Το Ιράν μπορεί οδηγήσει τον Τραμπ σε διαζύγιο με τους “σκληρούς” MAGA

Κατά την προσφιλή του συνήθεια και παραβιάζοντας για ακόμη μια φορά τις θεσμικές διαδικασίες, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ διέταξε την επίθεση στο Ιράν χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου, πυροδοτώντας σφοδρές αντιδράσεις από τους Δημοκρατικούς αλλά και από μέλη του ίδιου του κόμματός του. Σύμφωνα με τον ίδιο τον Τραμπ, ΗΠΑ και Ισραήλ ξεκίνησαν την επιχείρηση στη Μέση Ανατολή με σκοπό την εξάρθρωση των στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν και την προώθηση αλλαγής καθεστώτος.

Το Σάββατο, οι Δημοκρατικοί κάλεσαν το Κογκρέσο να προχωρήσει σε άμεση ψηφοφορία επί των ψηφισμάτων για τις πολεμικές εξουσίες (War Powers), μετά την επίθεση της κυβέρνησης Τραμπ στο Ιράν. “Το Κογκρέσο πρέπει να προχωρήσει άμεσα σε ψηφοφορία, ώστε να επαναβεβαιώσει τη βούληση του αμερικανικού λαού, ο οποίος δεν θέλει τον πόλεμο” δήλωσε χαρακτηριστικά ο γερουσιαστής Andy Kim που συντάχθηκε με το αίτημα του Tim Kaine.

Στο πρακτικό κομμάτι, ο Υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio ενημέρωσε τον Πρόεδρο της Βουλής, Mike Johnson, πριν την έναρξη των πληγμάτων. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας, Roger Wicker, δήλωσε ότι η κίνηση αυτή ήταν μια “κομβική και αναγκαία επιχείρηση για την προστασία των Αμερικανών και των συμφερόντων των ΗΠΑ”, όπως μεταδίδει το Axios.

Αυτή τη στιγμή πάντως οι οι Ρεπουμπλικάνοι έχουν τον πλήρη έλεγχο του Κογκρέσου, καθώς διαθέτουν την πλειοψηφία και στα δύο σώματα, τη Γερουσία και τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Ο John Thune (Ρεπουμπλικάνος από τη Νότια Ντακότα), είναι ο ηγέτης της πλειοψηφίας στη Γερουσία και ανέφερε από τη δική του μεριά πως αναμένει από αξιωματούχους της κυβέρνησης να ενημερώσουν όλους τους Γερουσιαστές για τα πλήγματα. “Συγχαίρω τον Πρόεδρο Τραμπ για την ανάληψη δράσης προς αναχαίτιση αυτών των απειλών” είπε ωστόσο.

Είναι σαφές πως ακόμη και αν η κυβέρνηση Τραμπ ενέδιδε στο αίτημα των Δημοκρατικών, για να περνούσε ψήφισμα περιορισμού των ενόπλων δράσεων των ΗΠΑ, θα έπρεπε οι Δημοκρατικοί να πείσουν τουλάχιστον τέσσερις Ρεπουμπλικάνους Γερουσιαστές για να “αποστατήσουν”. Ακόμη κι αν γινόταν αυτό, ο Τραμπ θα μπορούσε να ασκήσει βέτο που θα οδηγούσε σε νέα ψηφοφορία πλειοψηφίας 2/3.

Οι Δημοκρατικοί αποσκοπούν στο να αναγκάσουν τους Ρεπουμπλικανούς να τοποθετηθούν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές (midterms) του 2026. Στην ουσία, επιθυμούν να αναγκάσουν κάθε μέλος του Κογκρέσου να πάρει επίσημη θέση για τον πόλεμο, ελπίζοντας ότι η καταγραφή αυτή θα λειτουργήσει εναντίον των αντιπάλων τους στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Κατηγορούν δε την κυβέρνηση ότι ενήργησε αντισυνταγματικά και παράνομα, καθώς δεν υπήρξε “άμεση απειλή” (imminent threat) που να δικαιολογεί την παράκαμψη του Κογκρέσου. Επικαλούνται δε δημοσκοπήσεις που δείχνουν ότι περίπου το 60% των Αμερικανών διαφωνεί με τη στρατιωτική δράση στο Ιράν.

Μπούμερανγκ οι δηλώσεις Ρούμπιο

Προσπαθώντας να αιτιολογήσει το “κατεπείγον” της επίθεσης, μιλώντας στους δημοσιογράφους τη Δευτέρα ο Marco Rubio ανέφερε χαρακτηριστικά πως “γνωρίζαμε πως επρόκειτο να αναληφθεί ισραηλινή δράση. Γνωρίζαμε ότι αυτό θα επιτάχυνε μια επίθεση εναντίον αμερικανικών δυνάμεων. Και γνωρίζαμε ότι αν δεν τους κυνηγούσαμε προληπτικά πριν εξαπολύσουν αυτές τις επιθέσεις, θα είχαμε μεγαλύτερες απώλειες. Και τότε θα ήμασταν όλοι εδώ απαντώντας σε ερωτήσεις σχετικά με το γιατί το γνωρίζαμε αυτό και δεν ενεργήσαμε”.

Εν συνεχεία, Αμερικανοί αξιωματούχοι πρόσθεσαν πως ο Τραμπ διέταξε τις επιθέσεις επειδή υπήρχαν εκτιμήσεις πως το Ιράν προωθούσε τον πυρηνικό του εξοπλισμό και γι’ αυτό οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έπρεπε “να καταστρέψουν την επιθετική στρατιωτική υποδομή της χώρας”.

Παρόλα αυτά, τα σχόλια του Rubio και η γενικότερη αμφισημία, έκαναν τους ένθερμους υποστηρικτές του δόγματος MAGA να αντιδράσουν, καθώς θεώρησαν πως οι δηλώσεις αυτές δείχνουν τις Πολιτείες “υποδεέστερες έναντι του Ισραήλ” και “υποχείριό του”. Ακόμη, πολλοί από την ελίτ του MAGA αντιτίθενται της πολεμικής εμπλοκής, υποστηρίζοντας το δόγμα της οικονομικής υπεροχής. Ο συντηρητικός σχολιαστής Tucker Carlson αλλά και ο Elon Musk άφησαν αιχμές για το κόστος και τη σκοπιμότητα της επιχείρησης. Επίσης, υπάρχει μια σκληρή ομάδα εντός του MAGA που αισθάνεται “προδομένη” καθώς πιστεύουν πως ο Τραμπ εκλέχθηκε με την υπόσχεση να σταματήσει τους “ατέρμονους πολέμους”.

Ακόμη και ο Steve Bannon στηλίτευσε την επιθετική πολιτική Τραμπ, αναφέροντας πως “μια σκληρή μάχη στη χώρα με νεκρούς Αμερικανούς θα μπορούσε να έχει τεράστιο πολιτικό κόστος για τον Πρόεδρο”.

Οι προεκλογικές εκστρατείες του Τραμπ αξιοποίησαν άλλωστε την απογοήτευση του αμερικανικού κοινού για τους μακροχρόνιους και δαπανηρούς πολέμους στο Ιράκ και το Αφγανιστάν.

Ήδη ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής από το Κεντάκι, Thomas Massie έχει πάρει ξεκάθαρη θέση κατά της στρατιωτικής επιχείρησης στο Ιράν, διαχωρίζοντας τη θέση του από την πλειοψηφία του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Ο Thomas Massie και ο Γερουσιαστής Rand Paul θεωρούν ότι ο πόλεμος χωρίς έγκριση του Κογκρέσου είναι αντισυνταγματικός.

Οι Libertarians του MAGA όπως ο Ron Paul εκτιμούν πως ο πόλεμος σημαίνει περισσότερους φόρους, περισσότερο χρέος και περιορισμό των ατομικών ελευθεριών στο εσωτερικό της χώρας. Αναφέρουν δε πως ο Τραμπ έγινε ίδιος με τους George W. Bush και Dick Cheney, τους οποίους ο ίδιος ο Τραμπ κατηγορούσε το 2016 για την αποσταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής. Θεωρούν ακόμη ότι οι πόροι πρέπει να διατεθούν για την ασφάλεια των συνόρων (όπως το τείχος με το Μεξικό) και όχι για βομβαρδισμούς στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos, ένα 23% των Ρεπουμπλικανών γυρνά την πλάτη στον Τραμπ σε αυτό το θέμα.

Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν πάντως πως ο Νετανιάχου δεν θα μπορούσε να χτυπήσει το Ιράν χωρίς το “πράσινο φως” του Τραμπ.

Βάσει Συντάγματος των ΗΠΑ, ο Πρόεδρος πρέπει να τερματίσει τις εχθροπραξίες εντός 60 ημερών, εκτός αν λάβει έγκριση από το Κογκρέσο. Ο Πρόεδρος μπορεί να παρατείνει αυτό το διάστημα για επιπλέον 30 ημέρες, εάν πιστοποιήσει εγγράφως ότι η παράταση είναι απαραίτητη για την ασφαλή απομάκρυνση των στρατευμάτων.

Ο ίδιος ο Τραμπ μιλώντας σε εκδήλωση στον Λευκό Οίκο τη Δευτέρα, δήλωσε ότι η κοινή στρατιωτική επιχείρηση ΗΠΑ και Ισραήλ ήταν “σημαντικά νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα” και εκτίμησε ότι θα χρειαστούν τέσσερις έως πέντε εβδομάδες για να επιτευχθούν οι στόχοι της κυβέρνησης. 

Ο Τραμπ, ανακοινώνοντας την έναρξη των μεγάλων πολεμικών επιχειρήσεων, κάλεσε το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν να καταθέσει τα όπλα του. Αλλά η ιστορία δείχνει ότι η αεροπορική ισχύς από μόνη της είναι απίθανο να επιφέρει το είδος της αλλαγής καθεστώτος που ο Τραμπ λέει ότι θέλει να δει στο Ιράν.

Σημειώνεται πως οι ενδιάμεσες εκλογές του 2026 είναι προγραμματισμένες για τις 3 Νοεμβρίου 2026 και οι ΗΠΑ δεν έχουν αναβάλει ποτέ ομοσπονδιακές εκλογές, ούτε κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου, των Παγκοσμίων Πολέμων ή προηγούμενων πανδημιών.