Πώς ο Τραμπ πείστηκε να μην χτυπήσει το Ιράν… ακόμα

Η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, το Ομάν και η Τουρκία κατέβαλαν προσπάθειες για να αποτρέψουν τον Ντόναλντ Τραμπ από την πραγματοποίηση επίθεσης κατά του Ιράν και προειδοποίησαν για σοβαρές συνέπειες για την περιοχή.

Ειδικότερα, οι προειδοποιήσεις περί χάους από μακροχρόνιους συμμάχους των ΗΠΑ φαίνεται ότι συνέβαλαν στο να πειστεί ο Τραμπ αργά το βράδυ της Τετάρτης να αναβάλει προς το παρόν μια στρατιωτική επίθεση στο Ιράν. Στην περίπτωση της Σαουδικής Αραβίας, η επιφυλακτικότητά της την οδήγησε στο να αρνηθεί στις ΗΠΑ τη χρήση του εναέριου χώρου της για την πραγματοποίηση επιθέσεων, γράφει ο Guardian.

Οι τρεις αραβικές χώρες του Κόλπου «κατέβαλαν εντατικές διπλωματικές προσπάθειες την τελευταία στιγμή για να πείσουν τον Τραμπ να δώσει στο Ιράν μία ευκαιρία για να δείξει τις καλές του προθέσεις», δήλωσε στο AFP υψηλόβαθμος σαουδάραβας αξιωματούχος που δεν κατονομάζεται.

«Η επικοινωνία συνεχίζεται για να θεμελιωθεί η εμπιστοσύνη που έχει επιτευχθεί και το σημερινό θετικό κλίμα», πρόσθεσε ο αξιωματούχος.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα αμερικανικών μέσων ενημέρωσης, η Σαουδική Αραβία και άλλα αραβικά κράτη του Κόλπου προειδοποίησαν τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι μία επίθεση κατά του Ιράν θα συνιστούσε κίνδυνο αποσταθεροποίησης για τις αγορές πετρελαίου.

Στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων διαβουλεύσεων, ο υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπας Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν, είχε τηλεφωνικές συνομιλίες την Πέμπτη με τους ομολόγους του από το Ιράν, το Ομάν και την Τουρκία.

Το Ιράν παραμένει πολιτικά αποστασιοποιημένο από τα κράτη του Κόλπου, εν μέρει λόγω της συνεχιζόμενης στήριξής του στο αποδυναμωμένο δίκτυο περιφερειακών του συμμάχων, γνωστό ως «άξονας της αντίστασης», καθώς και λόγω της άρνησής του να υποστηρίξει τη λύση των δύο κρατών για την Παλαιστίνη.

Ωστόσο, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, έχει επίσης πραγματοποιήσει μια σειρά επισκέψεων σε αραβικές πρωτεύουσες, οι οποίες φέρεται να έχουν βελτιώσει τις σχέσεις. Πέρυσι, για παράδειγμα, επισκέφθηκε το Μπαχρέιν, όντας ο πρώτος Ιρανός υπουργός που το έκανε από το 2010. Επισκέφθηκε επίσης το Κάιρο τέσσερις φορές πέρυσι, σε μια προσπάθεια βελτίωσης των σχέσεων. Οι δύο πλευρές είχαν διακόψει τις διπλωματικές τους σχέσεις το 2016.

Η σαουδοϊρανική σχέση, άλλοτε η πιο τεταμένη στη Μέση Ανατολή, βρίσκεται σε πορεία αποκατάστασης εδώ και τρία χρόνια.

Όλα τα κράτη του Κόλπου γνωρίζουν επίσης την αναστάτωση που θα μπορούσε να προκαλέσει το Ιράν στη ναυσιπλοΐα στον Κόλπο.

Ο Αραγτσί προσπαθεί να πείσει τα κράτη του Κόλπου ότι το Ιράν αποτελεί μικρότερο κίνδυνο για την παγκόσμια σταθερότητα απ’ ό,τι το Ισραήλ, ένα επιχείρημα που έγινε πιο πειστικό μετά τον βομβαρδισμό της Ντόχα από το Ισραήλ τον περασμένο Σεπτέμβριο, με στόχο τη δολοφονία των διαπραγματευτών της Χαμάς που ζούσαν στην πρωτεύουσα του Κατάρ σχεδόν επί μια δεκαετία. Οι Ισραηλινοί δεν κατάφεραν να πλήξουν τους βασικούς τους στόχους, αλλά φέρεται να σκότωσαν πέντε χαμηλόβαθμα στελέχη της οργάνωσης.

Οι ΗΠΑ, που δεν είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων για τα πλήγματα, ζήτησαν απευθείας συγγνώμη από τον εμίρη του Κατάρ και προσέφεραν νέες εγγυήσεις ασφαλείας στη Ντόχα, με στόχο την προστασία του Κατάρ από περαιτέρω ισραηλινές επιθέσεις. Εκείνη την περίοδο, το Κατάρ κατηγόρησε το Ισραήλ ότι προσπαθεί να υπονομεύσει κάθε ευκαιρία για ειρήνη στην περιοχή.

Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, υποστηρίζει τον ρόλο του Κατάρ ως παγκόσμιου διαμεσολαβητή. Η αμερικανική βάση αλ-Ουντέιντ, η μεγαλύτερη των ΗΠΑ στην περιοχή, βρίσκεται στο Κατάρ και, καθώς οι εντάσεις κορυφώθηκαν την Τετάρτη, οι ΗΠΑ απέσυραν βασικό προσωπικό από τη βάση.

Η αποχώρηση αυτή, μετά τις ανοιχτές απειλές της Τεχεράνης ότι θα πλήξει αμερικανικές βάσεις στην περιοχή σε περίπτωση επίθεσης, υπογραμμίζει το πώς οι αμερικανικές χερσαίες και ναυτικές βάσεις στην περιοχή, που έχουν σχεδιαστεί για την προβολή της αμερικανικής ισχύος, μπορούν επίσης να αποτελέσουν πηγή ευαλωτότητας.

Ο Αραγτσί έχει επίσης καταφέρει να αξιοποιήσει το πολιτικό κεφάλαιο που έχει επενδύσει στη διπλωματική προσέγγιση, τηλεφωνώντας σε Άραβες ηγέτες για να εξηγήσει το σκεπτικό της Τεχεράνης πίσω από την καταστολή.

Πολλά από τα κράτη αυτά δυσανασχετούν βαθιά με την παρέμβαση των ιρανικών δυνάμεων-πληρεξουσίων στον Λίβανο, το Ιράκ και την Υεμένη. Ωστόσο, στον ίδιο βαθμό, λίγα από αυτά θα καλωσόριζαν το παράδειγμα μιας αυταρχικής κυβέρνησης που ανατρέπεται από διαδηλώσεις στους δρόμους, υποκινούμενες από την πτώση του βιοτικού επιπέδου, και που οδηγούν σε μια νέα δημοκρατική μετάβαση, ή ακόμη και στον κατακερματισμό ενός ενιαίου ιρανικού κράτους.

Η Σαουδική Αραβία, για παράδειγμα, έχει πρόσφατα καταστείλει μια εξέγερση στο νότιο τμήμα της Υεμένης που θα είχε διασπάσει τη χώρα. Η στρατιωτική ηγεσία της Αιγύπτου αφιερώνει μεγάλο μέρος της ενέργειάς της στην καταστολή αιτημάτων για μεταρρυθμίσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα.

Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ, Ματζέντ αλ-Ανσάρι, δήλωσε στους δημοσιογράφους την Τρίτη: «Οι μεγάλες προκλήσεις στην περιοχή – και μιλάμε για εσωτερικές και εξωτερικές προκλήσεις σε διαφορετικές χώρες – απαιτούν από όλους μας να επιστρέψουμε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».

Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, έχει καλέσει σε διάλογο. «Ελπίζουμε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν θα επιλύσουν αυτό το ζήτημα μεταξύ τους – είτε μέσω διαμεσολαβητών, άλλων παραγόντων, είτε μέσω άμεσου διαλόγου. Παρακολουθούμε στενά αυτές τις εξελίξεις».

Παρέμβαση από Νετανιάχου

Παράλληλα, δημοσίευμα των New York Times, υπογραμμίζει πως ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ζήτησε από τον πρόεδρο Τραμπ να αναβάλει οποιαδήποτε σχέδια για αμερικανική στρατιωτική επίθεση στο Ιράν, σύμφωνα με δηλώσεις Αμερικανού αξιωματούχου.

Μετά το ρεπορτάζ των New York Times, το ισραηλινό Channel 12 μετέδωσε ότι, έπειτα από σειρά νυχτερινών διαβουλεύσεων στο στρατιωτικό αρχηγείο της Κιριά, το Ισραήλ ενημέρωσε τις ΗΠΑ πως, αν και στηρίζει οποιαδήποτε αμερικανική απόφαση, δεν πιέζει αυτή τη στιγμή για στρατιωτικό πλήγμα.

Το ισραηλινό δίκτυο προσθέτει ότι μια αμερικανική επίθεση παραμένει στο τραπέζι, καθώς η Ουάσινγκτον συνεχίζει να αξιολογεί την κατάσταση, επικαλούμενο πέντε πηγές που συμμετέχουν ή γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις στον Λευκό Οίκο.

Λευκός Οίκος: Όλες οι επιλογές παραμένουν στο τραπέζι

Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει αποσύρει καμία επιλογή για την αντίδραση στην σφοδρή καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν, δήλωσε ο Λευκός Οίκος, προειδοποιώντας για «σοβαρές συνέπειες» αν η καταστολή οδηγήσει σε θύματα.

«Ο πρόεδρος και η ομάδα του έχουν επικοινωνήσει με το ιρανικό καθεστώς ότι αν συνεχιστούν οι δολοφονίες, θα υπάρξουν σοβαρές συνέπειες», δήλωσε η εκπρόσωπος τύπου Καρολίν Λέβιτ κατά τη διάρκεια της αποψινής ενημέρωσης.

Πρόσθεσε ότι ο Τραμπ είχε λάβει μήνυμα από το καθεστώς ότι «οι εκτελέσεις και οι δολοφονίες» θα σταματήσουν.

«Ο πρόεδρος καταλαβαίνει ότι οι 800 εκτελέσεις που ήταν προγραμματισμένες και έπρεπε να πραγματοποιηθούν χθες, έχουν ανασταλεί», δήλωσε η Λέβιτ.

«Ο πρόεδρος και η ομάδα του παρακολουθούν στενά την κατάσταση και όλες οι επιλογές παραμένουν στο τραπέζι για τον πρόεδρο», είπε.

Χωρίς ίντερνετ εδώ και μια εβδομάδα το Ιράν

H διακοπή του ίντερνετ, που επιβλήθηκε την 8η Ιανουαρίου στο Ιράν, το οποίο βρέθηκε εν μέσω ενός ογκώδους κινήματος αμφισβήτησης προτού οι αρχές το καταστείλουν βίαια, διαρκεί ήδη μία εβδομάδα, ανακοίνωσε σήμερα η μη κυβερνητική οργάνωση παρακολούθησης της κυβερνοασφάλειας Netblocks.

«Πριν από ακριβώς μία εβδομάδα, το Ιράν βυθίστηκε στο ψηφιακό σκοτάδι, όταν οι αρχές του μπλόκαραν το ίντερνετ σε ολόκληρη τη χώρα», γράφει η ΜΚΟ στα μέσα της κοινωνικής δικτύωσης.

Σύμφωνα με οργανώσεις προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το ψηφιακό μπλακάουτ στοχεύει να αποκρύψει το πραγματικό εύρος της καταστολής.