Πώς το Ιράν “μεταφέρει” τον πόλεμο στα social media

Το Ιράν έχει αναμορφώσει ριζικά τη στρατηγική του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εξαπολύοντας έναν ολοκληρωτικό «πόλεμο πληροφορίας» από τους ισλαμικούς ηγέτες της χώρας ως απάντηση στις στρατιωτικές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ.

Ειδικοί στον κυβερνοχώρο αναφέρουν ότι οι ιρανικές επιχειρήσεις επιρροής αποτελούν μέρος μιας «ασύμμετρης» εκστρατείας που αποσκοπεί να συμπληρώσει τη στρατιωτική τους αντίδραση και να εντείνει την ηθική πίεση προς τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ώστε να περιορίσουν τις πολεμικές τους ενέργειες.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πλατφόρμες όπως το X, το Instagram και το Bluesky να γεμίζουν με στοχευμένες αναρτήσεις που αποσκοπούν στην εκμετάλλευση της αντιδημοφιλίας του πολέμου στις ΗΠΑ, ακόμη και μεταξύ υποστηρικτών του Ντόναλντ Τραμπ.

Προηγούμενες πολυδιάστατες επικοινωνιακές εκστρατείες, που στόχευαν στην ενίσχυση αιτημάτων όπως η ανεξαρτησία της Σκωτίας ή η ενοποίηση της Ιρλανδίας, έχουν εγκαταλειφθεί υπέρ ενός ενιαίου μηνύματος. Αυτό περιλαμβάνει βίντεο και memes που έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη και σατιρίζουν τον Τραμπ και τον Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ορισμένα από αυτά τα παραποιημένα βίντεο παρουσιάζουν ψευδώς επιτυχημένα πλήγματα στο αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, ζημιές σε κτίρια στο Τελ Αβίβ ή Ισραηλινούς στρατιώτες να κλαίνε από φόβο για ιρανικά αντίποινα.

Η ιρανική εκστρατεία υπήρξε αρκετά αποτελεσματική ώστε να προκαλέσει την αντίδραση τουΤραμπ, ο οποίος κατηγόρησε το Ιράν ότι χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη ως «όπλο παραπληροφόρησης».

“Πρόκειται ξεκάθαρα για ασύμμετρο πόλεμο”

Η εντατικοποίηση αυτής της επίθεσης συνέπεσε με την επιβολή σχεδόν πλήρους διακοπής του διαδικτύου στο Ιράν, ενώ το καθεστώς απείλησε με κυρώσεις όσους χρησιμοποιούν δορυφορικές συνδέσεις, όπως το Starlink.

Κρατικοί παράγοντες φέρεται επίσης να προσπάθησαν να εκφοβίσουν Ιρανούς που ζουν στο εξωτερικό, ώστε να μην αναρτούν μηνύματα κατά του καθεστώτος ή υπέρ της πολεμικής προσπάθειας ΗΠΑ-Ισραήλ. Ιρανοί της διασποράς αναφέρουν ότι λαμβάνουν τηλεφωνήματα ή διαδικτυακές απειλές ότι θα τους αφαιρεθεί η υπηκοότητα ή ότι θα υποστούν συνέπειες συγγενείς τους στο Ιράν, αν δεν σταματήσουν τις αναρτήσεις.

Οι αναλυτές πιστεύουν ότι η κυβερνοεκστρατεία έχει γίνει βασικό στοιχείο της στρατηγικής επιβίωσης του καθεστώτος, μαζί με τη στρατιωτική αντίδραση σε στόχους των ΗΠΑ και των συμμάχων τους και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.

«Πρόκειται ξεκάθαρα για ασύμμετρο πόλεμο», δήλωσε ο Ντάρεν Λίνβιλ, συνδιευθυντής του Media Forensics Hub του Πανεπιστημίου Clemson στη Νότια Καρολίνα και συγγραφέας σχετικής μελέτης για τις ιρανικές τακτικές.

«Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης είναι εντυπωσιακή και σε βαθμό που δεν έχουμε ξαναδεί ή με τον ίδιο τρόπο.

Το Ιράν αξιοποιεί κάθε πλεονέκτημα που διαθέτει. Προετοιμαζόταν για αυτή τη σύγκρουση σχεδόν 50 χρόνια και αυτό ήταν μέρος αυτής της προετοιμασίας. Κατανοεί το οικοσύστημα των μέσων».

Η μελέτη του Clemson διαπίστωσε ότι οι ιρανικές προσπάθειες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που προηγουμένως στόχευαν στην εκμετάλλευση πολιτικών διχασμών στο Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ, ανακατευθύνθηκαν άμεσα μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων στις 28 Φεβρουαρίου. Λογαριασμοί που έμοιαζαν αυθεντικοί και ασχολούνταν με σκωτσέζικη ή ιρλανδική πολιτική, ή επέκριναν τον Κιρ Στάρμερ ή τη βασιλική οικογένεια, άρχισαν να καταγγέλλουν τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, και το φονικό πλήγμα σε σχολείο στην πόλη Μιναμπ, όπου σκοτώθηκαν έως και 175 άνθρωποι, κυρίως μαθήτριες.

Οι λογαριασμοί αυτοί, καθώς και άλλοι στις ΗΠΑ με «λατινοαμερικανικές» ταυτότητες που δημοσίευαν κυρίως κατά της μεταναστευτικής πολιτικής του Τραμπ, έχουν έκτοτε ανασταλεί. Έχουν αντικατασταθεί από περιεχόμενο που δημοσιεύεται από ιρανικούς φορείς και πρεσβείες, το οποίο, σύμφωνα με ειδικούς, είναι συχνά τόσο αποτελεσματικό που αναδημοσιεύεται ευρέως, ενισχύοντας τις ήδη έντονες επιφυλάξεις για έναν βαθιά αντιδημοφιλή πόλεμο.

«Όλες οι συνήθεις επιχειρήσεις τους έχουν ανατραπεί πλήρως για να επικεντρωθούν στον πόλεμο», είπε ο Λίνβιλ. «Εστιάζουν έντονα στην υπαρξιακή απειλή που συνιστά ο συνεχιζόμενος πόλεμος με το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Υπήρχαν λογαριασμοί που διαχειριζόταν το IRGC [Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης] και προσποιούνταν ότι είναι Σκωτσέζοι ή Ιρλανδοί, μιλώντας για την τοπική πολιτική τη μία μέρα και την επόμενη αποκλειστικά για τον πόλεμο στο Ιράν και απροκάλυπτη ιρανική προπαγάνδα.

Το να χρησιμοποιούνται οι ίδιοι λογαριασμοί για να παρουσιάζουν ξαφνικά τον ανώτατο ηγέτη ως μάρτυρα φαίνεται κάπως μη αυθεντικό για μια φωνή που υποτίθεται ότι ανήκει σε μια 20χρονη κοπέλα στην κομητεία Κορκ».

Ένα βασικό στοιχείο του στόχου φαίνεται να είναι η αξιοποίηση της κριτικής κατά του πολέμου μεταξύ των ολοένα και πιο απογοητευμένων συμμάχων του κινήματος Maga (Make America Great Again).

Το Press TV, το αγγλόφωνο δορυφορικό κανάλι της ιρανικής κρατικής τηλεόρασης, ανήρτησε τέσσερα αποσπάσματα από τη συνέντευξη του Τάκερ Κάρλσον με τον Τζο Κεντ —ο οποίος παραιτήθηκε αυτή την εβδομάδα από τη θέση του συμβούλου αντιτρομοκρατίας της κυβέρνησης Τραμπ— μέσα σε μία ώρα την Πέμπτη.

Οι ιρανικοί μηχανισμοί προπαγάνδας θα εκμεταλλεύονταν τον ισχυρισμό του Κεντ —που διατυπώθηκε τόσο στην επιστολή παραίτησής του όσο και στη συνέντευξη— ότι το Ισραήλ οδήγησε τις ΗΠΑ στον πόλεμο, δήλωσε ο Άλεξ Γκόλντενμπεργκ, ειδικός σε διαδικτυακές απειλές και εκστρατείες επιρροής.

«Κεντρικό στοιχείο του ιρανικού μοντέλου πληροφόρησης είναι ο εντοπισμός ρηγμάτων στον αμερικανικό πολιτικό διάλογο και η ενίσχυσή τους», είπε. «Για χρόνια, αυτό σήμαινε την ανάδειξη περιθωριακών κινημάτων της αριστεράς με εμφανείς συμπάθειες προς αντίπαλα καθεστώτα. Αυτό που έχει σημασία τώρα είναι ότι τα ιρανικά κρατικά μέσα έχουν βρει νέα και αυξανόμενη πηγή περιεχομένου στη δεξιά, όπου η ρητορική που αμφισβητεί την ισραηλινή επιρροή στην αμερικανική εξωτερική πολιτική διολισθαίνει σε ανοιχτό αντισημιτισμό.

Το Ιράν δεν χρειάζεται να δημιουργήσει αυτό το περιεχόμενο. Απλώς το αξιοποιεί.»