Το “γεράκι” του Πενταγώνου και το νέο δόγμα “ΝΑΤΟ 3.0”

Ο βασικός στρατηγικός σύμβουλος του Ντόναλντ Τραμπ για τα στρατιωτικά θέματα έχει καλέσει για ένα ΝΑΤΟ «βασισμένο στη συνεργασία και όχι στην εξάρτηση», στο οποίο οι ευρωπαϊκές χώρες, η Βρετανία και ο Καναδάς θα πρέπει να επιταχύνουν τις δεσμεύσεις τους για την αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών τους.

Πριν από τη συνάντηση των υπουργών άμυνας της συμμαχίας στις Βρυξέλλες την Πέμπτη (12/2), ο Έλμπριτζ Κόλμπι, υποστήριξε τη δημιουργία ενός αναμορφωμένου «ΝΑΤΟ 3.0», το οποίο θα ήταν πιο κοντά στην αρχική του μορφή από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, παρά σε μια συμμαχία που στηρίζεται κυρίως στη στρατιωτική δύναμη των ΗΠΑ.

«Το 2025, είδαμε μια πραγματική δέσμευση για να ηγηθεί η Ευρώπη στην παραδοσιακή άμυνα του ΝΑΤΟ», είπε. «Τώρα ήρθε η ώρα να προχωρήσουμε μαζί, να είμαστε πραγματιστές, έχουμε μια πολύ ισχυρή βάση για να δουλέψουμε σε συνεργασία, για ένα ΝΑΤΟ βασισμένο σε συνεργασία και όχι σε εξάρτηση. Στην πραγματικότητα, επιστροφή σε αυτό για το οποίο αρχικά προοριζόταν το ΝΑΤΟ.»

Αξιοσημείωτο είναι ότι ο Πιτ Χέγκσεθ, ο υπουργός “Πολέμου” – όπως πλέον αποκαλείται στην κυβέρνηση Τραμπ ο υπουργός Άμυνας-  δεν βρέθηκε στη συνάντηση των υπουργών άμυνας του ΝΑΤΟ και στέλνει τον Κόλμπι, τον επικεφαλής πολιτικής του, ο οποίος έχει υποστηρίξει τη μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη.

Σε μια σύνοδο κορυφής πέρυσι, τα μέλη της συμμαχίας αποδέχτηκαν τις εκκλήσεις της κυβέρνησης Τραμπ να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035. Ωστόσο, αναμένεται ότι ο Κόλμπι θα πιέσει τους ευρωπαίους συμμάχους — συμπεριλαμβανομένης της Βρετανίας — να αυξήσουν τις δαπάνες για πραγματική στρατιωτική ικανότητα πιο γρήγορα, χωρίς να καθυστερήσουν μέχρι την επόμενη δεκαετία, σύμφωνα με το TIME.

Ποιος είναι ο Έλμπριτζ Κόλμπι

Ο Κόλμπι, είναι ένα «γεράκι» για την Κίνα, που πιστεύει ότι τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ πρέπει να κάνουν πολύ περισσότερα για να παρέχουν τη δική τους άμυνα και δεν πρέπει να εξαρτώνται από την αμερικανική βοήθεια για την Ουκρανία.

Ωστόσο, οι πιο σκληρές απόψεις του για την επιστροφή του αμερικανικού στρατού μακριά από την Ευρώπη έχουν μετριαστεί από την παρακολούθηση του ρόλου υποστήριξης που διαδραμάτισαν τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ στον ανεφοδιασμό των βομβαρδιστικών B-2 κατά τη διάρκεια της αεροπορικής επιδρομής στο Ιράν το περασμένο καλοκαίρι.

Όλα τα σημάδια που έρχονται από την Ουάσινγκτον δείχνουν ότι δεν θα ανακοινωθεί σημαντική μείωση των δυνάμεων αυτή την εβδομάδα, όπως είπαν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, επειδή η σημασία μιας σταθερής Ευρώπης έχει αναγνωριστεί από τον Κόλμπι και άλλους, παρά την στάση αντιπάθειας του προέδρου Τραμπ προς τους συμμάχους του ΝΑΤΟ.

Οι ΗΠΑ έχουν διαβεβαιώσει τους Ευρωπαίους συμμάχους τους ότι σχεδόν όλοι οι Αμερικανοί στρατιώτες στη Γερμανία, την Ιταλία και κατά μήκος του ανατολικού άκρου της Ευρώπης θα παραμείνουν στις θέσεις τους, αν και ενδέχεται να υπάρξει μείωση από τον τρέχοντα αριθμό των 80.000-90.000 στρατιωτών που έχουν αναπτυχθεί μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Ο Κόλμπι θεωρείται ως ένας άνθρωπος με τον οποίο το ΝΑΤΟ μπορεί να συνεργαστεί, περισσότερο από ό,τι ο Χέγκσεθ, είπαν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι. Ένας ανώτερος διπλωμάτης του ΝΑΤΟ τον περιέγραψε ως έναν από τους θεωρητικούς και στρατηγικούς στοχαστές της κυβέρνησης Τραμπ με ξεκάθαρες και επικαιροποιημένες απόψεις σχετικά με το τι θα πρέπει να είναι οι προτεραιότητες των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων.

Εντούτοις, είναι διατεθειμένος να παίξει σκληρό παιχνίδι, όπως θα ακούσουν οι Ευρωπαίοι υπουργοί άμυνας την Πέμπτη. «Ο Κόλμπι θα πιέσει για περισσότερες δαπάνες άμυνας στην Ευρώπη και για ένα ΝΑΤΟ που επιστρέφει στις βασικές του ρυθμίσεις, ένα πιο θανατηφόρο ΝΑΤΟ που δεσμεύεται στην συλλογική άμυνα», είπε ένας πρεσβευτής.

Ως υφυπουργός Άμυνας για θέματα πολιτικής, ο Κόλμπι είναι ο τρίτος σε ιεραρχία πολιτικός στην ηγεσία του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ, κάτω από τον Χέγκσεθ και τον αναπληρωτή υπουργό, Στιβ Φέινμπεργκ.

Υπηρέτησε σε παρόμοιο ρόλο στην πρώτη κυβέρνηση Τραμπ για ένα χρόνο και ήταν πίσω από τη Στρατηγική Εθνικής Άμυνας του 2018, η οποία επαναπροσδιόρισε την προσέγγιση του Υπουργείου, απομακρύνοντάς την από την Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή και επικεντρώνοντάς την στην Κίνα.

Ο Κόλμπι, του οποίου ο παππούς ήταν επικεφαλής της CIA τη δεκαετία του 1970, είναι απόφοιτος του Χάρβαρντ και της Νομικής Σχολής του Γέιλ. Η πρώιμη καριέρα του στην κυβέρνηση περιλάμβανε θητεία στην Προσωρινή Διοίκηση του Συνασπισμού υπό την ηγεσία των ΗΠΑ στο Ιράκ το 2003 και το Γραφείο του Διευθυντή Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών το 2005-06.

«Θα είχα δύσκολο έργο να εντοπίσω ένα άτομο στην περίοδό μου στην Ουάσινγκτον που είχε μεγαλύτερη επιρροή στην αλλαγή της κατεύθυνσης της συζήτησης» για την Ουκρανία και την Κίνα, είπε ο Βες Μίτσελ, αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών στην πρώτη κυβέρνηση Τραμπ, ο οποίος ξεκίνησε την πρωτοβουλία Marathon, μια δεξαμενή σκέψης, με τον Κόλμπι.

Συνοψίζοντας την προσέγγισή του το 2023, ο Κόλμπι είπε: «Οι σύμμαχοί μας πρέπει να αναλάβουν την κύρια ευθύνη για την παραδοσιακή άμυνα της Ευρώπης, βασιζόμενοι στις Ηνωμένες Πολιτείες κυρίως για την εκτεταμένη πυρηνική αποτροπή και επιλεγμένες παραδοσιακές ικανότητες που δεν θα αποδυναμώσουν την ικανότητά μας να αποτρέψουμε την Κίνα.»

Η αντίθεσή του στην παροχή όπλων και άλλης στρατιωτικής βοήθειας στην Ουκρανία επηρέασε σε μεγάλο βαθμό την πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ.

«Είναι ένας από τους “ρεαλιστές” πρωταγωνιστές της εξωτερικής πολιτικής της νέας δεξιάς, “Πρώτα η Αμερική”, περιορίζοντας τους πόρους των ΗΠΑ στον ανταγωνισμό με την Κίνα, και γενικά αντιτιθέμενος στις διεθνείς δεσμεύσεις», είπε μια πηγή από την Ουκρανία. «Είναι επίσης ο αξιωματούχος που προσπάθησε να σταματήσει τη μεταφορά όπλων στην Ουκρανία το καλοκαίρι του 2025.»

Οι τρεις ομάδες εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Τραμπ

Σύμφωνα με τους περισσότερους Ευρωπαίους συμμάχους, υπάρχουν τρεις βασικές ομάδες εξωτερικής πολιτικής στην Ουάσινγκτον του Τραμπ: οι «primacists», οι «restrainers» και οι «prioritisers».

Η πρώτη ομάδα, ιδιαίτερα συνδεδεμένη με τους Ρεπουμπλικάνους νεοσυντηρητικούς, επιδιώκει την επιστροφή σε έναν κόσμο με την αδιαμφισβήτητη πρωτοκαθεδρία των ΗΠΑ σε κάθε στρατιωτικό μέτωπο, ανά πάσα στιγμή.

Αντίθετα με αυτό, και μερικές φορές κυρίαρχοι στην κυβέρνηση Τραμπ είναι οι «restrainers», που υποστηρίζουν ότι οι «αιώνιοι πόλεμοι» των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και οι αποτυχημένες πολιτικές παρεμβατισμού, περιλαμβανομένων συμμαχιών όπως το ΝΑΤΟ, έχουν εξαντλήσει πόρους και σπαταλήσει ζωές χωρίς αποτέλεσμα.

Ο Κόλμπι, από την άλλη πλευρά, ανήκει σε μια αναδυόμενη τρίτη ομάδα, τους «prioritisers», οι οποίοι, ενώ επιθυμούν να μετατοπίσουν την προσοχή των ΗΠΑ στην Ασία και την Κίνα, είναι πραγματιστές όσον αφορά τη διατήρηση της συμμαχίας του ΝΑΤΟ, επειδή οι ΗΠΑ την χρειάζονται.

Ενώ οι «restrainers», και ίσως ο ίδιος ο Τραμπ ή ο Χέγκσεθ, μπορεί να επιθυμούν την αποχώρηση από το ΝΑΤΟ, ο Κόλμπι είναι πραγματιστής και κάπως μετανοημένος. Η στάση του άλλαξε τον Ιούνιο, σύμφωνα με έναν ανώτερο διπλωμάτη που τον περιγράφει ως «πολύ έξυπνο και φιλικό», όταν ανακάλυψε ότι η επιχείρηση «Midnight Hammer», για να βομβαρδίσουν το Ιράν με stealth βομβαρδιστικά B-2 της Αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας, ήταν αδύνατη χωρίς τη χρήση του δικτύου αεροπορικών βάσεων του ΝΑΤΟ για ανεφοδιασμό κατά τη διάρκεια της πτήσης.

«Βρέθηκε ξαφνικά αντιμέτωπος με την πραγματικότητα», είπε ο διπλωμάτης.

Αυτό το μήνυμα υπογραμμίστηκε αυτή την εβδομάδα με τις αποχωρήσεις των F-35A της USAF και των αεροπλανοφόρων τους από τις βάσεις RAF Lakenheath και Mildenhall για τη Μέση Ανατολή.

Με το βλέμμα στραμμένο στις Στρατηγικές Εκθέσεις των Ευρωπαίων συμμάχων του ΝΑΤΟ

Ο Κόλμπι αναμένεται να είναι αμείλικτος όταν οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι, συμπεριλαμβανομένης της Βρετανίας, παραδώσουν τις Στρατηγικές Εκθέσεις τους, εξηγώντας πώς θα φτάσουν στον στόχο του 5% για τις αμυντικές δαπάνες έως το 2035.

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι είναι σε υψηλή επιφυλακή για μια παλιά ευρωπαϊκή απάτη λογιστικού περιεχομένου, γνωστή ως το «μπαστούνι του χόκεϊ», που είναι να μεταθέτουν τις δαπάνες όσο το δυνατόν πιο κοντά στο 2035, προκειμένου να αποφύγουν δύσκολες αποφάσεις για τον προϋπολογισμό στο σήμερα. Ο Κόλμπι πρόκειται να τους πει ότι η Ουάσινγκτον δεν θα ανεχθεί το κόλπο, προειδοποιώντας ότι, θα ακολουθήσει μια μεγάλη σύγκρουση με τον Τραμπ στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τον Ιούλιο, αν δεν γίνουν πραγματικές στρατιωτικές δαπάνες γρήγορα.

Ο πρώτος από τους επόμενους σταθμούς είναι η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου αυτό το Σαββατοκύριακο, στην οποία θα παραστεί ο Κόλμπι και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Η ετήσια έκθεση του Μονάχου προειδοποιεί: «Ο κόσμος έχει εισέλθει σε μια περίοδο πολιτικής καταστροφής. Η εκτεταμένη καταστροφή — και όχι οι προσεκτικές μεταρρυθμίσεις και οι διορθώσεις πολιτικής — είναι το κυρίαρχο σήμερα.»

Η μεταψυχροπολεμική τάξη, η οποία οργανώθηκε και υποστηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό από τις ΗΠΑ, «βρίσκεται υπό καταστροφή», προστίθεται στην έκθεση. «Για δεκαετίες, η Ευρώπη άνθισε κάτω από την αμερικανική ασφάλεια, η οποία της επέτρεψε να δίνει προτεραιότητα στην ενσωμάτωση και την ευημερία, αντί για τη σκληρή δύναμη. Αυτή η εποχή έχει τελειώσει.»