Reuters: ΗΠΑ και Ουκρανία στοχεύουν σε συμφωνία ειρήνης τον Μάρτιο – Οι εκλογές και τα εμπόδια

Διαπραγματευτές από τις ΗΠΑ και την Ουκρανία έχουν συζητήσει τον φιλόδοξο στόχο για συμφωνία ειρήνης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας τον Μάρτιο, αν και αυτή η προθεσμία είναι πιθανό να καθυστερήσει λόγω έλλειψης συμφωνίας σε κρίσιμα ζητήματα, όπως είναι η περιοχή της εδάφους, σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν το θέμα και επικαλείτο το ειδησεογραφικό πρακτορείο Reuters.

Σύμφωνα με το πλαίσιο που συζητούν οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ και της Ουκρανίας, οποιαδήποτε συμφωνία θα υποβληθεί σε δημοψήφισμα από τους Ουκρανούς ψηφοφόρους, οι οποίοι θα ψηφίσουν ταυτόχρονα και στις εθνικές εκλογές, σύμφωνα με πέντε πηγές που ζήτησαν να μιλήσουν υπό το καθεστώς ανωνυμίας.

Η ομάδα διαπραγμάτευσης των ΗΠΑ – που ηγείται ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του πρώην προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ – έχει εκφράσει στους Ουκρανούς συνομιλητές τους σε πρόσφατες συναντήσεις στο Αμπού Ντάμπι και το Μαϊάμι ότι θα ήταν καλύτερο το δημοψήφισμα να πραγματοποιηθεί σύντομα, δήλωσαν τρεις από αυτές τις πηγές.

Οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ ανέφεραν ότι ο Τραμπ πιθανότατα θα επικεντρωθεί περισσότερο στις εσωτερικές υποθέσεις καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, γεγονός που σημαίνει ότι οι κορυφαίοι Αμερικανοί αξιωματούχοι θα έχουν λιγότερο χρόνο και πολιτικό κεφάλαιο να αφιερώσουν για την ολοκλήρωση μιας συμφωνίας ειρήνης, ανέφεραν δύο πηγές.

Μια δεύτερη σειρά συνομιλιών, με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, ολοκληρώθηκε την Πέμπτη στο Αμπού Ντάμπι με την απελευθέρωση 314 αιχμαλώτων πολέμου και τη δέσμευση για άμεση επανέναρξη των συζητήσεων. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η επόμενη τριμελής συνάντηση πιθανότατα θα πραγματοποιηθεί σύντομα στις ΗΠΑ.

Συζήτηση για εκλογές τον Μάιο

Δύο από τις πηγές ανέφεραν ότι οι αξιωματούχοι των ΗΠΑ και της Ουκρανίας είχαν συζητήσει την πιθανότητα το εθνικό δημοψήφισμα και οι εκλογές να διεξαχθούν τον Μάιο.

Ωστόσο, αρκετές πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων περιέγραψαν την προτεινόμενη προθεσμία από τις ΗΠΑ ως φιλόδοξη.

Οι αρχές εκλογών της Ουκρανίας εκτιμούν ότι θα χρειαστούν περίπου έξι μήνες για την οργάνωση εκλογών υπό τις τρέχουσες συνθήκες.

«Οι Αμερικανοί βιάζονται», είπε μια πηγή που γνωρίζει το θέμα, προσθέτοντας ότι θα μπορούσε να οργανωθεί μια ψηφοφορία σε λιγότερο από έξι μήνες, αλλά αυτό θα απαιτούσε αρκετό χρόνο.

Η διοργάνωση τέτοιων εκλογών θα απαιτούσε νομοθετικές αλλαγές, καθώς τέτοιες ψήφοι απαγορεύονται κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής κατάστασης στην Ουκρανία. Θα ήταν επίσης δαπανηρές.

Η Ουκρανία ζητά μια εκεχειρία καθ’ όλη τη διάρκεια της εκλογικής εκστρατείας για να προστατεύσει την ακεραιότητα του δημοψηφίσματος και επισημαίνει ότι το Κρεμλίνο έχει ιστορικό παραβίασης συμφωνημένων παύσεων πυρός, ανέφερε μια από τις πηγές.

Η καταληκτική ημερομηνία ειρήνης προκαλεί αμφιβολίες

Ένας Ουκρανός αξιωματούχος είπε ότι ο Ζελένσκι ήταν ανοιχτός στην ιδέα των εκλογών στο κοντινό μέλλον, κάτι που έχει ανακύψει επανειλημμένα ως αίτημα των ΗΠΑ από την εκλογή του Τραμπ τον Ιανουάριο του 2025.

Ο Ζελένσκι, η δημοτικότητα του οποίου έχει μειωθεί από την αρχή της πλήρους κλίμακας ρωσικής εισβολής το 2022, αλλά παραμένει πάνω από το 50%, είναι πεπεισμένος ότι θα κερδίσει, δήλωσε ο αξιωματούχος.

Το μεγαλύτερο εμπόδιο για μια άμεση ειρήνη στην Ουκρανία είναι η έλλειψη σαφήνειας για την τύχη της ανατολικής περιοχής του Ντονμπάς, δήλωσαν αρκετές πηγές.

Η Ρωσία απαιτεί τον έλεγχο ολόκληρου του Ντονμπάς ως μέρος οποιασδήποτε ενδεχόμενης ειρηνικής συμφωνίας, ενώ το Κίεβο ελέγχει ακόμη πάνω από 2.000 τετραγωνικά μίλια (5.180 τετραγωνικά χιλιόμετρα) της περιοχής. Η Ουκρανία περιγράφει αυτήν την απαίτηση ως απαράδεκτη, αν και οι αξιωματούχοι του Κιέβου έχουν εκφράσει προθυμία να εξετάσουν δημιουργικές λύσεις, όπως μια αποστρατικοποιημένη ή ζώνη ελεύθερου εμπορίου.

«Δεν υπάρχει ακόμη πρόοδος στο ζήτημα του εδάφους», είπε η πηγή που γνωρίζει το θέμα.

Η τύχη του πυρηνικού εργοστασίου του Ζαπορίζια, του μεγαλύτερου πυρηνικού εργοστασίου της Ευρώπης, που βρίσκεται σε κατεχόμενο από τη Ρωσία έδαφος, έχει επίσης αποδειχθεί ως σημείο σύγκρουσης.

Μια πηγή ανέφερε ότι η Ρωσία αντιτάχθηκε σε μια πρόταση των ΗΠΑ, σύμφωνα με την οποία η Ουάσινγκτον θα ελέγχει το εργοστάσιο και θα διανέμει την ενέργειά του τόσο στη Ρωσία όσο και στην Ουκρανία. Η Μόσχα επιμένει ότι θα ελέγχει το εργοστάσιο, προσφέροντας στην Ουκρανία φθηνή ενέργεια, πρόταση την οποία το Κίεβο θεωρεί απαράδεκτη, ανέφερε η πηγή.

Εάν αυτά τα ζητήματα λυθούν, οι Ουκρανοί ψηφοφόροι θα μπορούσαν ακόμη να απορρίψουν οποιεσδήποτε εδαφικές παραχωρήσεις που υποβάλλονται σε δημοψήφισμα.

Η Ρωσία κατέχει περίπου το 20% του εθνικού εδάφους της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένων της Κριμαίας και των περιοχών του Ντονμπάς που καταλήφθηκαν πριν από την εισβολή του 2022. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η Ρωσία έχει κερδίσει περίπου το 1,3% του ουκρανικού εδάφους από την αρχή του 2023.

Ενώ οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η μεγάλη πλειοψηφία των Ουκρανών αντιτίθεται σε εδαφικές παραχωρήσεις σε αντάλλαγμα για δυτικές εγγυήσεις ασφάλειας που θα προστατεύουν τη χώρα από μελλοντική ρωσική επιθετικότητα, οι αριθμοί έχουν περιοριστεί ελαφρώς κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους.