Ρωσικά διαστημικά οχήματα υπέκλεψαν τις επικοινωνίες από σημαντικούς ευρωπαϊκούς δορυφόρους

Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ασφαλείας πιστεύουν ότι δύο ρωσικά διαστημικά οχήματα έχουν παρεμβαίνει στις επικοινωνίες τουλάχιστον δώδεκα σημαντικών δορυφόρων στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

Οι αξιωματούχοι πιστεύουν ότι οι πιθανές παρεμβάσεις, οι οποίες δεν έχουν αναφερθεί προηγουμένως, κινδυνεύουν όχι μόνο να υπονομεύσουν ευαίσθητες πληροφορίες που μεταδίδονται από τους δορυφόρους, αλλά ενδέχεται επίσης να επιτρέψουν στη Μόσχα να χειραγωγήσει τις τροχιές τους ή ακόμη και να τους καταστρέψει.

Τα ρωσικά διαστημικά οχήματα, τα τελευταία τρία χρόνια, παρακολουθούν τους ευρωπαϊκούς δορυφόρους πιο εντατικά, σε μια περίοδο υψηλής έντασης μεταξύ του Κρεμλίνου και της Δύσης μετά την πλήρη κλίμακα της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.

Για αρκετά χρόνια, οι στρατιωτικές και πολιτικές διαστημικές αρχές στη Δύση παρακολουθούν τις δραστηριότητες των Luch-1 και Luch-2 — δύο ρωσικών διαστημικών σκαφών που έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες ύποπτες κινήσεις σε τροχιά.

Και τα δύο οχήματα έχουν προσεγγίσει επικίνδυνα μερικούς από τους πιο σημαντικούς γεωστατικούς δορυφόρους της Ευρώπης, οι οποίοι λειτουργούν ψηλά πάνω από τη Γη και εξυπηρετούν την ήπειρο, συμπεριλαμβανομένων του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και μεγάλων περιοχών της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής.

Σύμφωνα με τροχιακά δεδομένα και παρατηρήσεις μέσω τηλεσκοπίων από τη γη, τα διαστημικά οχήματα παρέμειναν σε κοντινή απόσταση για εβδομάδες, ιδιαίτερα τα τελευταία τρία χρόνια.

Από την εκτόξευσή του το 2023, το Luch-2 έχει προσεγγίσει 17 ευρωπαϊκούς δορυφόρους.

Συλλογή πληροφοριών

Ο Υποστράτηγος Michael Traut, επικεφαλής της διαστημικής διοίκησης του γερμανικού στρατού, στη Financial Times, αναφερόμενος στην πρακτική των δορυφόρων να παραμένουν κοντά σε δυτικούς δορυφόρους επικοινωνιών δήλωσε ότι τα διαστημικά αυτά σκάφη είχαν σχεδόν σίγουρα ως στόχο να τοποθετηθούν εντός του χώρου που μεταδίδονται τα δεδομένα από επίγειους σταθμούς προς τους δορυφόρους.

Ο αξιωματούχος εξέφρασε την ανησυχία ότι ευαίσθητες πληροφορίες κυρίως τα δεδομένα εντολών για τους ευρωπαϊκούς δορυφόρους, δεν είναι κρυπτογραφημένα, επειδή πολλοί από αυτούς είχαν εκτοξευτεί χρόνια πριν χωρίς προηγμένα ενσωματωμένα υπολογιστικά συστήματα ή δυνατότητες κρυπτογράφησης.

Αυτό τους καθιστά ευάλωτους σε μελλοντικές παρεμβολές,  ή ακόμη και στην καταστροφή τους από την στιγμή που εχθρικοί παράγοντες καταγράφουν τα δεδομένα εντολών τους.

Οι κινήσεις στον διαστημικό χώρο έρχονται καθώς η Ρωσία εντείνει τον «υβριδικό πόλεμο» με την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένου και κινήσεις δολιοφθοράς όπως ήταν η κοπή υποθαλάσσιων καλωδίων διαδικτύου και ηλεκτρικής ενέργειας.

Οι  στρατιωτικοί αξιωματούχοι ανησυχούν όλο και περισσότερο ότι το Κρεμλίνο θα επεκτείνει τέτοιου είδους δραστηριότητες στο διάστημα, και ήδη βελτιώνει της ικανότητες του για να το κάνει.

Ενώ η Κίνα και οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει παρόμοιες τεχνολογίες, η Ρωσία διαθέτει ένα από τα πιο προηγμένα προγράμματα κατασκοπείας στο διάστημα και έχει επιδείξει πιο επιθετική χρήση των οχημάτων για να παρακολουθήσει τους δορυφόρους.

“Τα δίκτυα δορυφόρων είναι η αχίλλειος πτέρνα των σύγχρονων κοινωνιών. Όποιος τα επιτεθεί μπορεί να παραλύσει ολόκληρες χώρες”, δήλωσε ο Υπουργός Άμυνας της Γερμανίας Boris Pistorius σε μια ομιλία του τον Σεπτέμβριο.

“Οι ρωσικές δραστηριότητες είναι μια θεμελιώδης απειλή για όλους μας, ειδικά στο διάστημα. Μια απειλή που δεν πρέπει πλέον να αγνοούμε”, πρόσθεσε.

Οι ευρωπαϊκοί δορυφόροι που πλησίασαν τα Luch 1 και 2 χρησιμοποιούνται κυρίως για πολιτικούς σκοπούς, όπως η δορυφορική τηλεόραση, αλλά μεταφέρουν επίσης ευαίσθητες κυβερνητικές και μερικές στρατιωτικές επικοινωνίες.

Τα Luch 1 και Luch 2 δεν έχουν τη δυνατότητα να μπλοκάρουν ή να καταστρέψουν δορυφόρους, δήλωσε Ευρωπαίος αξιωματούχος.

Ωστόσο, πιθανότατα να έχουν παράσχει στη Ρωσία μεγάλες ποσότητες δεδομένων για το πώς τέτοια συστήματα θα μπορούσαν να ελεγχθούν, τόσο από το έδαφος όσο και σε τροχιά.

Τι μπορεί να κάνει η Ρωσία με τις πληροφορίες από τους δορυφόρους

Ο Υποστράτηγος Traut δήλωσε ότι υποθέτει πως τα Luch υπέκλεψαν την “σύνδεση εντολών” των δορυφόρων που προσέγγισαν, το κανάλι δηλαδή που συνδέει τους δορυφόρους με τους ελεγκτές εδάφους που επιτρέπει τις τροχιακές προσαρμογές.

Οι αναλυτές λένε ότι με τέτοια πληροφορία, η Ρωσία θα μπορούσε να μιμηθεί τους ελεγκτές του εδάφους, στέλνοντας ψευδείς εντολές στους δορυφόρους για να χειραγωγήσει τους προωθητήρες τους που χρησιμοποιούνται για μικρές τροχιακές προσαρμογές.

Οι συγκεκριμένοι προωθητικοί μηχανισμοί θα μπορούσαν επίσης να χρησιμοποιηθούν για να ανατρέψουν τους δορυφόρους ή ακόμη και να τους οδηγήσουν σε πτώση προς τη Γη ή να περιπλανηθούν στο διάστημα.

Οι πληροφορίες που συλλέχθηκαν από τα Luch 1 και 2 θα μπορούσαν επίσης να βοηθήσουν τη Ρωσία να συντονίσει λιγότερο εμφανείς επιθέσεις κατά δυτικών συμφερόντων. Η παρακολούθηση άλλων δορυφόρων μπορεί να αποκαλύψει ποιοι τους χρησιμοποιούν και πού, πληροφορίες που θα μπορούσαν αργότερα να χρησιμοποιηθούν για στοχευμένο μπλοκάρισμα ή επιθέσεις από το έδαφος.

Τα οχήματα Luch “κινούνται και σταθμεύουν κοντά σε γεωστατικούς δορυφόρους, συχνά για πολλούς μήνες”, είπε η Belinda Marchand, επικεφαλής επιστημονικός υπεύθυνος της Slingshot Aerospace, μιας αμερικανικής εταιρείας που παρακολουθεί αντικείμενα στο διάστημα χρησιμοποιώντας αισθητήρες από το έδαφος και τεχνητή νοημοσύνη.

Πρόσθεσε ότι το Luch 2 ήταν “σε κοντινή απόσταση” με τον Intelsat 39, έναν μεγάλο γεωστατικό δορυφόρο που εξυπηρετεί την Ευρώπη και την Αφρική.

Από την εκτόξευσή του το 2023, το Luch-2 έχει παραμείνει κοντά σε τουλάχιστον άλλους 17 γεωστατικούς δορυφόρους πάνω από την Ευρώπη που εξυπηρετούν τόσο εμπορικούς όσο και κυβερνητικούς σκοπούς.

“Έχουν επισκεφτεί τις ίδιες οικογένειες, τους ίδιους χειριστές, οπότε μπορείς να συμπεράνεις ότι έχουν συγκεκριμένο σκοπό ή ενδιαφέρον”, είπε ο Norbert Pouzin, ανώτερος αναλυτής τροχιάς στην Aldoria, μια γαλλική εταιρεία παρακολούθησης δορυφόρων που παρακολουθεί επίσης τα δορυφόρους Luch. “Όλοι αυτοί οι χειριστές είναι συνδεδεμένοι με το ΝΑΤΟ”.

“Ακόμα και αν δεν μπορούν να αποκρυπτογραφήσουν μηνύματα, μπορούν να εξαγάγουν πολλές πληροφορίες . . . μπορούν να χαρτογραφήσουν πώς χρησιμοποιείται ένας δορυφόρος, να εντοπίσουν την τοποθεσία των σταθμών εδάφους, για παράδειγμα”, πρόσθεσε.

Ο Pouzin είπε επίσης ότι η Ρωσία φαίνεται να εντείνει τη δραστηριότητά της για αναγνώριση στο διάστημα, εκτοξεύοντας δύο νέους δορυφόρους πέρυσι με τα ονόματα Cosmos 2589 και Cosmos 2590. Τα οχήματα αυτά φαίνεται να διαθέτουν παρόμοιες ικανότητες με τα Luch-1 και Luch-2.

Το Cosmos 2859 κατευθύνεται τώρα στην ίδια περιοχή με τους γεωστατικούς δορυφόρους, οι οποίοι περιφέρονται 35.000 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη, δήλωσε ο Pouzin.

Αλλά το Luch-1 ενδέχεται να μην είναι πλέον λειτουργικό.

Στις 30 Ιανουαρίου, τηλεσκόπια της Γης παρατήρησαν αυτό που φαινόταν να είναι ένα σύννεφο αερίου να προέρχεται από τον δορυφόρο. Λίγο αργότερα, φάνηκε να θρυμματίζεται μερικώς.

“Φαίνεται ότι ξεκίνησε από κάτι που έχει να κάνει με την πρόωση”, είπε η Marchand, προσθέτοντας ότι μετά “σίγουρα υπήρξε μια θραύση” και ο δορυφόρος “ακόμα περιστρέφεται”.