Τι θα γίνει όταν εκπνεύσει το τελεσίγραφο του Τραμπ στο Ιράν;

Λίγες μόλις ημέρες έχουν περάσει από τη στιγμή που ο Ντόναλντ Τραμπ ύψωσε ένα αμείλικτο τελεσίγραφο, προαναγγέλλοντας μια καθολική επίθεση στο Ιράν.

Ο Αμερικανός πρόεδρος κάλεσε την Τεχεράνη να ανοίξει τα στενά του Ορμούζ, ειδάλλως θα προκαλέσει “κόλαση”, με απευθείας χτυπήματα στην “καρδιά” των κρίσιμων υποδομών της χώρας.

Καθώς η προθεσμία πλησιάζει σαν βαριά σκιά, η ρητορική του Τραμπ σκληραίνει ακόμη περισσότερο, με απειλές για βομβαρδισμούς ενεργειακών υποδομών και γεφυρών που ενώνουν τον ιστό της χώρας.

«Ένας ολόκληρος πολιτισμός θα σβήσει απόψε, για πάντα, χωρίς επιστροφή. Δεν το επιθυμώ, όμως ίσως είναι αναπόφευκτο», έγραψε νωρίτερα, αφήνοντας τα λόγια του να αιωρούνται σαν προμήνυμα καταστροφής.

Πώς αντέδρασε το Ιράν στο τελεσίγραφο του Τραμπ;

Μία ημέρα πριν από τη λήξη της προθεσμίας, η Τεχεράνη απέρριψε πρόταση κατάπαυσης του πυρός -με τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν- για τον τερματισμό της σύγκρουσης και παρουσίασε ένα δικό της σχέδιο 10 σημείων, σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Ο Τραμπ χαρακτήρισε την αντιπρόταση “πολύ σημαντική”, αλλά δήλωσε ότι “δεν είναι αρκετά καλή”.

Λίγες ώρες πριν από τη λήξη του τελεσιγράφου, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν ανέφερε σε ανάρτησή του ότι «περισσότεροι από 14 εκατομμύρια υπερήφανοι Ιρανοί έχουν μέχρι στιγμής δηλώσει έτοιμοι να θυσιάσουν τη ζωή τους για την υπεράσπιση της χώρας».

«Κι εγώ υπήρξα, είμαι και θα παραμείνω αφοσιωμένος στο να δώσω τη ζωή μου για το Ιράν», έγραψε.

Νωρίτερα σήμερα, σε απάντηση του αφανισμού που προανήγγειλε ο Τραμπ, η Τεχεράνη δήλωσε ότι δεν θα συγκρατηθεί από το να πλήξει υποδομές των γειτονικών χωρών του Κόλπου και ισχυρίστηκε ότι πραγματοποίησε νέες επιθέσεις σε πλοίο στον Κόλπο και σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας που συνδέονται με αμερικανικές εταιρείες.

Τα τρία σενάρια για την έκβαση του πολέμου, μετά τη λήξη του τελεσίγραφου

Το τοπίο γύρω από το τελεσίγραφο που έθεσε ο Αμερικανός πρόεδρος προς το Ιράν διαμορφώνεται μέσα από τρία, αλλά ιδιαίτερα εύθραυστα σενάρια τα οποία, όπως γράφει η Wall Street Journal, αποτυπώνουν τόσο τις στρατηγικές επιλογές της Ουάσινγκτον, όσο και τους κινδύνους που ελλοχεύουν για την ευρύτερη περιοχή.

Στο πρώτο σενάριο, οι ΗΠΑ επιλέγουν να μην προχωρήσουν άμεσα σε στρατιωτική δράση μετά τη λήξη της προθεσμίας. Μια τέτοια στάση θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως σκόπιμη τακτική αναμονής, αφήνοντας ανοιχτό ένα “παράθυρο” για επιπλέον διαπραγματεύσεις ή επιδιώκοντας να διατηρήσει την πίεση προς την Τεχεράνη, χωρίς το άμεσο κόστος μιας σύγκρουσης.

Ωστόσο, σύμφωνα πάντα με την WSJ, αυτή η επιλογή δεν μπορεί να παρθεί χωρίς ρίσκο. Ενδέχεται να εκληφθεί ως ένδειξη δισταγμού ή ακόμη και υποχώρησης, γεγονός που θα μπορούσε να πλήξει την αξιοπιστία των αμερικανικών απειλών και να ενισχύσει τη διαπραγματευτική θέση του Ιράν.

Το δεύτερο σενάριο προβλέπει μια εξέλιξη της τελευταίας στιγμής, με την ανακοίνωση κάποιας μορφής προόδου ή ακόμη και μιας προσωρινής συμφωνίας. Αυτό θα μπορούσε να λάβει τη μορφή μιας βραχυπρόθεσμης διευθέτησης, μιας παράτασης της προθεσμίας ή μιας αμοιβαίας δέσμευσης προκειμένου να συνεχιστούν οι συνομιλίες.

Μια τέτοια έκβαση θα επέτρεπε και στις δύο πλευρές να αποφύγουν την άμεση σύγκρουση, διατηρώντας παράλληλα τη δυνατότητα να παρουσιάσουν την εξέλιξη ως επιτυχία στο εσωτερικό τους ακροατήριο. Παρ’ όλα αυτά, οι βαθιές διαφωνίες που χωρίζουν τις δύο πλευρές παραμένουν άλυτες, ενώ η απουσία άμεσων και σταθερών διαύλων επικοινωνίας καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την επίτευξη μιας βιώσιμης και οριστικής λύσης.

Το τρίτο και πιο δραματικό σενάριο αφορά την υλοποίηση των απειλών, με τις ΗΠΑ να προχωρούν σε στοχευμένα στρατιωτικά πλήγματα κατά ιρανικών στόχων. Οι επιθέσεις αυτές θα μπορούσαν να επικεντρωθούν σε κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις, σε υποδομές μεταφορών όπως γέφυρες, καθώς και σε άλλα στρατηγικής σημασίας σημεία.

Στόχος μιας τέτοιας κίνησης θα ήταν η άσκηση άμεσης και έντονης πίεσης προς την Τεχεράνη, ώστε να αναγκαστεί σε υποχώρηση.

Ωστόσο, ένα τέτοιο βήμα ενέχει τον κίνδυνο μιας ταχείας κλιμάκωσης, καθώς το Ιράν θα μπορούσε να απαντήσει είτε άμεσα είτε μέσω συμμάχων και δικτύων επιρροής στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, ανοίγοντας τον δρόμο για μια ευρύτερη και πιο απρόβλεπτη σύγκρουση.