Τραμπ κατά Ευρωπαίων: Αντίποινα αν δεν αγοράζετε αμερικανικά όπλα

Με αντίποινα απείλησε τις ευρωπαϊκές χώρες η κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εάν η ΕΕ ευνοήσει εγχώριους κατασκευαστές όπλων στο πλαίσιο της προσπάθειάς της για επανεξοπλισμό της ηπείρου.

Το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ εξέφρασε την αντίθεσή του σε οποιαδήποτε προσπάθεια της ΕΕ να περιορίσει την πρόσβαση αμερικανικών εταιρειών οπλικών συστημάτων στην ευρωπαϊκή αγορά και προειδοποίησε ότι κάτι τέτοιο θα πυροδοτούσε αμοιβαία αντίδραση.

Όπως γράφει το POLITICO, η κυβέρνηση διατύπωσε τις —μέχρι πρότινος μη δημοσιοποιημένες— παρατηρήσεις της σε συμβολή της σε διαβούλευση της Κομισιόν νωρίτερα αυτόν τον μήνα, αφού το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ ζήτησε από κυβερνήσεις και τη βιομηχανία σχόλια σχετικά με τους κανόνες προμηθειών αμυντικού εξοπλισμού.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιτίθενται σθεναρά σε οποιεσδήποτε αλλαγές στην Οδηγία που θα περιόριζαν τη δυνατότητα της αμερικανικής βιομηχανίας να υποστηρίζει ή να συμμετέχει με οποιονδήποτε τρόπο στις εθνικές αμυντικές προμήθειες των κρατών-μελών της ΕΕ», έγραψε η αμερικανική κυβέρνηση ενόψει της προγραμματισμένης αναθεώρησης της ευρωπαϊκής νομοθεσίας περί αμυντικών προμηθειών.

«Προστατευτικές και αποκλειστικές πολιτικές που εξωθούν βίαια αμερικανικές εταιρείες εκτός αγοράς —την ώρα που οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές αμυντικές επιχειρήσεις συνεχίζουν να επωφελούνται σημαντικά από την πρόσβαση στην αμερικανική αγορά— αποτελούν λανθασμένη πορεία δράσης», προστίθεται.

Τα σχόλια της Ουάσινγκτον αναδεικνύουν ένα παράδοξο στην προσέγγιση των ΗΠΑ έναντι της Ευρώπης: ενώ η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα καλέσει τους Ευρωπαίους να αναλάβουν το κύριο βάρος της συμβατικής άμυνας της ηπείρου, δεν επιθυμεί αυτό να γίνει εις βάρος των αμερικανικών αμυντικών εταιρειών.

Το POLITICO είχε προηγουμένως αποκαλύψει ότι ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Christopher Landau, επέκρινε τους Ευρωπαίους συμμάχους στο ΝΑΤΟ επειδή δίνουν προτεραιότητα στη δική τους αμυντική βιομηχανία έναντι των Αμερικανών προμηθευτών όπλων, σε κλειστή συνάντηση τον Δεκέμβριο. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ συνυπέγραψε τη συμβολή της κυβέρνησης Τραμπ στη διαβούλευση της Επιτροπής.

Τα δύο τρίτα των εισαγόμενων όπλων της ΕΕ προέρχονται από τις ΗΠΑ

Τα τελευταία χρόνια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να αυξήσει το μερίδιο ευρωπαϊκών οπλικών συστημάτων στα οπλοστάσια και στα συμβόλαια προμηθειών του μπλοκ, καθώς προετοιμάζεται για πιθανή σύγκρουση με τη Ρωσία. Για δεκαετίες, η ήπειρος βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό σε αμερικανικό στρατιωτικό εξοπλισμό, από τα μαχητικά F-35 Lightning II έως τα συστήματα πυροβολικού M142 HIMARS και τις αντιαεροπορικές συστοιχίες MIM-104 Patriot. Σχεδόν τα δύο τρίτα των εισαγόμενων όπλων της ΕΕ προέρχονται από τις ΗΠΑ.

Η έντονη αυτή αντίδραση της κυβέρνησης Τραμπ απειλεί επίσης να περιπλέξει ευρύτερες πρωτοβουλίες «Buy European» της Επιτροπής. Θα δοκιμάσει το κατά πόσο οι ευρωπαϊκές χώρες είναι διατεθειμένες να προχωρήσουν στην κατεύθυνση μεγαλύτερης ανεξαρτησίας από τις ΗΠΑ, οι οποίες, στην εποχή Τραμπ, θεωρούνται ολοένα και πιο απρόβλεπτος εταίρος.

Η εκτελεστική αρχή της ΕΕ αναμένεται να παρουσιάσει την αναθεώρηση της οδηγίας προμηθειών του 2009 το τρίτο τρίμηνο, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης και αμφιλεγόμενης προσπάθειας για περισσότερους κανόνες «Buy European». Παραμένει ασαφές εάν το νέο κείμενο θα περιλαμβάνει δεσμευτικούς κανόνες υπέρ των εγχώριων κατασκευαστών.

Η ΕΕ ήδη ευνοεί τοπικές εταιρείες σε προγράμματα όπως το SAFE ύψους 150 δισ. ευρώ (δάνεια για όπλα) και σε αγορές όπλων που μπορεί να πραγματοποιήσει η Ουκρανία μέσω του πρόσφατα συμφωνηθέντος δανείου των 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο. Τα ευρωπαϊκά κονδύλια μπορούν να χρησιμοποιηθούν για αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού μόνο εάν τουλάχιστον το 65% της αξίας του προέρχεται από την Ευρώπη.

Αντίποινα

Το Πεντάγωνο προειδοποίησε στη συμβολή του ότι οποιαδήποτε κίνηση για την εισαγωγή ισχυρής ρήτρας «Buy European» στη μελλοντική νομοθεσία περί προμηθειών θα προκαλούσε αντίποινα από τις ΗΠΑ.

«Εάν μέτρα ευρωπαϊκής προτίμησης εφαρμοστούν στις εθνικές νομοθεσίες προμηθειών των κρατών-μελών, οι Ηνωμένες Πολιτείες πιθανότατα θα επανεξετάσουν όλες τις υφιστάμενες γενικές παρεκκλίσεις και εξαιρέσεις από τους νόμους ‘Buy American’ που προβλέπονται στο πλαίσιο ή σε συνάρτηση με τις Συμφωνίες Αμοιβαίων Αμυντικών Προμηθειών», ανέφερε το Υπουργείο Άμυνας. Στην πράξη, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει περιορισμό της πρόσβασης ευρωπαϊκών εταιρειών στην αμερικανική αγορά.

Περίπου 19 από τις 27 πρωτεύουσες της ΕΕ έχουν υπογράψει τέτοιες συμφωνίες με την Ουάσινγκτον, οι οποίες επιτρέπουν σε ευρωπαϊκές εταιρείες να διεκδικούν ορισμένα συμβόλαια του Πενταγώνου.

«Οποιεσδήποτε μελλοντικές εξαιρέσεις θα εξετάζονται κατά περίπτωση και μόνο όταν κρίνεται αναγκαίο για τη διαλειτουργικότητα και την τυποποίηση στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ», τόνισαν οι ΗΠΑ.

Παρότι το Πεντάγωνο προμηθεύεται υλικό κυρίως από αμερικανικές εταιρείες, ευρωπαϊκές επιχειρήσεις όπως η Leonardo και η Saab πωλούν επίσης στις ΗΠΑ.

Σύμφωνα με την Ουάσινγκτον, μια ρήτρα «Buy European» για εθνικές προμήθειες θα περιόριζε την ελευθερία των κρατών-μελών, θα αποδυνάμωνε το ΝΑΤΟ και θα έθετε σε κίνδυνο την ικανότητα των ευρωπαϊκών χωρών να επιτύχουν τους στόχους δυνατοτήτων της Συμμαχίας που συμφωνήθηκαν πέρυσι. Η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει επίσης ότι κάτι τέτοιο θα αντέβαινε στις δεσμεύσεις της ΕΕ στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας ΗΠΑ-ΕΕ που υπεγράφη το περασμένο καλοκαίρι, όπου η Επιτροπή δεσμεύτηκε να αγοράσει περισσότερα αμερικανικά όπλα.

Το μήνυμα Πενταγώνου και Στέιτ Ντιπάρτμεντ επανέλαβε και το U.S. Chamber of Commerce. Αν και με πιο ήπιο τόνο, ο οργανισμός προειδοποίησε επίσης, στη δική του συμβολή, κατά μιας ευρωπαϊκής προτίμησης.