Τι γνωρίζουμε μέχρι τώρα για τις συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν

Αντιπροσωπείες από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν ολοκλήρωσαν τις έμμεσες συνομιλίες στο Ομάν την Παρασκευή. Ήταν ο πρώτος γύρος διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο πλευρών από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ χτύπησαν την Ισλαμική Δημοκρατία το περασμένο καλοκαίρι.

Παρακάτω όλα όσα γνωρίζουμε μέχρι τώρα.

Οι ΗΠΑ και το Ιράν συμφώνησαν να διεξαγάγουν περαιτέρω συζητήσεις μετά από διαβουλεύσεις με τις πρωτεύουσές τους, ένα αποτέλεσμα που θεωρείται επιφυλακτικά θετικό και από τις δύο πλευρές, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει τις διαπραγματεύσεις και την οποία επικαλείται το CNN.

Οι συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν εν μέσω της αμερικανικής στρατιωτικής ανάπτυξης στη Μέση Ανατολή και αφού ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να χτυπήσει το Ιράν εάν χρησιμοποιήσει θανατηφόρα βία εναντίον διαδηλωτών ή αρνηθεί να υπογράψει μια πυρηνική συμφωνία.

Πριν από τις συνομιλίες, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε ότι η χώρα του «εισέρχεται στη διπλωματία με ανοιχτά μάτια και μια σταθερή ανάμνηση του περασμένου έτους».

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών είπε ότι οι συνομιλίες στο Ομάν ήταν καλή αρχή και θα συνεχιστούν.

«Εμείς ενεργούμε με καλή πίστη και υπερασπιζόμαστε σθεναρά τα δικαιώματά μας», έγραψε ο Αμπάς Αραγτσί στο X.

Ωστόσο, η σκληρή γλώσσα επιμένει και από τις δύο πλευρές, με τον Τραμπ να λέει την Πέμπτη ότι ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, «θα πρέπει να ανησυχεί πολύ» καθώς και οι δύο πλευρές προετοιμάζονται για διαπραγματεύσεις.

Η Τεχεράνη απέρριψε το αίτημα της Ουάσιγκτον να σταματήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου

Το Ιράν απέρριψε το αίτημα των ΗΠΑ να σταματήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου στο έδαφός του, στις συνομιλίες που είχαν σήμερα οι δύο πλευρές στο Ομάν, είπε στο πρακτορείο Reuters ένας διπλωμάτης από τη Μέση Ανατολή που ενημερώθηκε από την Τεχεράνη. Ωστόσο, δηλώνει πρόθυμο να συζητήσει «το επίπεδο και την καθαρότητα» του εμπλουτισμού ή μια περιφερειακή κοινοπραξία.

Ο διπλωμάτης πρόσθεσε ότι η Τεχεράνη πιστεύει ότι οι Αμερικανοί διαπραγματευτές «έδειξαν να κατανοούν τη στάση του Ιράν στο θέμα του εμπλουτισμού (…) και επέδειξαν ευελιξία στα αιτήματα της Τεχεράνης.

Πρόσθεσε ότι στις σημερινές συνομιλίες στη Μουσκάτ του Ομάν δεν συζητήθηκε το θέμα των βαλλιστικών δυνατοτήτων του Ιράν.

Ποιος εμπλέκεται στις συζητήσεις;

Ο Αραγτσί και ο απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ συμμετείχαν στις συνομιλίες, μαζί με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Τραμπ. Οι συνομιλίες ήταν έμμεσες – μεσολαβούσε ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν Μπαντρ Αλμπουσάιντι, ο οποίος νωρίτερα την Παρασκευή συναντήθηκε με κάθε ένα από τα μέρη ξεχωριστά.

Σε φωτογραφίες που δημοσίευσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Ομάν, ο διοικητής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM), ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, εθεάθη επίσης να παρευρίσκεται στις συναντήσεις.

Οι διαπραγματεύσεις αποσκοπούν στην υιοθέτηση μιας μορφής παρόμοιας με τους προηγούμενους γύρους, ανέφεραν ιρανικά μέσα ενημέρωσης. Πριν από τον 12ήμερο πόλεμο Ιράν-Ισραήλ τον Ιούνιο, η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον είχαν ολοκληρώσει πέντε γύρους διαπραγματεύσεων, όπου Ομανοί μεσολαβητές εναλλάσσονταν μεταξύ των αμερικανικών και ιρανικών αντιπροσωπειών.

Αυτές οι συνομιλίες ουσιαστικά τερματίστηκαν μετά την επίθεση του Ισραήλ σε ιρανικές πυρηνικές και στρατιωτικές εγκαταστάσεις στα μέσα Ιουνίου, μετά την οποία οι ΗΠΑ έπληξαν τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαδρ Αλμπουσαΐντι, δήλωσε ότι η χώρα του μεσολάβησε σε «πολύ σοβαρές συνομιλίες» μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ σήμερα.

«Ήταν χρήσιμο να ξεκαθαριστούν οι απόψεις τόσο των Ιρανών όσο και των Αμερικανών και να εντοπιστούν περιοχές για πιθανή πρόοδο», έγραψε ο Αλμπουσαΐντι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

«Στοχεύουμε να επαναλάβουμε τις συζητήσεις στο μέλλον, με τα αποτελέσματα να εξεταστούν προσεκτικά στην Τεχεράνη και την Ουάσιγκτον», πρόσθεσε, χωρίς να δώσει ακριβές χρονοδιάγραμμα για την επόμενη φάση των συνομιλιών.

Τι συζητήθηκε;

Ο Αραγτσί παρουσίασε στον Ομανό ομόλογό του ένα «προκαταρκτικό σχέδιο» για τη «διαχείριση της τρέχουσας κατάστασης» μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, σε μια προσπάθεια προώθησης των διαπραγματεύσεων.

Στη συνέχεια, ο Αλμπουσαΐντι μετέφερε το σχέδιο στην αμερικανική αντιπροσωπεία με επικεφαλής τον Γουίτκοφ και η αμερικανική απάντηση θα κοινοποιηθεί στην ιρανική πλευρά κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, πρόσθεσαν τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης.

Το εύρος των συνομιλιών δεν ήταν σαφές. Πριν από τις συνομιλίες, Ιρανοί αξιωματούχοι επέμεναν ότι ήθελαν να συζητήσουν μόνο ζητήματα που σχετίζονται με το πυρηνικό πρόγραμμα και ότι άλλα θέματα, όπως το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν, οι αντιπρόσωποι σε όλη την περιοχή και οι εσωτερικές αναταραχές, ήταν εκτός ορίων.

Οι ΗΠΑ είχαν απαιτήσει ένα ευρύτερο σύνολο συζητήσεων που να περιλαμβάνει τους βαλλιστικούς πυραύλους, τους ένοπλους πληρεξούσιους της Τεχεράνης που εξακολουθούν να αποτελούν κίνδυνο για τα συμφέροντα των ΗΠΑ και του Ισραήλ στην περιοχή, και την πρόσφατη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων από το Ιράν.

Στο ζήτημα των πυρηνικών, ένα βασικό σημείο διαφωνίας παραμένει η απαίτηση του Ιράν να εμπλουτίσει ουράνιο – ένα πυρηνικό καύσιμο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή βόμβας εάν καθαριστεί σε υψηλά επίπεδα – την οποία απορρίπτουν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους. Το Ιράν έχει προσφερθεί να θέσει υπό έλεγχο το πυρηνικό του πρόγραμμα για να διασφαλίσει ότι δεν θα μετατραπεί σε όπλο, απαιτώντας την άρση των κυρώσεων σε αντάλλαγμα.

Μετά το τέλος των συνομιλιών την Παρασκευή, σε μια ένδειξη ότι οι ΗΠΑ θέλουν να συνεχίσουν την οικονομική πίεση, επέβαλαν νέες κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο και σε 14 πλοία που το μεταφέρουν.

«Αντί να επενδύει στην ευημερία του ίδιου του λαού του και στις καταρρέουσες υποδομές, το ιρανικό καθεστώς συνεχίζει να χρηματοδοτεί αποσταθεροποιητικές δραστηριότητες σε όλο τον κόσμο και να εντείνει την καταστολή του εντός του Ιράν», δήλωσε ο αναπληρωτής εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Τόμι Πίγκοτ.

Τι διακυβεύεται;

Οι ΗΠΑ μετέφεραν στρατιωτικά μέσα, συμπεριλαμβανομένης της ομάδας κρούσης του αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln, πιο κοντά στη Μέση Ανατολή, εγείροντας ανησυχίες ότι οι πιθανότητες πολέμου αυξάνονταν.Ο Τραμπ δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι οι ΗΠΑ έχουν «μια στρατιά » που κινείται προς το Ιράν «για κάθε ενδεχόμενο», προσθέτοντας ότι ενώ ο ίδιος προτιμά να μην «δει να συμβαίνει τίποτα», η κυβέρνησή του παρακολουθεί το Ιράν «πολύ στενά».

Οι συνομιλίες έδωσαν ώθηση στις ελπίδες ότι ένας ολοκληρωτικός πόλεμος θα μπορούσε να αποφευχθεί.

Επιφυλακτικές για μια σύγκρουση που μπορεί να επεκταθεί στην υπόλοιπη Μέση Ανατολή, οι χώρες της περιοχής προσπαθούν να αποκλιμακώσουν και να αποτρέψουν τον Τραμπ από το να εξαπολύσει επίθεση στο Ιράν, γνωρίζοντας ότι ένας νέος πόλεμος θα βυθίσει την περιοχή σε κρίση.

«Αυτό επισκιάζει μια πολύ σοβαρή απειλή στρατιωτικής επίθεσης (στο Ιράν) και πολέμου», δήλωσε στην Ελένη Γκιόκου του CNN η Νέγκαρ Μορταζάβι, Ιρανοαμερικανίδα δημοσιογράφος και πολιτική αναλύτρια.

Το Ιράν έχει καταστήσει σαφές ότι οποιαδήποτε επίθεση των ΗΠΑ δεν θα αντιμετωπιστεί με την ίδια «αυτοσυγκράτηση» που επέδειξε το περασμένο καλοκαίρι, αφότου το Ισραήλ και οι ΗΠΑ χτύπησαν τη χώρα.

Το Ιράν έχει στη διάθεσή του μια σειρά από εργαλεία σε περίπτωση που ξεσπάσει πόλεμος με τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ. Πιστεύεται ότι διαθέτει χιλιάδες πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη που θα μπορούσαν να στοχεύσουν αμερικανικά στρατεύματα και περιουσιακά στοιχεία στη Μέση Ανατολή.

Η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι θα προβεί σε αντίποινα εναντίον συμμάχων των ΗΠΑ στην περιοχή σε περίπτωση επίθεσης. Όταν αμερικανικά βομβαρδιστικά έπληξαν τις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις το καλοκαίρι, το Ιράν εξαπέλυσε μια άνευ προηγουμένου πυραυλική επίθεση στο Κατάρ, στοχεύοντας την αεροπορική βάση αλ-Ουντέιντ, τη μεγαλύτερη στρατιωτική εγκατάσταση των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.

Χαιρετίζει ο ΟΗΕ την επανέναρξη των συνομιλιών

Την επανέναρξη των συνομιλιών μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν χαιρέτισε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η διαδικασία θα συμβάλει στην αποκλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή και στην αποτροπή μιας ευρύτερης κρίσης.

Σε ανακοίνωση του εκπροσώπου του, επισημαίνεται ότι «ο Γενικός Γραμματέας καλωσορίζει τη σημερινή επανέναρξη των συνομιλιών μεταξύ της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών και ελπίζει ότι θα βοηθήσουν στη μείωση των περιφερειακών εντάσεων και στην αποτροπή μιας ευρύτερης κρίσης».

Ο επικεφαλής του ΟΗΕ εξέφρασε παράλληλα την ευγνωμοσύνη του προς τις χώρες που συνέβαλαν διπλωματικά στην επανεκκίνηση της διαδικασίας, υπογραμμίζοντας ότι «εκφράζω ευγνωμοσύνη προς τις χώρες της περιοχής για τις προσπάθειές τους να καταστήσουν δυνατές αυτές τις συνομιλίες, καθώς και προς το Ομάν για τη φιλοξενία τους».

Η ανακοίνωση επαναβεβαιώνει τη σταθερή θέση του Οργανισμού υπέρ της ειρηνικής επίλυσης διαφορών, με βάση το διεθνές δίκαιο και τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ. Όπως τονίζεται «ο Γενικός Γραμματέας έχει υποστηρίξει με συνέπεια την αποκλιμάκωση και την ειρηνική διευθέτηση των διαφορών σύμφωνα με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».

Κλείνοντας υπογραμμίζεται ότι «όλες οι ανησυχίες μπορούν και πρέπει να αντιμετωπιστούν μέσω ειρηνικού διαλόγου».

Το Κατάρ καλωσορίζει τις συνομιλίες και ευχαριστεί το Ομάν για τις προσπάθειες μεσολάβησης

Το Υπουργείο Εξωτερικών του Κατάρ δήλωσε ότι ελπίζει οι συζητήσεις «να οδηγήσουν σε μια ολοκληρωμένη συμφωνία που θα υπηρετεί τα συμφέροντα και των δύο πλευρών και θα ενισχύει την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή».

Το υπουργείο ευχαρίστησε το Ομάν για τη φιλοξενία και τη διευκόλυνση των έμμεσων διαπραγματεύσεων μεταξύ των ιρανικών και αμερικανικών αντιπροσωπειών.

Επιπλέον, ανανέωσε την «σταθερή υποστήριξη του Κατάρ σε όλες τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης, την επίλυση συγκρούσεων μέσω διπλωματικών μέσων και την ενίσχυση της ειρήνης και της περιφερειακής σταθερότητας».

Η Ουάσινγκτον επέβαλε κυρώσεις σε 15 οντότητες και 14 πλοία για παράνομο εμπόριο ιρανικού πετρελαίου

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν σήμερα την επιβολή νέων κυρώσεων για το πετρέλαιο κατά του Ιράν, λίγες ώρες μετά τον πρώτο γύρο των συνομιλιών στο Ομάν, ο οποίος έγινε σύμφωνα με την Τεχεράνη σε «θετικό κλίμα».

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ «έχει δεσμευτεί να μειώσει τις παράνομες εξαγωγές πετρελαίου και πετροχημικών του ιρανικού καθεστώτος στο πλαίσιο της εκστρατείας μέγιστης πίεσης της κυβέρνησής του», ανέφερε σε δηλώσεις του ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Τόμι Πίγκοτ.

«Αντί να επενδύει στην ευημερία του ίδιου του λαού του και στις καταρρέουσες υποδομές του, το ιρανικό καθεστώς συνεχίζει να χρηματοδοτεί αποσταθεροποιητικές δραστηριότητες σε όλο τον κόσμο και να εντείνει την καταστολή του εντός του Ιράν», πρόσθεσε.

Οι νέες αυτές κυρώσεις στοχεύουν 15 οντότητες, δύο φυσικά πρόσωπα και 14 πλοία του σκιώδους στόλου που συνδέονται με το παράνομο εμπόριο πετρελαίου, συμπεριλαμβανομένων πλοίων που φέρουν σημαίες Τουρκίας, Ινδίας και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, αναφέρει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ .

Η ανακοίνωση του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών έγινε μετά τη συνάντηση των αντιπροσωπειών του Ιράν και των ΗΠΑ στο Μουσκάτ κατά την οποία συμφώνησαν να «συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις τους», σύμφωνα με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.

Η Ουάσινγκτον παγώνει όλα τα περιουσιακά στοιχεία που κατέχουν στις Ηνωμένες Πολιτείες τα φυσικά πρόσωπα και οι οντότητες που υπόκεινται στις κυρώσεις αυτές.

Απαγορεύουν επίσης σε οποιαδήποτε αμερικανική εταιρεία ή πολίτη να συναλλάσσεται μαζί τους, διαφορετικά θα υπόκεινται και οι ίδιοι σε κυρώσεις.