Τι επιδιώκει ο “επιχειρηματίας” Τραμπ από τη Βενεζουέλα;

«Θα βάλουμε τις πολύ μεγάλες αμερικανικές πετρελαϊκές μας εταιρείες, τις μεγαλύτερες οπουδήποτε στον κόσμο, να μπουν μέσα, να ξοδέψουν δισεκατομμύρια δολάρια, να φτιάξουν τις βαριά κατεστραμμένες υποδομές, τις πετρελαϊκές υποδομές, και να αρχίσουν να βγάζουν χρήματα για τη χώρα, χρήματα τα οποία θα ωφελήσουν το λαό της Βενεζουέλας».

Με τα λόγια αυτά που είπε στη Συνέντευξη Τύπου που παρέθεσε το απόγευμα του Σαββάτου από το Μαρ – α – Λάγκο, ο Ντόναλντ Τραμπ έδειξε ποιές ήταν οι πραγματικές προθέσεις του, όταν έδινε εντολή να πραγματοποιηθεί η στρατιωτική επέμβασηστη Βενεζουέλα και η απαγωγή του προέδρου της, Νικολάς Μαδούρο.

«Σε ότι αφορά ηγέτες που δεν χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα από τα στοιχεία της φιλελεύθερης δημοκρατίας, αυτό που έχουμε μάθει από την βιβλιογραφία είναι να ακούμε τι λένε. Ο τρόπος για να καταλάβει κανείς τι επιδιώκουν είναι απλώς να τους ακούσει να μιλάνε. Γιατί εννοούν αυτά που λένε.» εξηγεί στο NEWS 24/7 o Δημήτρης Τσαρούχας, Καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής στο Virginia Tech (CEUTS) και Κύριος Ερευνητής στο ΕΛΙΑΜΕΠ.

Σύμφωνα με τον κ. Τσαρούχα, υπάρχουν συγκεριμένα κίνητρα τα οποία ο Τραμπ εξωτερικεύει με τις δηλώσεις που κάνει: «Στη συνέντευξη Τύπου που έδωσε το Σάββατο, είπε ακριβώς αυτό που πιστεύω ότι πιστεύει. Είπε δηλαδή ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος να συνεχίσουμε να επιτρέπουμε μια κατάσταση στην οποία το πετρέλαιο της Βενεζουέλας να το εκμεταλλεύεται το Ιράν και η Ρωσία. Στο κάτω κάτω, αυτό είναι το δυτικό ημισφαίριο οπότε έχουμε λόγο να επεμβαίνουμε».

Αν και οι κατηγορίες που αντιμετωπίζει ο Μαδούρο στις ΗΠΑ τον θέλουν να ηγείται «ναρκοτρομοκρατικής οργάνωσης», κατηγορίες που δεν έχουν έως τώρα υποστηριχθεί από αποδείξεις, τις οποίες ο Μαδούρο απέρριψε ενώπιον του δικαστηρίου, ο πλούτος της χώρας σε πετρέλαιο φαίνεται να είναι η κυρίαρχη αιτία για την ενασχόληση της κυβέρνησης Τραμπ με την περίπτωση της Βενεζουέλας.

Άλλωστε, υπάρχουν νούμερα που δεν μπορεί να αγνοήσει κανείς. Η Βενεζουέλα κατατάσσεται στην πρώτη θέση παγκοσμίως σε αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου, κατέχοντας περίπου το 18% των συνολικών παγκόσμιων αποθεμάτων. Ωστόσο, αξιοποιεί ένα εξαιρετικά μικρό ποσοστό των πετρελαϊκών της αποθεμάτων, της τάξης μόλις 0,1%–0,15% των συνολικών αποθεμάτων της χώρας, ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά αξιοποίησης παγκοσμίως για χώρα με τόσο μεγάλα αποθέματα.

Τραμπ όπως Μπους: Οι ομοιότητες με την περίπτωση Νοριέγκα

Ο κ. Τσαρούχας περιγράφει τον Αμερικανό πρόεδρο ως έναν πρόεδρο “ασύμβατο” με την καθιερωμένη πρακτική των Αμερικανών προέδρων, ειδικά σε ό,τι αφορά την εξωτερική πολιτική, με την έννοια ότι δεν ακολουθεί τις συμβάσεις.

Όμως στην περίπτωση της Βενεζουέλας, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι καθόλου «ασύμβατος» με τις παραδόσεις. Ό,τι πιο κοντινό με την απαγωγή Μαδούρο, είναι η έφοδος και η σύλληψη του ισχυρού άνδρα του Παναμά Μανουέλ Νοριέγκα, επίσης από αμερικανικές ειδικές δυνάμεις, το 1989.

Όπως επισημαίνει ο κ. Τσαρούχας, ο Ντόναλντ Τραμπ «δεν είναι ο πρώτος Αμερικανός πρόεδρος που έκανε αυτή την επέμβαση, την απαγωγή, αυτού του είδους τη δράση».

Οι Αμερικανοί με τον Τζωρτζ Μπους τον πρεσβύτερο, είχαν κάνει κάτι ανάλογο στον Παναμά με τον Νοριέγκα. «Η λογική ήταν “αυτός είναι επικίνδυνος για εμάς”, επίσης ανέφεραν θέματα ναρκωτικών, ναι μεν υπαρκτά, αλλά δεν μπορούν να αποτελούν την θρυαλλίδα που θα διαλύσει το Διεθνές Δίκαιο, και τότε, στο όνομα της απελευθέρωσης του Παναμά, ουσιαστικά του ελέγχου του καναλιού, έκαναν την επέμβαση» σημειώνει ο κ. Τσαρούχας.

Ένας επιχειρηματίας πρόεδρος

Σε αυτό που όμως στέκεται ο κ. Τσαρούχας και εξετάζει ως ιδιαιτέρως ενδιαφέρον, είναι πως το επιχειρηματικό background του Ντόναλντ Τραμπ, δηλαδή το γεγονός ότι είναι ένας επιχειρηματίας, καθορίζει την εξωτερική του πολιτική. «Είναι η πρώτη φορά που βλέπω τόσο έντονα και τόσο ανερυθρίαστα, πως η επιχειρηματική λογική αυτή διέπει την πολιτική του και – το πιο σημαντικό – διέπει την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ» αναφέρει.

«Αυτό που με έχει ξαφνιάσει για να είμαι ειλικρινής, είναι πως η ίδια λογική φαίνεται πως θα ακολουθηθεί και στο δυτικό ημισφαίριο, στην Αμερική, βόρεια και Νότια – ενδεχομένως και αλλού, μένει να φανεί» ετονίζει ο κ. Τσαρούχας, εξηγώντας πως η ίδια μεθοδολογία μπορεί να έχει εφαρμογή «σε ό,τι αφορά τις επιχειρηματικές δραστηριότητες επιχειρηματιών, φίλων του Αμερικανού προέδρου ή του ευρύτερου κύκλου του, οι οποίοι επιδιώκουν να διευρύνουν τον τζίρο τους και είναι σε θέσει να ασκήσουν πολύ αποτελεσματική πίεση στον Λευκό Οίκο» με τον Ντόναλντ Τραμπ να αναλαμβάνει δράση για λογαριασμό τους.

Θα υπάρξει αλλαγή καθεστώτος στη Βενεζουέλα;

Ρίχνοντας φως στη μεγάλη εικόνα, ο κ. Τσαρούχας σημειώνει πως «οι ΗΠΑ μέσω της προώθησης συγκεκριμένων επιχειρηματικών, οικονομικών συμφερόντων, πράγματι είναι αποφασισμένες να εφαρμόσουν το δόγμα Μονρό σε μια νέα εκδοχή τον 21ο αιώνα μέσω του προέδρου Τραμπ».

Εξηγώντας τους λόγους για τους οποίους ο πρόεδρος Τραμπ επέλεξε να πραγματοποιήσει αυτού του είδους την στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα, ο κ. Τσαρούχας εκτιμά ότι «εδώ έχουμε μια απόβαση που εκκινεί από οικονομικούς, εμπορικούς, επιχειρηματικούς σκοπούς, η οποία επεδίωξε – με μεγάλη επιτυχία απ’ ότι φαίνεται – να απομακρύνει τον επικεφαλής της Βενεζουέλας από τη θέση του και να ανοίξει διαύλους επικοινωνίας με το καθεστώς με έναν τρόπο που η παρουσία του Μαδούρο δεν επέτρεπε».

Παράλληλα, ο κ. Τσαρούχας εξηγεί όσα προέκυψαν από τις δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, την επομένη της συνέντευξης Τύπου του Ντόναλντ Τραμπ:

«Ο Ρούμπιο είπε ότι επιδιώκαμε εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα την επαφή με τον Μαδούρο, την είχαμε κάνει, θέλαμε να κάνουμε ένα deal. Γιατί αυτό κάνει ο πρόεδρος Τραμπ, κάνει deals, δεν δίνει βέβαια κάτι, για να πάρει. Ο Μαδούρο δεν συμφώνησε, ίσως με τους όρους της συναλλαγής, και γι’ αυτό το λόγο έπρεπε να απομακρυνθεί.»

Επιδιώκει ή όχι ο Τραμπ να αλλάξει το καθεεστώς στη Βενεζουέλα; Όπως αναφέρει ο κ. Τσαρούχας, «Μέχρι στιγμής δεν έχουμε αλλαγή καθεστώτος, έχουμε αλλαγή του επικεφαλής, με βάση απόφαση του Συνταγαμτικού Δικαστηρίου. Αυτό που καταλαβαίνω είναι ότι το καθεστώς παραμένει τυπικά και ουσιαστικά στη θέση του, με όλους τους υπουργούς που είχε επικηρύξει μαζί με τον Μαδούρο ο Τραμπ να παραμένουν στη θέση τους».

Οι ΗΠΑ χαρακτηρίζουν τον Μαδούρο επικεφαλής ενός “ναρκοτρομοκρατικού καρτέλ” αλλά έχουν επικηρύξει και υπουργούς του. Γι’ αυτό και, όπως προσθέτει ο κ. Τσαρούχας, «όταν ο Ρούμπιο ρωτήθηκε σχετικά με τους υπουργούς αυτούς την Κυριακή, είπε κάτι του στυλ ότι εδώ έναν βγάλαμε και έγινε χαμός, που να βγάζαμε τους άλλους 5-6».

Τέλος, ο κ. Τσαρούχας εξέφρασε την εκτίμησή του για το αν η κυβέρνηση Τραμπ θα επιδιώξει αλλαγή καθεστώτος στη Βενεζουέλα, λέγοντας: «Αυτό που καταλαβαίνω είναι ότι έχουν γίνει προσπάθειες ή γίνονται ακόμα να παραμείνουν ανοιχτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ της προέδρου και των ΗΠΑ προκειμένου η νέα πρόεδρος να κάνει αυτό που θέλουν οι Αμερικανοί. Και αν το κάνει σε μια σειρά ζητημάτων – κυρίως πιστεύω σε ότι αφορά το πετρέλαιο – δεν νομίζω ότι οι ΗΠΑ θα μπουν στη διαδικασία αλλαγής καθεστώτος».