Τζορτζ Φλόιντ και Ρενέ Γκουντ: Πέντε χρόνια ανάμεσα στα βίντεο που στιγμάτισαν τη Μινεάπολη

Πριν από πέντε χρόνια, βίντεο από έναν δρόμο της Μινεάπολης που έδειχναν έναν αστυνομικό γονατισμένο στον λαιμό του Τζορτζ Φλόιντ, την ώρα που η ζωή του έσβηνε, πυροδότησαν ένα οργισμένο κοινωνικό κίνημα.

Σήμερα, βίντεο από έναν άλλο δρόμο της Μινεάπολης, που καταγράφουν τις τελευταίες στιγμές της Ρενέ Γκουντ, βρίσκονται στο επίκεντρο μιας νέας συζήτησης για την επιβολή του νόμου στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα πλάνα αυτά βγήκαν στη δημοσιότητα σταδιακά, μετά τον πυροβολισμό της Γκουντ από τον πράκτορα της ICE Τζόναθαν Ρος, την περασμένη Τετάρτη, μέσα στο μπορντό SUV της.

Ωστόσο, σε σύγκριση με το 2020, η ιστορία που αφηγούνται αυτές οι εικόνες είναι πιο θολή και αυτή τη φορά, η κυβέρνηση Τραμπ και οι υποστηρικτές της έσπευσαν να διαμορφώσουν τη δική τους δημόσια εκδοχή των γεγονότων πριν εμφανιστεί το οπτικό υλικό.

Μισή δεκαετία αργότερα από τη δολοφονία του Φλόιντ, πολλά δεν είναι τα ίδια — από τις πολιτισμικές στάσεις έως την ταχύτατα εξελισσόμενη τεχνολογία γύρω από κάθε είδους οπτικό υλικό.

«Βρισκόμαστε σε μια διαφορετική εποχή», δήλωσε η Francesca Dillman Carpentier, καθηγήτρια δημοσιογραφίας στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας και ειδική στον αντίκτυπο των ΜΜΕ στο κοινό.

Οι εικόνες μπορούν να αλλάξουν συνειδήσεις

Κανείς που είδε το συγκλονιστικό βίντεο του αστυνομικού της Μινεάπολης Derek Chauvin με το γόνατό του στον λαιμό του Φλόιντ για περισσότερα από εννέα λεπτά, στις 25 Μαΐου 2020, δεν είναι πιθανό να το ξεχάσει — ούτε το ανέκφραστο πρόσωπο του Chauvin, καθώς ο Φλόιντ επέμενε ότι δεν μπορούσε να αναπνεύσει.

Με ένα μαζικό αίσθημα αποστροφής, διαδηλωτές ξεκίνησαν ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά κινήματα στην ιστορία της χώρας. Ο Chauvin καταδικάστηκε για φόνο.

Το οπτικό υλικό «οδήγησε πολλούς ανθρώπους σε μια “επιφώτιση” σχετικά με τον ρατσισμό, και ειδικότερα τον πολιτισμικό ρατσισμό, στις Ηνωμένες Πολιτείες», έγραψε η νομική ακαδημαϊκός Angela Onwuachi-Willig σε μελέτη του Houston Law Review, η οποία εξέταζε αν οι λευκοί Αμερικανοί βίωσαν ένα συλλογικό πολιτισμικό τραύμα.

Τελικά κατέληξε ότι αυτό δεν συνέβη και ότι ο αντίκτυπος μειώθηκε με την πάροδο του χρόνου. Η υποχώρηση των προγραμμάτων διαφορετικότητας κατά τη δεύτερη κυβέρνηση Τραμπ προσφέρει, όπως είπε, αποδείξεις υπέρ του επιχειρήματός της.

«Οι άνθρωποι που γράφουν το πολιτισμικό αφήγημα για τον πυροβολισμό της Γκουντ πήραν σημειώσεις από τη δολοφονία του Floyd και διαχειρίζονται αυτή την αφήγηση διαφορετικά», δήλωσε η Kelly McBride, ειδική στη δημοσιογραφική δεοντολογία στο Ινστιτούτο Poynter.

Η υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας Kristi Noem χαρακτήρισε την Γκουντ, η οποία διαδήλωνε ενάντια στην επιβολή των μεταναστευτικών νόμων από την ICE, “εγχώρια τρομοκράτισσα” — έναν χαρακτηρισμό που ο δήμαρχος της Μινεάπολης Jacob Frey απέρριψε με ιδιαίτερα έντονο τρόπο.

Τόσο ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, όσο και ο αντιπρόεδρος JD Vance υποστήριξαν ότι ο πυροβολισμός ήταν δικαιολογημένος.

Το βράδυ της δολοφονίας, ο «τσάρος των συνόρων» του Λευκού Οίκου Tom Homan εμφανίστηκε επιφυλακτικός σε συνέντευξή του στο “CBS Evening News”, όταν ο παρουσιαστής Tony Dokoupil τού έδειξε το πιο διαδεδομένο βίντεο του περιστατικού, τραβηγμένο από περαστικό και αναρτημένο από δημοσιογράφο του Minnesota Reformer. Ο έμπειρος αξιωματούχος των διωκτικών αρχών δήλωσε ότι θα ήταν αντιεπαγγελματικό να προδικάσει το αποτέλεσμα πριν από την έρευνα.

Αργότερα το ίδιο βράδυ, ο Homan εξέδωσε ανακοίνωση χαρακτηρίζοντας τον πυροβολισμό «ένα ακόμη παράδειγμα των αποτελεσμάτων της ρητορικής μίσους και των βίαιων επιθέσεων» κατά αξιωματικών της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων των ΗΠΑ (ICE) και της Συνοριακής Περιπολίας.

Διαφορετικές ερμηνείες για τις ίδιες εικόνες

Τα βίντεο του περιστατικού γενικά δεν είναι καταληκτικά ως προς το αν το όχημα της Good χτύπησε πράγματι τον Ross πριν αυτός ανοίξει πυρ, γράφει το Asscociated Press. Ακόμη κι αν συνέβη αυτό, αμφισβητείται το κατά πόσο αυτό αποτελούσε επαρκή λόγο για τη χρήση του όπλου του.

«Αυτά τα βίντεο της ICE παρουσιάζουν αδιαμφισβήτητα γεγονότα — μια γυναίκα έβαλε μπροστά το αυτοκίνητό της και στη συνέχεια σκοτώθηκε από πυρά πράκτορα της ICE», δήλωσε ο Duy Linh Tu, ντοκιμαντερίστας και καθηγητής στη Σχολή Δημοσιογραφίας του Πανεπιστημίου Κολούμπια. «Αυτό που δεν μπορούν να δείξουν τα βίντεο είναι η πρόθεση της γυναίκας ή του αστυνομικού. Και εκεί ακριβώς βρίσκεται η δυσκολία».

Αρκετά ειδησεογραφικά μέσα εξέτασαν προσεκτικά τα ιατροδικαστικά στοιχεία που έχουν προκύψει. Το Associated Press έγραψε ότι δεν είναι σαφές αν το αυτοκίνητο της Good ήρθε σε επαφή με τον Ross. Η Washington Post ανέφερε ότι «τα βίντεο που εξέτασε η Post, συμπεριλαμβανομένου ενός που κοινοποιήθηκε στο Truth Social από τον Trump, δεν δείχνουν καθαρά αν ο πράκτορας χτυπήθηκε ή πόσο κοντά έφτασε το μπροστινό μέρος του οχήματος στο να τον χτυπήσει». Οι New York Times σημείωσαν ότι «σε ένα βίντεο φαίνεται σαν ο πράκτορας να χτυπιέται από το SUV. Όμως, όταν το συγχρονίζουμε με το πρώτο κλιπ, βλέπουμε ότι ο πράκτορας δεν παρασύρεται».

Βίντεο που εμφανίστηκε την Παρασκευή από τον ιστότοπο Alpha News της Μινεσότα έδειχνε το περιστατικό από την οπτική γωνία του Ross. Και αυτό, ωστόσο, άφηνε πολλά ερωτήματα αναπάντητα και δεν έλειψαν όσοι έσπευσαν να τα απαντήσουν.

Ο Vance ανάρτησε σύνδεσμο προς το βίντεο στο διαδίκτυο και έγραψε: «Πολλοί από εσάς ακούσατε ότι αυτός ο αστυνομικός δεν χτυπήθηκε από αυτοκίνητο, δεν παρενοχλήθηκε και δολοφόνησε μια αθώα γυναίκα. Η πραγματικότητα είναι ότι η ζωή του τέθηκε σε κίνδυνο και πυροβόλησε σε αυτοάμυνα».

Ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Γερουσία, Chuck Schumer, έγραψε στο διαδίκτυο: «Πώς μπορεί οποιοσδήποτε στον πλανήτη να δει αυτό το βίντεο και να καταλήξει στο συμπέρασμα που διατυπώνει ο JD Vance;». Ο Schumer είπε ότι η κυβέρνηση «σας λέει ψέματα».

“Οι άνθρωποι θα δουν αυτό που θέλουν να δουν”

Όταν ένας διαδικτυακός σχολιαστής έγραψε ότι η Good δεν άξιζε να πυροβοληθεί στο πρόσωπο, η συντηρητική σχολιάστρια Megyn Kelly απάντησε: «Ναι, άξιζε. Χτύπησε και παραλίγο να παρασύρει έναν αστυνομικό».

Η McBride από το Poynter δήλωσε ότι τα μέσα ενημέρωσης γενικά έχουν κάνει καλή και προσεκτική δουλειά παρουσιάζοντας τα στοιχεία που κυκλοφορούν δημόσια. Ωστόσο, πρόσθεσε, η κυβέρνηση έχει επίσης αποδειχθεί αποτελεσματική στη διάδοση της δικής της ερμηνείας.

Υπάρχουν περισσότερες γωνίες λήψης σήμερα απ’ ό,τι στην υπόθεση Floyd, αλλά «δεν ξέρω αν αυτό προσθέτει σαφήνεια ή περισσότερη ομίχλη σε αυτή την υπόθεση», είπε ο Tu. «Νομίζω ότι οι άνθρωποι θα δουν αυτό που θέλουν να δουν. Ή, μάλλον, θα επιλέξουν τη γωνία που ευθυγραμμίζεται με όσα ήδη πιστεύουν».

Αυτή η αίσθηση αβεβαιότητας που αφήνουν τα βίντεο οδηγεί ειδικούς όπως ο Tu και η Carpentier στο συμπέρασμα ότι ο αντίκτυπός τους θα είναι μικρότερος σε σύγκριση με την υπόθεση Floyd. Με κάθε χρόνο που περνά, το κοινό αναισθητοποιείται όλο και περισσότερο απέναντι στις εικόνες βίας.

Η εξάπλωση εικόνων που έχουν αλλοιωθεί με τεχνητή νοημοσύνη διδάσκει επίσης το κοινό να αμφισβητεί όσα βλέπει, είπε. Πριν ταυτοποιηθεί ο Ross, το BBC Verify ανέφερε ότι κυκλοφορούσαν ψεύτικες εικόνες στο διαδίκτυο που υποτίθεται πως περιέγραφαν πώς έμοιαζε ο μασκοφόρος πράκτορας, καθώς και πλαστό βίντεο από διαδήλωση στη Μινεάπολη.

«Τώρα δεν μπορείς να πιστέψεις αυτό που βλέπεις», είπε η Carpentier. «Δεν ξέρεις αν αυτό που βλέπεις είναι το πραγματικό βίντεο ή αν έχει αλλοιωθεί. Δεν νομίζω ότι η τεχνητή νοημοσύνη βοηθά καθόλου σε αυτή την περίπτωση».