Τα μέτρα της Κομισιόν ύψους 90 δισ. για τη στήριξη της Ουκρανίας

Η Κομισιόν έκανε σήμερα το πρώτο βήμα για την εφαρμογή της απόφασης των ηγετών για το δάνειο των 90 δισ. για την Ουκρανία.

Συγκεκριμένα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε ένα πακέτο νομοθετικών προτάσεων με στόχο τη διασφάλιση της συνεχούς χρηματοδοτικής στήριξης προς την Ουκρανία για τα έτη 2026 και 2027. Πρόκειται για ένα σημαντικό ορόσημο που επιβεβαιώνει τη σθεναρή στήριξη της ΕΕ στην άμυνα της χώρας απέναντι στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας, σημειώνει η Κομισιόν, σε ανακοίνωσή της.

Το νομοθετικό πακέτο περιλαμβάνει:

• Νέα πρόταση για τη σύσταση δανείου στήριξης προς την Ουκρανία (βάσει του άρθρου 212 ΣΛΕΕ) ύψους 90 δισ. ευρώ.
• Νέα πρόταση τροποποίησης του Μηχανισμού για την Ουκρανία (Ukraine Facility) (βάσει του άρθρου 212 ΣΛΕΕ), ως ένα από τα μέσα υλοποίησης της δημοσιονομικής στήριξης προς την Ουκρανία.
• Νέα πρόταση τροποποίησης του Κανονισμού για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (βάσει του άρθρου 312 ΣΛΕΕ), ώστε να καταστεί δυνατή η κάλυψη του δανείου προς την Ουκρανία από το «δημοσιονομικό περιθώριο» του προϋπολογισμού της ΕΕ.

Τον Δεκέμβριο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε να παράσχει 90 δισ. ευρώ αποφασιστικής στήριξης για τις δημοσιονομικές και στρατιωτικές ανάγκες της Ουκρανίας τα επόμενα δύο χρόνια.

Η χρηματοδοτική αυτή δέσμευση θα λάβει τη μορφή δανείου περιορισμένης αναγωγής ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία για το 2026 και το 2027 – γνωστού ως Δάνειο Στήριξης της Ουκρανίας. Η προτεινόμενη στήριξη θα δομηθεί σε δύο συνιστώσες: περίπου τα δύο τρίτα, ύψους 60 δισ. ευρώ, θα διατεθούν για στρατιωτική βοήθεια, ενώ το υπόλοιπο ένα τρίτο, δηλαδή 30 δισ. ευρώ, θα παρασχεθεί ως γενική δημοσιονομική στήριξη. Η στήριξη αυτή θα βοηθήσει την Ουκρανία να ενισχύσει τις αμυντικές της δυνατότητες και να διασφαλίσει τη συνεχή λειτουργία του κράτους και των βασικών δημόσιων υπηρεσιών, συμβάλλοντας παράλληλα στην ανθεκτικότητά της και στη στενότερη ενσωμάτωσή της στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανική βάση.

Η Ένωση διατηρεί το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία που έχουν δεσμευθεί εντός της ΕΕ για την αποπληρωμή του δανείου, σε πλήρη συμμόρφωση με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο. Το δάνειο αποζημιώσεων, όπως προτάθηκε στις 3 Δεκεμβρίου 2025, παραμένει στο τραπέζι.

Η συμφωνία ελήφθη στο πλαίσιο ενισχυμένης συνεργασίας, ενός μηχανισμού που επιτρέπει στα κράτη μέλη της ΕΕ να συνεργάζονται σε συγκεκριμένους τομείς, όταν έχει καταστεί σαφές ότι η Ένωση στο σύνολό της δεν μπορεί να επιτύχει τους στόχους αυτής της συνεργασίας εντός εύλογου χρονικού διαστήματος.

Η στήριξη προς την Ουκρανία θα χρηματοδοτηθεί μέσω κοινού δανεισμού της ΕΕ από τις κεφαλαιαγορές, όπως είχε αρχικά προτείνει η Επιτροπή μεταξύ των διαθέσιμων επιλογών χρηματοδότησης. Το δάνειο προς την Ουκρανία θα καλυφθεί με εγγύηση από το «δημοσιονομικό περιθώριο» του προϋπολογισμού της ΕΕ, όπως ισχύει και για άλλα προγράμματα χρηματοδοτικής βοήθειας προς την Ουκρανία που εφαρμόζονται από το 2023, όπως η Μακροοικονομική Χρηματοδοτική Συνδρομή+, ο Μηχανισμός για την Ουκρανία και το δάνειο Μακροοικονομικής Χρηματοδοτικής Συνδρομής στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας των δανείων Έκτακτης Επιτάχυνσης Εσόδων (ERA) υπό την ηγεσία της G7.

Με βάση την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε άμεσα πρόταση απόφασης του Συμβουλίου που εξουσιοδοτεί την ενισχυμένη συνεργασία για τη σύσταση δανείου προς την Ουκρανία. Οι σημερινές προτάσεις εξειδικεύουν περαιτέρω τη συμφωνηθείσα χρηματοδοτική στήριξη, βοηθώντας την Ουκρανία να διατηρήσει βασικές κρατικές λειτουργίες και να ενισχύσει την ανθεκτικότητα και τις αμυντικές της δυνατότητες.

Επόμενα βήματα

Οι νομοθετικές προτάσεις υποβλήθηκαν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, με στόχο την έναρξη της νομοθετικής διαδικασίας για την εξέταση και την έγκρισή τους. Προκειμένου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αρχίσει να παρέχει χρηματοδοτική στήριξη προς την Ουκρανία κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με τη συμφωνία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον περασμένο Δεκέμβριο, είναι απαραίτητο οι πράξεις αυτές να εγκριθούν ταχέως.

Μόλις αυτό επιτευχθεί, η Επιτροπή θα προχωρήσει στην έκδοση των σχετικών εκτελεστικών αποφάσεων και θα συνεργαστεί στενά με τις ουκρανικές αρχές για τη θέσπιση των αναγκαίων ρυθμίσεων, ώστε να καταστεί δυνατή η πρώτη εκταμίευση του δανείου.

Όπως και με άλλους μηχανισμούς χρηματοδοτικής στήριξης της ΕΕ προς την Ουκρανία, το πακέτο αυτό θα συνοδεύεται από ισχυρούς μηχανισμούς αιρεσιμότητας. Σε αυτούς περιλαμβάνονται τα μέτρα για την ενίσχυση του κράτους δικαίου και την καταπολέμηση της διαφθοράς που προβλέπονται στο Σχέδιο για την Ουκρανία.

Ιστορικό

Από την έναρξη του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν παράσχει συνολική στήριξη ύψους 193,3 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία και τους Ουκρανούς, συμπεριλαμβανομένων 3,7 δισ. ευρώ από τα έσοδα των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων — περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο.

Το πακέτο στήριξης που παρουσιάστηκε σήμερα καλύπτει τα δύο τρίτα των συνολικών χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας για τα επόμενα δύο χρόνια, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Ως εκ τούτου, η συνεχιζόμενη και συντονισμένη στήριξη από τους διεθνείς εταίρους παραμένει απαραίτητη, συμπεριλαμβανομένης της έγκαιρης υλοποίησης των δεσμεύσεων της G7 για το 2026 και πέραν αυτού, ιδίως στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας των δανείων ERA υπό την ηγεσία της G7.