Τα σχέδια Τραμπ–Νετανιάχου για το Ιράν και τις πωλήσεις πετρελαίου στην Κίνα

Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, συμφώνησαν κατά τη συνάντησή τους στον Λευκό Οίκο την Τετάρτη ότι οι ΗΠΑ θα αυξήσουν την οικονομική πίεση προς το Ιράν, κυρίως όσον αφορά τις πωλήσεις πετρελαίου προς την Κίνα, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους που έχουν ενημερωθεί για το ζήτημα, σύμφωνα με τον ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios.

Καθώς περισσότερο από το 80% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου κατευθύνεται στην Κίνα, αν το Πεκίνο μειώσει τις αγορές ιρανικού πετρελαίου, η οικονομική πίεση προς το Ιράν θα αυξηθεί σημαντικά.

Σύμφωνα με το Axios, αυτό θα μπορούσε να αλλάξει τους υπολογισμούς της Τεχεράνης και να την ωθήσει σε περισσότερες παραχωρήσεις σχετικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι η εκστρατεία «μέγιστης πίεσης» θα προχωρήσει παράλληλα με τις πυρηνικές συνομιλίες με το Ιράν και τη συνεχιζόμενη στρατιωτική ενίσχυση στη Μέση Ανατολή, ενόψει πιθανών πληγμάτων εάν η διπλωματία αποτύχει.

«Συμφωνήσαμε ότι θα προχωρήσουμε με πλήρη ισχύ σε μέγιστη πίεση κατά του Ιράν, για παράδειγμα όσον αφορά τις ιρανικές πωλήσεις πετρελαίου προς την Κίνα», δήλωσε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος.

Σημειώνεται πως εκτελεστικό διάταγμα που υπέγραψε ο Τραμπ πριν από 10 ημέρες θα επιτρέψει στις ΗΠΑ να αυξήσουν την οικονομική πίεση προς το Ιράν.

Το διάταγμα δίνει στον υπουργό Εξωτερικών και στον υπουργό Εμπορίου τη δυνατότητα να εισηγηθούν στον πρόεδρο την επιβολή δασμών έως και 25% σε οποιαδήποτε χώρα συναλλάσσεται με το Ιράν.

Ωστόσο, τυχόν δασμοί στην Κίνα για την αγορά ιρανικού πετρελαίου θα περιέπλεκαν μια ήδη τεταμένη σχέση, με τις ΗΠΑ να επιδιώκουν να διατηρήσουν τη ροή κρίσιμων μαγνητών σπάνιων γαιών και να προστατεύσουν μια προγραμματισμένη σύνοδο κορυφής τον Απρίλιο στο Πεκίνο.

Και ενώ το Ιράν είναι σημαντικός παραγωγός πετρελαίου, οι αγορές ανησυχούν περισσότερο για περιφερειακές αναταράξεις σε περίπτωση που οι Ιρανοί επιχειρήσουν να διακόψουν τη ροή πετρελαίου από άλλες χώρες.

Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι Νετανιάχου και Τραμπ συμφώνησαν στη συνάντησή τους για τον επιθυμητό τελικό στόχο — ένα Ιράν χωρίς τη δυνατότητα απόκτησης πυρηνικών όπλων.

Ωστόσο, διαφώνησαν ως προς τον τρόπο επίτευξής του. Ο Νετανιάχου είπε στον Τραμπ ότι είναι αδύνατο να επιτευχθεί καλή συμφωνία με το Ιράν και υποστήριξε ότι ακόμη και αν υπογραφεί συμφωνία, η Τεχεράνη δεν θα την τηρήσει, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.

Ο ίδιος αξιωματούχος ανέφερε ότι ο Τραμπ είπε στον Νετανιάχου πως πιστεύει ότι υπάρχει πιθανότητα επίτευξης συμφωνίας με το Ιράν.

«Θα δούμε αν είναι εφικτό. Ας το προσπαθήσουμε», φέρεται να είπε ο Τραμπ.

Τις τελευταίες ημέρες, ο Τραμπ ρώτησε τους συμβούλους του Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ ποιες είναι οι πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας με το Ιράν.

Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι οι Γουίτκοφ και Κούσνερ είπαν στον Τραμπ πως η ιστορία δείχνει ότι είναι δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να επιτευχθεί καλή συμφωνία με το Ιράν. Ωστόσο, του είπαν επίσης ότι μέχρι στιγμής οι Ιρανοί λένε όλα τα σωστά πράγματα.

Οι Κούσνερ και Γουίτκοφ διαβεβαίωσαν τον Τραμπ ότι θα συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις τηρώντας σκληρή γραμμή και ότι, αν οι Ιρανοί συμφωνήσουν σε μια συμφωνία που θα θεωρήσουν ικανοποιητική, θα του τη θέσουν υπόψη για να αποφασίσει αν επιθυμεί να την προχωρήσει.

Την Τρίτη (17/2), οι Γουίτκοφ και Κούσνερ θα συναντήσουν τους Ιρανούς στη Γενεύη για δεύτερο γύρο διαπραγματεύσεων.

Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο Γουίτκοφ διαβίβασε μηνύματα στους Ιρανούς μέσω του υπουργού Εξωτερικών του Ομάν. Οι ΗΠΑ αναμένουν να λάβουν απάντηση από το Ιράν στη συνάντηση της Γενεύης.

«Είμαστε νηφάλιοι και ρεαλιστές όσον αφορά τους Ιρανούς. Η μπάλα είναι στο δικό τους γήπεδο. Αν δεν πρόκειται για πραγματική συμφωνία, δεν θα την αποδεχθούμε», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος.

Δεύτερος Αμερικανός αξιωματούχος είπε ότι θεωρεί πως υπάρχει «μηδενική πιθανότητα» το Ιράν να αποδεχθεί οτιδήποτε προτείνουν οι ΗΠΑ — ή το αντίστροφο.

Μια άλλη ενδιαφέρουσα διάσταση των διαπραγματεύσεων έδωσε ο Ιρανός δημοσιογράφος Αλί Γκολχακί, ο οποίος έγραψε στο Χ ότι τα μηνύματα του Γουίτκοφ περιλάμβαναν αμερικανική πρόταση για αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν για τρία έως πέντε χρόνια. Μετά την περίοδο αυτή, το Ιράν φέρεται να έχει τη δυνατότητα να εμπλουτίζει ουράνιο σε πολύ χαμηλά επίπεδα.

Η φερόμενη πρόταση περιλάμβανε επίσης την απομάκρυνση 450 κιλών υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει σήμερα το Ιράν εκτός της χώρας.

Ο Ιρανός δημοσιογράφος υποστήριξε ότι η πρόταση αυτή απορρίφθηκε από την Τεχεράνη, ενώ Αμερικανός αξιωματούχος διέψευσε ότι οι ΗΠΑ παρουσίασαν τέτοια πρόταση στους Ιρανούς.