline και online τακτικές», είπε. «Στο πεδίο συνεργάζεται με ευθυγραμμισμένους παράγοντες, όπως ακραία κόμματα, δίκτυα διασποράς ή φιλορωσικούς ολιγάρχες, και έχει αναφερθεί ότι πληρώνει άτομα για να συμμετέχουν σε αντιευρωπαϊκές ή αντιαμερικανικές διαδηλώσεις. Ταυτόχρονα, δημιουργεί μεγάλα δίκτυα ψεύτικων λογαριασμών και ψευδο-μέσων για να ενισχύσει αυτές τις δραστηριότητες στο διαδίκτυο».

Στη Γροιλανδία, οι ΗΠΑ φαίνεται να εφαρμόζουν τουλάχιστον κάποιες από αυτές τις μεθόδους.

Ο Στίβεν Μίλερ, αναπληρωτής προσωπάρχης του Τραμπ, δήλωσε στο CNN ότι «κανείς δεν πρόκειται να πολεμήσει στρατιωτικά τις ΗΠΑ για το μέλλον της Γροιλανδίας».

Τον περασμένο μήνα, ο Τραμπ δημιούργησε τη θέση του ειδικού απεσταλμένου για τη Γροιλανδία και διόρισε τον κυβερνήτη της Λουιζιάνα, Τζεφ Λάντρι, δηλώνοντας ότι στόχος του είναι «να γίνει η Γροιλανδία μέρος των ΗΠΑ».

Βήμα 2: Προσφορά ενός δελεαστικού πακέτου στη Γροιλανδία

Αν η προσπάθεια επιτάχυνσης του δημοψηφίσματος αποδώσει και οι Γροιλανδοί ψηφίσουν υπέρ της αποχώρησης από τη Δανία, το επόμενο βήμα θα ήταν να περάσει το νησί στη σφαίρα επιρροής των ΗΠΑ.

Μία επιλογή θα ήταν η ένταξη της Γροιλανδίας ως πολιτεία των ΗΠΑ, ιδέα που άνθρωποι κοντά στον Τραμπ έχουν επανειλημμένα συζητήσει. Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν αναγκάστηκε να δηλώσει ότι «οι ΗΠΑ δεν έχουν δικαίωμα να προσαρτήσουν» τη Γροιλανδία.

Μάλιστα, δημοσκόπηση δείχνει ότι το 85% των Γροιλανδών αντιτίθεται στην ένταξη στις ΗΠΑ.

Άλλες επιλογές υπάρχουν, όπως μια Συμφωνία Ελεύθερης Σύνδεσης (Compact of Free Association – COFA), παρόμοια με αυτές που έχουν οι ΗΠΑ με τη Μικρονησία, τα Νησιά Μάρσαλ και το Παλάου, παρέχοντας προστασία και οικονομική στήριξη με αντάλλαγμα πλήρη στρατιωτική ελευθερία.

Οι ειδικοί προειδοποιούν πάντως ότι μια τέτοια διαπραγμάτευση θα ήταν εξαιρετικά άνιση, ενώ η Γροιλανδία θα ρίσκαρε να απεμπολήσει κυριαρχικά δικαιώματα χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις μακροπρόθεσμου οφέλους.

Βήμα 3: Εξασφάλιση της στήριξης της Ευρώπης

Η αντίδραση της  Ευρώπη στα σχέδια Τραμπ θεωρείται δεδομένη, ωστόσο οι ΗΠΑ διαθέτουν ένα ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί: την Ουκρανία.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ένα πιθανό σενάριο θα μπορούσε να είναι μια «ανταλλαγή ασφαλείας», όπου οι ΗΠΑ θα προσφέρουν πιο σαφείς εγγυήσεις προς το Κίεβο, με αντάλλαγμα την ανοχή ή σιωπηρή αποδοχή ενός διευρυμένου αμερικανικού ρόλου στη Γροιλανδία.

Μια τέτοια συναλλαγή θα έθετε την Ευρώπη μπροστά σε ένα σκληρό δίλημμα: είτε να αντιδράσει, διακινδυνεύοντας σύγκρουση με την Ουάσινγκτον, είτε να αποδεχθεί μια νέα γεωπολιτική πραγματικότητα στον Αρκτικό Κύκλο.

Βήμα 4: Το ακραίο σενάριο της στρατιωτική εισβολή

Αν όλα τα παραπάνω αποτύχουν, οι αναλυτές δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο μιας αμερικανικής στρατιωτικής εισβολής, που θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί σχετικά εύκολα.

Οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη στρατιωτική παρουσία στη βάση Pituffik, ενώ η Γροιλανδία έχει ελάχιστες αμυντικές δυνατότητες. Σύμφωνα με ειδικούς, η Ουάσινγκτον θα μπορούσε να καταλάβει το Νουούκ «σε μισή ώρα ή και λιγότερο».

Μια τέτοια ενέργεια δεν θα είχε «καμία νομική βάση» και θα σήμαινε ουσιαστικά το τέλος του ΝΑΤΟ, με σοβαρές επιπτώσεις στην αμερικανική ασφάλεια και τις σχέσεις με τους συμμάχους.

Αν και ένα σενάριο άμεσης στρατιωτικής επέμβασης δεν θεωρείται πιθανό στο παρόν στάδιο, η σταδιακή κλιμάκωση της πολιτικής πίεσης, της άσκησης επιρροής και των διαπραγματευτικών πιέσεων καθιστά τη Γροιλανδία ένα από τα πλέον ανησυχητικά γεωπολιτικά μέτωπα.

Όπως επισημαίνουν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν ένα τέτοιο σχέδιο είναι εφικτό, αλλά μέχρι ποιο σημείο είναι διατεθειμένος να φτάσει ο Ντόναλντ Τραμπ για να το υλοποιήσει.