Τραμπ: “Το ΝΑΤΟ δεν ήταν εκεί όταν το χρειαστήκαμε”

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επανέλαβε τα παράπονά του για το ΝΑΤΟ μετά από κεκλεισμένων των θυρών συνάντηση με τον γενικό γραμματέα της Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε, την Τετάρτη, σε συνομιλίες που αναμενόταν να στοχεύουν στην εκτόνωση της έντασης που έχει προκαλέσει η δυσαρέσκειά του για τη στάση της Συμμαχίας στον πόλεμο με το Ιράν.

Πριν από τη συνάντηση, ο Τραμπ είχε αφήσει να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να εξετάσουν την αποχώρησή τους από τη διατλαντική συμμαχία, μετά την άρνηση των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ να ανταποκριθούν στο κάλεσμά του για βοήθεια, την ώρα που το Ιράν ουσιαστικά έκλεινε τα Στενά του Ορμούζ, έναν κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο, εκτοξεύοντας τις τιμές των καυσίμων.

Μετά τη συνάντηση, προχώρησε σε ανάρτηση με κεφαλαία γράμματα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δείχνοντας ότι παραμένει δυσαρεστημένος: «ΤΟ ΝΑΤΟ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΕΚΕΙ ΟΤΑΝ ΤΟ ΧΡΕΙΑΣΤΗΚΑΜΕ, ΚΑΙ ΔΕΝ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΕΚΕΙ ΑΝ ΤΟ ΧΡΕΙΑΣΤΟΥΜΕ ΞΑΝΑ», έγραψε, χωρίς ο Λευκός Οίκος να δώσει περαιτέρω διευκρινίσεις.

Ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος είχε στο παρελθόν καλή σχέση με τον Ρούτε, ενώ η συνάντηση πραγματοποιήθηκε μετά τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν αργά το βράδυ της Τρίτης για δίμηνη εκεχειρία που περιλαμβάνει και το άνοιγμα των Στενών. Η εύθραυστη αυτή συμφωνία επετεύχθη αφού ο Τραμπ απείλησε ότι θα πλήξει ιρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις και γέφυρες, προειδοποιώντας ότι «ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε».

Νωρίτερα την Τετάρτη, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, επιβεβαίωσε ότι ο Τραμπ είχε συζητήσει το ενδεχόμενο αποχώρησης από το ΝΑΤΟ. «Πιστεύω ότι είναι κάτι που ο πρόεδρος θα συζητήσει σε λίγες ώρες με τον γενικό γραμματέα Ρούτε», δήλωσε.

Το 2023 το Κογκρέσο ψήφισε νόμο που δεν επιτρέπει σε κανέναν πρόεδρο να αποσύρει τις ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ χωρίς την έγκρισή του. Ο Τραμπ είναι διαχρονικά επικριτικός απέναντι στη Συμμαχία και κατά την πρώτη του θητεία είχε υποστηρίξει ότι θα μπορούσε να αποχωρήσει μονομερώς. Το ΝΑΤΟ ιδρύθηκε το 1949 για να αντιμετωπίσει την απειλή της Σοβιετικής Ένωσης κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.

Βασικός πυλώνας της Συμμαχίας είναι η αρχή της συλλογικής άμυνας, σύμφωνα με την οποία επίθεση εναντίον ενός κράτους-μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Η αρχή αυτή ενεργοποιήθηκε μόνο μία φορά, το 2001, μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ.

Παραμένει ασαφές αν η κυβέρνηση Τραμπ θα επιχειρήσει να αμφισβητήσει τον νόμο που απαγορεύει την αποχώρηση από το ΝΑΤΟ. Ο σημερινός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο είχε στηρίξει τη σχετική νομοθεσία όταν ήταν γερουσιαστής.

Ρούτε: “Ο Τραμπ ήταν σαφώς απογοητευμένος”

Ο Μαρκ Ρούτε, γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, δήλωσε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ήταν «σαφώς απογοητευμένος» από το γεγονός ότι οι σύμμαχοι των ΗΠΑ αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στον πόλεμο κατά του Ιράν.

Μιλώντας στο CNN μετά την ιδιωτική του συνάντηση με τον Αμερικανό πρόεδρο, ο Ρούτε απέφυγε να απαντήσει ευθέως στο αν ο Τραμπ επανέφερε την απειλή αποχώρησης από τη στρατιωτική συμμαχία εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν, ωστόσο χαρακτήρισε τη συζήτηση «πολύ ειλικρινή, πολύ ανοιχτή» μεταξύ «δύο καλών φίλων».

«Μου είπε ξεκάθαρα τι πιστεύει για όσα συνέβησαν τις τελευταίες εβδομάδες», ανέφερε ο Ρούτε σε συνέντευξή του στο CNN, αποφεύγοντας να απαντήσει συγκεκριμένα για το αν ο Τραμπ εξέφρασε επιθυμία αποχώρησης από το ΝΑΤΟ. «Η εικόνα είναι σύνθετη», πρόσθεσε.