Το AfD επιστρέφει στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου

Το ακροδεξιό κόμμα της Γερμανίας, Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), επιστρέφει στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου (MSC) — ανακτώντας μια θέση σε ένα από τα πιο έγκριτα φόρουμ ασφάλειας παγκοσμίως, μετά από τριετή αποκλεισμό. 

Η απόφαση να προσκληθούν βουλευτές του AfD στη διοργάνωση που θα πραγματοποιηθεί στα μέσα Φεβρουαρίου σηματοδοτεί, όπως λέει το Politico, μια σημαντική αναστροφή στάσης από πλευράς της διάσκεψης και μια συμβολική νίκη για το κόμμα, το οποίο επιδιώκει να αποτινάξει τον ρόλο του παρία μέσω της συναναστροφής με παγκόσμιους ηγέτες.

Το AfD ξεκίνησε μια επιθετική εκστρατεία στα τέλη του περασμένου έτους για να επανακτήσει την πρόσβαση στη MSC, συμπεριλαμβανομένων νομικών ενεργειών κατά των διοργανωτών και προσπαθειών να αξιοποιήσει σχέσεις με αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ. Αυτή η προσπάθεια φαίνεται πως απέδωσε, τουλάχιστον εν μέρει. Οι διοργανωτές της MSC προσκάλεσαν τρεις βουλευτές του AfD στη φετινή διάσκεψη, αν και το κόμμα πίεσε για τη συμμετοχή πιο προβεβλημένων στελεχών — συμπεριλαμβανομένης της εθνικής συμπροέδρου Άλις Βάιντελ.

«Οι προσκλήσεις εκδόθηκαν επειδή κάναμε εντύπωση με τις επαφές μας με τους Αμερικανούς», δήλωσε στο Politico ο Χάινριχ Κοχ, ένας από τους τρεις βουλευτές του AfD που έλαβαν πρόσκληση.

Ο Κοχ, σύμφωνα με τη δική του αφήγηση αλλά και ενός από τους νομικούς εκπροσώπους του AfD, είχε αναλάβει από το κόμμα να εξασφαλίσει πρόσβαση στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου.

Ο Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, ο διακεκριμένος Γερμανός διπλωμάτης που ασκεί χρέη προέδρου της MSC φέτος, αρνήθηκε ότι οι διοργανωτές προσκάλεσαν το AfD λόγω πιέσεων, παρουσιάζοντας την απόφαση ως αναγνώριση μιας απλής πολιτικής πραγματικότητας: ότι το AfD είναι η μεγαλύτερη αντιπολιτευτική δύναμη στη Γερμανία.

«Είναι μια απόφαση που λάβαμε κατά συνείδηση, αν θέλετε, προσπαθώντας να κάνουμε το σωστό ώστε να αντικατοπτρίζουμε την τρέχουσα πραγματικότητα», δήλωσε. «Θα ήταν πολύ δύσκολο για τη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου — που φέρνει κοντά τόσες αντικρουόμενες απόψεις, αντιπάλους, ανθρώπους που αλληλοκατηγορούνται για δολοφονίες ή γενοκτονίες — να δικαιολογήσει τον κατηγορηματικό αποκλεισμό του μεγαλύτερου γερμανικού κόμματος της αντιπολίτευσης».

Κληρονομιά της ναζιστικής αντίστασης

Δεν είναι η πρώτη φορά που πολιτικοί του AfD παρευρίσκονται στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου. Κατά την προηγούμενη θητεία του Ίσινγκερ ως επικεφαλής της διάσκεψης (2008–2022), πολιτικοί του AfD με εστίαση στην άμυνα είχαν προσκληθεί.

Έκτοτε, όμως, το AfD έχει τεθεί υπό αυξανόμενο έλεγχο από ομοσπονδιακές και κρατικές υπηρεσίες εσωτερικών πληροφοριών που παρακολουθούν ομάδες οι οποίες θεωρούνται αντισυνταγματικές, με αποκορύφωμα την περσινή ομοσπονδιακή ταξινόμηση του κόμματος ως δεξιού εξτρεμιστικού οργανισμού.

Ο διάδοχος του Ίσινγκερ, ο καριερίστας διπλωμάτης Κρίστοφ Χόισγκεν, αρνήθηκε να προσκαλέσει ηγετικά στελέχη του AfD στις τρεις προηγούμενες διασκέψεις, υποστηρίζοντας ότι ένα κόμμα που είχε χαρακτηριστεί —έστω εν μέρει— ακροδεξιό εξτρεμιστικό από τις υπηρεσίες πληροφοριών δεν είχε θέση στο συνέδριο. Άλλωστε, όπως τόνιζε, η διάσκεψη ιδρύθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο από τον Έβαλντ φον Κλάιστ, έναν αριστοκράτη αξιωματικό της Βέρμαχτ που σήμερα τιμάται στη Γερμανία για τη συμμετοχή του στο αποτυχημένο πραξικόπημα του 1944 κατά του Αδόλφου Χίτλερ.

«Μπορώ κάλλιστα να φανταστώ ότι ο Έβαλντ φον Κλάιστ θα είχε στηρίξει την απόφασή μου κατά του AfD», δήλωσε ο Χόισγκεν στην εφημερίδα Tagesspiegel. Ο Χόισγκεν αποχώρησε μετά την περσινή διάσκεψη και φέτος ο Ίσινγκερ επέστρεψε στην ηγεσία.

Ωστόσο, η άρνηση του Χόισγκεν αποτέλεσε την αφορμή για την αγωγή που κατέθεσε το AfD στα τέλη του περασμένου έτους, προκειμένου να εξασφαλίσει την παρουσία του στη φετινή διάσκεψη. Το AfD υποστήριξε ότι υπήρξε θύμα «στοχευμένου αποκλεισμού», σύμφωνα με έγγραφα του περιφερειακού δικαστηρίου του Μονάχου που είδε το Politico.

«Ο ενάγων επιθυμεί να συμμετέχει σε ζητήματα εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής προκειμένου να έχει λόγο ως κοινοβουλευτική ομάδα της αντιπολίτευσης», ανέφερε το δικαστήριο. Τελικά, όμως, απέρριψε τα επιχειρήματα του AfD, αποφασίζοντας τον περασμένο Δεκέμβριο ότι η Διάσκεψη, ως ιδιωτικός οργανισμός, έχει το δικαίωμα να επιλέγει ποιον προσκαλεί.

Ο Κοχ, που παρευρέθηκε στο δικαστήριο εκπροσωπώντας την κοινοβουλευτική ομάδα του AfD, δήλωσε ότι πίεσε την πλευρά της MSC κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, απειλώντας πως θα παραστεί στη διάσκεψη ούτως ή άλλως ως προσκεκλημένος της αμερικανικής αντιπροσωπείας. Λίγο αργότερα, όπως είπε, το κόμμα του έλαβε τρεις προσκλήσεις.

Η Διάσκεψη αρνήθηκε, σε γραπτή απάντηση προς το Politico, ότι τέτοιες απειλές οδήγησαν στις προσκλήσεις.

Κενές απειλές;

Οι απειλές του AfD φαίνεται πως ήταν κυρίως μπλόφα. Ο Κοχ δήλωσε ότι επικοινώνησε με το γραφείο του Αμερικανού γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκρέιαμ, ο οποίος αναμένεται να παρευρεθεί στη διάσκεψη, αλλά δεν έλαβε ποτέ απάντηση. Ο Γκρέιαμ δεν απάντησε σε τρία αιτήματα σχολιασμού.

Η απειλή, ωστόσο, δείχνει πώς το AfD έχει προσπαθήσει να αξιοποιήσει την παλαιότερη στήριξη της κυβέρνησης Τραμπ για να πιέσει τη MSC και, ευρύτερα, να τερματίσει την πολιτική απομόνωσή του στο εσωτερικό της χώρας. Η προσπάθεια εισόδου στη MSC εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική κατεδάφισης του λεγόμενου «τείχους προστασίας» που έχουν υψώσει τα κόμματα του κατεστημένου απέναντι στην ακροδεξιά, αποκλείοντας τη στενή συνεργασία με το AfD παρά τη συνεχή άνοδο της δημοτικότητάς του.

Σε αυτή την προσπάθεια, το AfD έχει λάβει στήριξη από τα ανώτατα κλιμάκια της κυβέρνησης Τραμπ. Στην περσινή MSC, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, επέκρινε σφοδρά τους Ευρωπαίους κεντρώους για τον αποκλεισμό της ακροδεξιάς, δηλώνοντας ότι «δεν υπάρχει χώρος για τείχη αποκλεισμού». Μετά την ομιλία του, ο Βανς συναντήθηκε με τη συμπρόεδρο του AfD, Άλις Βάιντελ, σε ξενοδοχείο του Μονάχου.

Ο Κοχ δήλωσε ότι το AfD θα προσπαθήσει να οργανώσει μια παρόμοια συνάντηση υψηλού επιπέδου και φέτος, αν και δεν είναι σαφές αν ο Βανς θα παραστεί στη φετινή διάσκεψη. Είπε επίσης ότι ζήτησε πρόσκληση για τη Βάιντελ, αλλά η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου την απέρριψε. Ο Ίσινγκερ τόνισε ότι ο ίδιος και η ομάδα του δεν θα εκδώσουν άλλες προσκλήσεις σε πολιτικούς του AfD.

Ο εκπρόσωπος της Βάιντελ, Ντάνιελ Ταπ, αρνήθηκε ότι το AfD χρησιμοποίησε το ενδεχόμενο νέας συνάντησης με υψηλόβαθμο αξιωματούχο της κυβέρνησης Τραμπ για να πιέσει τη MSC, αλλά παραδέχθηκε ότι «μια κάποια πίεση» οδήγησε στην πρόσκληση τριών βουλευτών. Τα σχέδια της Βάιντελ για τη διάσκεψη παραμένουν ασαφή. «Θα περιμένουμε να δούμε τις επόμενες ημέρες αν υπάρξει κάποια άλλη εξέλιξη», δήλωσε ο Ταπ στα τέλη του περασμένου μήνα. Μέχρι την Παρασκευή, δεν είχε προγραμματιστεί καμία συνάντηση της Βάιντελ με Αμερικανούς αξιωματούχους κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης.

Ο Ίσινγκερ δήλωσε ότι οποιεσδήποτε εκδηλώσεις του AfD εκτός του πλαισίου της MSC είναι άσχετες με τη διάσκεψη.

«Μπορούν να οργανώσουν ένα τεράστιο συνέδριο, αν θέλετε τη γνώμη μου», είπε. «Και δεν είναι δική μου δουλειά να τους σταματήσω ή να το συζητήσω μαζί τους. Είναι δική τους υπόθεση, αλλά δεν έχει καμία σχέση με τη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου».