Σε έναν πόλεμο χωρίς νικητές, ο Νετανιάχου είναι ο μεγαλύτερος χαμένος

Σε έναν πόλεμο χωρίς νικητές, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ φαίνεται να είναι ο μεγαλύτερος χαμένος, μπαίνοντας σε μια εύθραυστη και ασαφή κατάπαυση του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Ύστερα από χρόνια απειλών του Μπενιαμίν Νετανιάχου κατά του Ιράν, τις θεαματικές του κινήσεις στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, τα αμφίβολα ντοσιέ που παρουσίαζε ασταμάτητα στα διεθνή μέσα ενημέρωσης και τη διπλωματική πίεση σε διαδοχικούς προέδρους των ΗΠΑ για να συμφωνήσουν σε πόλεμο με το Ιράν, η σύγκρουση του Ισραήλ κατέληξε σε φιάσκο.

Η εκτίμηση της αμερικανικής υπηρεσίας πληροφοριών ότι οι ισραηλινές προβλέψεις για αλλαγή καθεστώτος και επανάσταση στο Ιράν ήταν “γελοίες” αποδείχθηκε σωστή. Η ισραηλινή εκτίμηση ότι ο πόλεμος θα διαρκούσε, στην καλύτερη περίπτωση, λίγες ημέρες και στη χειρότερη λίγες εβδομάδες, αποδείχθηκε τραγικά λανθασμένη.

Ακόμη και πριν από δύο ημέρες, σύμφωνα με το ισραηλινό Channel 12, ο Νετανιάχου πίεζε τον Τραμπ να μην συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός. Για μία ημέρα, ο Αμερικανός πρόεδρος εξαπέλυε απειλές γενοκτονίας προς την Τεχεράνη και στη συνέχεια υποχώρησε, παραμερίζοντας, σύμφωνα με ορισμένες εκδοχές, το Ισραήλ από τις αποφάσεις του.

“Δεν υπήρξε ποτέ τέτοια πολιτική καταστροφή σε ολόκληρη την ιστορία μας. Το Ισραήλ δεν ήταν καν κοντά στο τραπέζι όταν λαμβάνονταν αποφάσεις για τον πυρήνα της εθνικής μας ασφάλειας”, έγραψε στο X ο ηγέτης της αξιωματικής αντιπολίτευσης του Ισραήλ, Γιαΐρ Λαπίντ.

“Ο στρατός έκανε όλα όσα του ζητήθηκαν και η κοινωνία έδειξε αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, αλλά ο Νετανιάχου απέτυχε πολιτικά, στρατηγικά και δεν πέτυχε κανέναν από τους στόχους που ο ίδιος είχε θέσει. Θα χρειαστούν χρόνια για να αποκαταστήσουμε τη ζημιά που προκάλεσε λόγω αλαζονείας, αμέλειας και έλλειψης στρατηγικού σχεδιασμού”.

Ο επικεφαλής του αριστερού κόμματος Δημοκρατικών, Γιαΐρ Γκολάν, χαρακτήρισε επίσης την κατάπαυση του πυρός “στρατηγική αποτυχία” του Νετανιάχου.

“Υποσχέθηκε ιστορική νίκη και ασφάλεια για γενιές, και στην πράξη αυτό που έγινε είναι μία από τις σοβαρότερες στρατηγικές αποτυχίες που έχει γνωρίσει ποτέ το Ισραήλ”, δήλωσε. “Είναι μια πλήρης αποτυχία που θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια του Ισραήλ για τα επόμενα χρόνια”.

Η πραγματικότητα είναι, όπως γράφει ο Guardian, ότι ο Νετανιάχου πόνταρε τα πάντα στον πόλεμο και, αποτυγχάνοντας να εξασφαλίσει την πτώση του θεοκρατικού καθεστώτος, την κατάσχεση των αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου της Τεχεράνης ή μια ουσιαστική αποδυνάμωση του κράτους, η διεθνής θέση του Ισραήλ – ήδη σοβαρά τραυματισμένη από τις ενέργειές του στη Γάζα, όπου έχει κατηγορηθεί για γενοκτονία – υπέστη περαιτέρω πλήγμα.

Στο επίπεδο της ασφάλειας, παρά τους ισχυρισμούς του Τραμπ, η ισχύς των Φρουρών της Επανάστασης φαίνεται να ενισχύθηκε, καθώς η Τεχεράνη – προς το παρόν τουλάχιστον – πέτυχε τον βασικό της στόχο: να επιβιώσει από μια επίθεση διάρκειας ενός μήνα από δύο από τις ισχυρότερες στρατιωτικές δυνάμεις στον κόσμο.

Οι επιθέσεις άφησαν ένα τραυματισμένο αλλά ακόμη ακέραιο καθεστώς, με σημαντικά στρατιωτικά μέσα, το οποίο είναι πιθανό να επιδιώξει ταχύ επανεξοπλισμό και ευκαιρίες για αντίποινα.

Αλαζονική η επιμονή Νετανιάχου για συνέχιση επιθέσεων στον Λίβανο

Η επιμονή του Νετανιάχου στη συνέχιση επιθέσεων στον νότιο Λίβανο φαίνεται επίσης αλαζονική, δεδομένου ότι η δηλωμένη πρόθεση του Ισραήλ να δημιουργήσει μια νέα ζώνη ασφαλείας φέρνει τις δυνάμεις του σε άμεση σύγκρουση με τη Χεζμπολάχ, που έχει αποδειχθεί ικανή να μάχεται αποτελεσματικά στο δικό της έδαφος.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι μαζικοί αεροπορικοί βομβαρδισμοί του Ισραήλ στον Λίβανο, χωρίς προειδοποίηση, μοιάζουν περισσότερο με τιμωρητική ενέργεια, μετά την αποτυχία στο Ιράν.

Οι επιπτώσεις σε επίπεδο κοινής γνώμης και διπλωματίας ενδέχεται να είναι ακόμη πιο σοβαρές. Στις ΗΠΑ, ειδικά, μια πολιτική συναίνεση που υπήρχε από τη δεκαετία του 1960 φαίνεται να καταρρέει. Ο ρόλος του Ισραήλ στην ώθηση του Τραμπ προς τον πόλεμο με το Ιράν έχει δεχτεί κριτική τόσο από προοδευτικούς όσο και από τη δεξιά πτέρυγα του κινήματος MAGA, ενώ η υποστήριξη προς το Ισραήλ βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα ακόμη και μεταξύ Εβραίων ψηφοφόρων.

Υπάρχουν επίσης εσωτερικές πολιτικές συνέπειες για τον Νετανιάχου, σε μια εκλογική χρονιά στο Ισραήλ. Αντί να μεταμορφώσει την κατάσταση ασφαλείας της χώρας, εξέρχεται από τον πόλεμο χωρίς να έχει πετύχει κανέναν από τους βασικούς στόχους του.

Παρά τον γνωστό κυνισμό του στην προβολή συνήθως προσωρινών επιτευγμάτων, γίνεται σαφές στους Ισραηλινούς ότι, αντί να εξαλείψει αυτό που για χρόνια χαρακτήριζε “υπαρξιακή απειλή”, οι συνθήκες παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητες.

Η αλλαγή στη σχέση ΗΠΑ – Ισραήλ αφήνει μετέωρο τον Νετανιάχου;

Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, μπορεί να έχει πεθάνει, αλλά τον διαδέχθηκε ο σκληροπυρηνικός γιος του. Αντί να κλείσει το κεφάλαιο του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, το σχέδιο 10 σημείων της Τεχεράνης – που ο Τραμπ χαρακτήρισε ως βάση διαπραγμάτευσης – φαίνεται να περιλαμβάνει την αποδοχή του δικαιώματος του Ιράν στον εμπλουτισμό ουρανίου, αν και ο ίδιος το αρνήθηκε.

Προς το παρόν, οι συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν παραπέμπουν περισσότερο στο πλαίσιο της διεθνούς πυρηνικής συμφωνίας του Μπαράκ Ομπάμα – την οποία ο Νετανιάχου προσπάθησε σκληρά να υπονομεύσει και από την οποία αποχώρησε ο Τραμπ – παρά σε μια νέα πραγματικότητα.

Για ορισμένους, όπως ο στρατιωτικός συντάκτης της Haaretz, Άμος Χάρελ, η αποτυχία ήταν ενσωματωμένη εξαρχής στα σχέδια πολέμου του Νετανιάχου. “Πολλές από τις αδυναμίες που χαρακτηρίζουν τόσο την τρέχουσα αμερικανική κυβέρνηση όσο και το ισραηλινό σύστημα υπό τον Νετανιάχου έγιναν εμφανείς: η τάση για ρίσκα βασισμένα σε αβάσιμες προσδοκίες, τα επιφανειακά και πρόχειρα σχέδια, η περιφρόνηση προς τους ειδικούς και η επιθετική άσκηση πίεσης για να ευθυγραμμιστούν με την πολιτική ηγεσία”, σημείωσε.

Θα γίνει επίσης σαφές στους Ισραηλινούς ότι η σύγκρουση του τελευταίου μήνα ήταν μια μοναδική ευκαιρία να διεξαχθεί μια εκστρατεία τέτοιας κλίμακας με πλήρη αμερικανική υποστήριξη. Παρόμοιες εντάσεις μπορεί να προκύψουν ξανά, αλλά η πιθανότητα επανάληψης τόσο εκτεταμένων εχθροπραξιών φαίνεται μικρή.

Ο Τραμπ δίστασε στο πιο επικίνδυνο σημείο κλιμάκωσης, ιδιαίτερα όσον αφορά την αποστολή χερσαίων δυνάμεων – κάτι εξαιρετικά αντιδημοφιλές στις ΗΠΑ λόγω του κόστους και των επιπτώσεων στην παγκόσμια οικονομία.

Δεν πέρασε απαρατήρητο ότι, έχοντας πετύχει τον πόλεμο που επιδίωκε για χρόνια – και βλέποντάς τον να αποτυγχάνει – ο Νετανιάχου δύσκολα θα εξασφαλίσει ξανά ανάλογη στήριξη από τις ΗΠΑ.

Δεδομένου ότι αυτό αποτελούσε βασικό στοιχείο της πολιτικής του για χρόνια, τίθεται το ερώτημα: ποιος είναι πλέον ο ρόλος του;

“Είναι πλέον η τέταρτη συνεχόμενη φορά – στη Γάζα, μία στον Λίβανο και δύο στο Ιράν – που οι υποσχέσεις του για πλήρη νίκη και εξάλειψη υπαρξιακών απειλών αποδεικνύονται κενές”, έγραψε ο Χάρελ.