Πώς η μοίρα του αγνοούμενου πιλότου μπορεί να επηρεάσει τον πόλεμο στο Ιράν

Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη του πολέμου θα μπορούσε να παίξει η τύχη του αγνοούμενου πιλότου του αμερικανικού F-15 που καταρρίφθηκε στο Ιράν, σύμφωνα με δημοσίευμά της βρετανικής Telegraph.

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, ένας από τους δύο πιλότους διασώθηκε από αμερικανικές δυνάμεις στο Ιράν και ενώ η διάσωση και του δεύτερου θα αποτελούσε εντυπωσιακή εξέλιξη για τις ΗΠΑ, θα μπορούσε να ενθαρρύνει την Ουάσινγκτον να συνεχίσει τα πλήγματα.

Με τον Ντόναλντ Τραμπ να εξετάζει ήδη το ενδεχόμενο χερσαίας εισβολής, η εικόνα αεροσκαφών διάσωσης και ελικοπτέρων να επιχειρούν πάνω από το Ιράν σχετικά ανενόχλητα θα μπορούσε να ενισχύσει τον σχεδιασμό στρατιωτικών επιχειρήσεων. Ελικόπτερα Black Hawk εθεάθησαν να πετούν χαμηλά πάνω από ορεινές κοιλάδες μαζί με μεταγωγικά C-130 και αναγνωριστικά drones μετά την κατάρριψη του αμερικανικού F-15. Η επιχείρηση διάσωσης του πρώτου μέλους του πληρώματος, τουλάχιστον, φαίνεται να πραγματοποιήθηκε χωρίς περαιτέρω αμερικανικές απώλειες.

Τι μπορεί να συμβεί

Ωστόσο, η κατάσταση ενδέχεται να πυροδοτήσει πολλαπλά σενάρια, στην περίπτωση που ο δεύτερος πιλότος συλληφθεί από τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις ή από τοπικές πολιτοφυλακές.

Η Κρίση των Ομήρων στο Ιράν μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για μία τέτοια εξέλιξη, γράφει η Telegraph. Για 444 ημέρες, η τύχη Αμερικανών διπλωματών που κρατούνταν στην Τεχεράνη κυριάρχησε στην ειδησεογραφία, διαμόρφωσε την κοινή γνώμη και συνέβαλε στην εκλογική ήττα του Jimmy Carter.

Εάν το Ιράν μεταδώσει εικόνες του πιλότου, ο Τραμπ θα βρεθεί άμεσα υπό πίεση από το Κογκρέσο, οικογένειες στρατιωτικών, βετεράνους και την κοινή γνώμη για παύση των επιχειρήσεων και διαπραγμάτευση της απελευθέρωσής του.

Η συνέχιση των αεροπορικών πληγμάτων ενδέχεται να καταστεί πολιτικά μη βιώσιμη, οδηγώντας πιθανώς σε κατάπαυση του πυρός – υπό λιγότερο ευνοϊκούς όρους.

Ένας διαπραγματευτικός “άσος” στο “μανίκι” του Ιράν

Ένα δεύτερο σενάριο προβλέπει τη σύλληψη του πιλότου από το Ιράν χωρίς άμεση δημοσιοποίηση αποδείξεων, με στόχο τη χρήση του ως διαπραγματευτικού μοχλού για τον τερματισμό του πολέμου.

Ένας αιχμάλωτος πιλότος θα μπορούσε να έχει για το Ιράν πολύ μεγαλύτερη αξία από μια απλή κατάπαυση του πυρός.

Το Ιράν θα μπορούσε να συνδυάσει απαιτήσεις όπως κατάπαυση πυρός, έλεγχο της ναυσιπλοΐας και επιβολή διοδίων στα Στενά του Ορμούζ, περιορισμούς σε μελλοντικές αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις και πιθανή άρση κυρώσεων.

Το κοινοβούλιο του Ιράν κινήθηκε αυτή την εβδομάδα προς την κατεύθυνση θεσμοθέτησης διοδίων και περιορισμών στη ναυσιπλοΐα. Ένας αιχμάλωτος Αμερικανός πιλότος δίνει στην Τεχεράνη διαπραγματευτική ισχύ που δεν διέθετε όταν οι συζητήσεις ήταν καθαρά στρατιωτικές.

Ο Τραμπ, υπό εσωτερική πίεση να διασώσει τον πιλότο, θα πρέπει να σταθμίσει αν η αποδοχή των ιρανικών απαιτήσεων έχει μεγαλύτερο πολιτικό κόστος από μια παρατεταμένη κατάσταση ομηρίας.

Αυτό το σενάριο εξελίσσεται πιο αθόρυβα: χωρίς προπαγανδιστικά βίντεο και σκηνοθετημένες εμφανίσεις, απλώς με το Ιράν να αφήνει να εννοηθεί ότι κρατά έναν Αμερικανό και είναι ανοικτό σε συμφωνία.

Με τον τρόπο αυτό θα παράσχει και στον πρόεδρο των ΗΠΑ μια πιθανή διέξοδο αποκλιμάκωσης. Θα μπορούσε να παρουσιάσει μία λύση -κατόπιν διαπραγματεύσεων- που περιλαμβάνει την απελευθέρωση του πιλότου ως επίτευξη πολλαπλών στόχων: διάσωση Αμερικανών στρατιωτικών, αποδυνάμωση των ιρανικών στρατιωτικών δυνατοτήτων και επίτευξη συμφωνίας.

Θάνατος και κλιμάκωση

Ο θάνατος του πιλότου κατά τη σύλληψη ή σε αποτυχημένη επιχείρηση διάσωσης θα άλλαζε πλήρως τη δυναμική της κατάστασης. Αντί για διέξοδο, θα μπορούσε να αποτελέσει αφορμή για χερσαία εισβολή.

Εάν ο πιλότος σκοτωθεί και υπάρχουν ενδείξεις ότι ιρανικές δυνάμεις τον εκτέλεσαν μετά την εκτίναξή του, ή αν μια επιχείρηση διάσωσης αποτύχει – με αποτέλεσμα αμερικανικές απώλειες-, ο Τραμπ θα βρεθεί υπό άμεση πίεση να απαντήσει.

Οικογένειες στατιωτικών, ενώσεις βετεράνων και Ρεπουμπλικανοί πολιτικοί θα απαιτήσουν κάτι περισσότερο από τη συνέχιση των αεροπορικών επιδρομών. Ο Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι οι ΗΠΑ θα πλήξουν το Ιράν «εξαιρετικά σκληρά τις επόμενες δύο έως τρεις εβδομάδες», καταστρέφοντας ηλεκτρικές υποδομές και άλλα κρίσιμα συστήματα.

Ωστόσο, χερσαίες επιχειρήσεις για κατάληψη νησιών ή πυρηνικών εγκαταστάσεων, ή για έλεγχο τμημάτων ιρανικού εδάφους, απαιτούν αιτιολόγηση πέραν των στρατηγικών στόχων.

Παρά την αποδυνάμωση των στρατιωτικών του δυνατοτήτων, το Ιράν θεωρείται καλά προετοιμασμένο για μια χερσαία εισβολή. Τα όρη Ζάγκρος εκτείνονται σε μήκος περίπου 1.600 χιλιομέτρων, με κορυφές άνω των 4.200 μέτρων, κοιλάδες που μετατρέπονται σε παγίδες θανάτου και περάσματα όπου λίγοι υπερασπιστές μπορούν να σταματήσουν ολόκληρες δυνάμεις.

Και πέρα από το έδαφος, υπάρχει και ο πληθυσμός. Τοπικοί αξιωματούχοι προσφέρουν χρηματικές αμοιβές για τη σύλληψη ή τη θανάτωση Αμερικανών, ενώ φυλετικές κοινότητες με βαθιά παράδοση αντίστασης ανταποκρίνονται στο κάλεσμα.

Γνωρίζουν τη γη — κάθε κορυφογραμμή, κάθε κοιλάδα, κάθε σημείο ενέδρας — με τρόπους που καμία εισβάλλουσα δύναμη δεν θα μπορούσε να γνωρίζει.

Η τοπική κινητοποίηση αντανακλά τον έντονο πατριωτισμό στις αγροτικές και φυλετικές κοινωνίες του Ιράν, οι οποίες, παρά τις συχνά σύνθετες σχέσεις τους με την κεντρική εξουσία στην Τεχεράνη, διατηρούν ισχυρή παράδοση υπεράσπισης της επικράτειάς τους.

Η κατάσταση θυμίζει την Μάχη του Μογκαντίσου στη Σομαλία, όπου μια επιχείρηση που προοριζόταν να διαρκέσει μία ώρα μετατράπηκε σε μάχη 18 ωρών, με 18 νεκρούς Αμερικανούς στρατιώτες και εκατοντάδες Σομαλούς.

Μέχρι την Παρασκευή, ο Τραμπ μπορούσε να ελέγξει το χρονοδιάγραμμα και την έκταση του πολέμου. Τώρα, η τύχη του πιλότου καθορίζει την επόμενη κατεύθυνση, καταλήγει η Telegraph.