Τι κρύβεται πίσω από την έκρηξη του Τραμπ κατά του Ρούτε – Το παρασκήνιο

Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν μπορούσε να ξεπεράσει την άρνηση των Ευρωπαίων συμμάχων να επιτρέψουν στις ΗΠΑ την πρόσβαση σε στρατιωτικές βάσεις για τον πόλεμο στο Ιράν.

Και το κατέστησε σαφές στον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, την Τετάρτη, σε ένα πολύωρο παραλήρημα κεκλεισμένων των θυρών που επικεντρώθηκε σχεδόν αποκλειστικά σε αυτό το ζήτημα.

Ο Τραμπ, όπως σημειώνει το POLITICO, δεν διατύπωσε συγκεκριμένα αιτήματα, ούτε άφησε να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ θα μείωναν τις δεσμεύσεις τους προς τη Συμμαχία λόγω των αποφάσεων για τις βάσεις, σύμφωνα με τρία άτομα που γνωρίζουν το περιεχόμενο της συνάντησης. Ωστόσο, επέμεινε στο θέμα, σύμφωνα με μια από τις πηγές, επειδή ένιωθε προδομένος από συμμάχους που απαγόρευσαν τις αμερικανικές επιχειρήσεις από στρατιωτικές βάσεις οι οποίες υπάρχουν —κατά την άποψή του— χάρη στην αμερικανική γενναιοδωρία.

Η άρνηση συμμάχων όπως η Ισπανία και η Γαλλία να επιτρέψουν σε αμερικανικά πολεμικά αεροσκάφη τη χρήση του εναέριου χώρου τους, έπληξε τον πυρήνα των μακροχρόνιων παραπόνων του Τραμπ κατά της Συμμαχίας. Επιπλέον, επιβεβαίωσε την άποψή του για τους Ευρωπαίους ως «αχάριστους τζαμπατζήδες» (freeloaders), οι οποίοι βασίζονται στην αμυντική κάλυψη της Αμερικής αλλά δεν προσφέρουν τίποτα ως αντάλλαγμα.

«Δεν τους ζητάμε να πραγματοποιήσουν αεροπορικές επιδρομές», δήλωσε ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο την περασμένη εβδομάδα στο Fox News. «Όταν τους χρειαζόμαστε για να μας επιτρέψουν να χρησιμοποιήσουμε τις στρατιωτικές τους βάσεις και η απάντησή τους είναι “όχι”, τότε γιατί είμαστε στο ΝΑΤΟ;»

Αυτό άφησε τον πρώην Ολλανδό πρωθυπουργό —ο οποίος είναι προσηλωμένος στη διαφύλαξη του μέλλοντος της Συμμαχίας και στη διασφάλιση της στήριξης προς την Ουκρανία— με ελάχιστες επιλογές πέρα από το να υποστεί την οργή του προέδρου και να νομιμοποιήσει εν μέρει τα παράπονά του.

«Οι σύμμαχοι κάνουν ό,τι ζητούν οι Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο Ρούτε την Πέμπτη κατά τη διάρκεια ομιλίας του στην Ουάσινγκτον, όπου αναγνώρισε διπλωματικά την «ειλικρινή» συνάντηση με τον Τραμπ και σημείωσε ότι «ένιωσε απογοήτευση» από την έλλειψη στρατιωτικής βοήθειας από τους Ευρωπαίους συμμάχους. Επέμεινε, ωστόσο, ότι τα μέλη προσφέρουν τώρα ουσιαστική υποστήριξη.

Η επίσκεψη του Ρούτε ίσως τελικά να έγινε την κατάλληλη στιγμή. Οι αναρτήσεις του προέδρου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μετά τη συνάντηση, αν και δηκτικές, δεν περιελάμβαναν συγκεκριμένες απειλές για ενέργειες τιμωρίας του ΝΑΤΟ ή μεμονωμένων μελών.

«Πρόκειται για μια υποχώρηση σε σύγκριση με άλλα σχόλιά του», δήλωσε ένα από τα άτομα που γνωρίζουν την κατάσταση. «Παραμένει μια ασταθής περίοδος, αλλά είναι ευτύχημα για τη Συμμαχία που [ο Ρούτε] βρισκόταν εκεί τη συγκεκριμένη στιγμή».

«Όπως είπε χθες ο Πρόεδρος Τραμπ, το ΝΑΤΟ δοκιμάστηκε και απέτυχε», ανέφερε ο Λευκός Οίκος σε ανακοίνωσή του. «Δεν έχει καμία προσδοκία από το ΝΑΤΟ σε αυτό το σημείο και δεν τους ζήτησε τίποτα, παρόλο που είναι γεγονός ότι επωφελούνται από τα Στενά του Ορμούζ πολύ περισσότερο από τις Ηνωμένες Πολιτείες».

Η Ευρώπη έχει επιδείξει κάποια συμμαχική υποστήριξη. Η Γαλλία επέτρεψε τον ανεφοδιασμό αεροσκαφών, ακόμη και αν δεν επιτρέπει την απογείωσή τους για επιθετικές επιχειρήσεις. Αμερικανικά πολεμικά πλοία έχουν ελλιμενιστεί στην Ελλάδα και την Ισπανία, και αμερικανικά αεροσκάφη έχουν πετάξει από βρετανικές και ιταλικές βάσεις κατά τη διάρκεια του πολέμου των πέντε εβδομάδων.

Ένα από τα προβλήματα, σύμφωνα με έναν διπλωμάτη του ΝΑΤΟ και ένα από τα άτομα που γνωρίζουν τη συνάντηση, είναι η έλλειψη κατεύθυνσης από την πλευρά των ΗΠΑ σχετικά με το τι ακριβώς χρειαζόταν και πότε.

Τα επιχειρήματα του Ρούτε στην οργή Τραμπ

«Όταν ήρθε η ώρα να παράσχουμε την εφοδιαστική και [άλλη] υποστήριξη που χρειάζονταν οι Ηνωμένες Πολιτείες στο Ιράν, ορισμένοι σύμμαχοι ήταν λίγο αργοί, για να το θέσω ευγενικά», είπε. «Για να είμαστε δίκαιοι, αιφνιδιάστηκαν επίσης κάπως» από τις επιδρομές.

Κατά την άποψη του Ρούτε, σύμφωνα με την πηγή, η διατήρηση της ικανότητας του οργανισμού να βοηθά το Κίεβο και να προστατεύει τη Συμμαχία εξαρτάται από την ικανότητά του να κατευνάζει αυτόν τον απρόβλεπτο, συχνά συναισθηματικό Αμερικανό πρόεδρο.

«Αν ο Μαρκ πηγαίνει εκεί και δίνει στον πρόεδρο την ευκαιρία να ξεσπάσει εκτονώνοντας την πίεση, και αν αυτό σημαίνει ότι οι ΗΠΑ συνεχίζουν να πωλούν όπλα [του ΝΑΤΟ] για την Ουκρανία και να μοιράζονται πληροφορίες, τότε παίρνει τις σωστές αποφάσεις. Όσο ταπεινωτική κι αν είναι η δημόσια κολακεία [προς τον Τραμπ], είναι ένα μικρό τίμημα», ανέφερε η πηγή.

Ο Ρούτε συνέχισε να υποστηρίζει ότι τα μέλη του ΝΑΤΟ δαπανούν περισσότερα για την άμυνα και μειώνουν το δυσανάλογο οικονομικό βάρος που οι ΗΠΑ αποδέχονταν επί μακρόν προς όφελος της διατλαντικής ασφάλειας.

Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι ηγέτες δείχνουν επίσης ότι είναι έτοιμοι να σταθούν στα πόδια τους χωρίς τις ΗΠΑ. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, η οποία έχει αρχίσει να αποστασιοποιείται από τον Τραμπ, δήλωσε την Πέμπτη ότι είναι «αδιαμφισβήτητο» πως οι ευρωπαϊκοί δεσμοί με τις ΗΠΑ «διέρχονται μια περίοδο ιδιαίτερης δυσκολίας». Ανέφερε ότι είναι καθήκον της Ευρώπης να οικοδομήσει στρατιωτικές δυνάμεις «που δεν θα μας αφήνουν εξαρτημένους από τους Αμερικανούς συμμάχους μας».

Παρόλα αυτά, η Ευρώπη μπορεί να κάνει λίγα βραχυπρόθεσμα για να μειώσει την εξάρτησή της από τις ΗΠΑ.

«ΝΑΤΟ σημαίνει “Χρειάζεται Αμερικανούς για να Λειτουργήσει” (Needs Americans to Operate)», δήλωσε αξιωματούχος της αμερικανικής άμυνας. «Πρέπει να φύγουμε εξαιτίας αυτού; Σίγουρα όχι. Αλλά ο Τραμπ δεν έχει άδικο που αισθάνεται απογοητευμένος».

Οι ευρωπαϊκές χώρες εξακολουθούν να μην είναι σίγουρες για το τι θέλει η κυβέρνηση από αυτές όσον αφορά τον πόλεμο, παρά την επιμονή του Ρούτε την Πέμπτη ότι οι σύμμαχοι «τρέχουν» να βοηθήσουν. Οι ΗΠΑ δεν έχουν καταθέσει αιτήματα για βοήθεια των συμμάχων στην αμερικανική εκστρατεία στο Ιράν ή για περιπολίες στα Στενά του Ορμούζ στο Βορειοατλαντικό Συμβούλιο, το ανώτατο όργανο λήψης αποφάσεων της συμμαχίας.

«Αυτό δεν έχει καμία σχέση με το ΝΑΤΟ», δήλωσε ο Γκιεντρίμας Γιεγκλίνσκας, μέλος του λιθουανικού κοινοβουλίου και πρώην αξιωματούχος του ΝΑΤΟ. «Η απογοήτευση του Προέδρου Τραμπ θα έπρεπε να κατευθύνεται σε συγκεκριμένα αιτήματα προς συγκεκριμένες χώρες».