Βετεράνοι του ΝΑΤΟ απαντούν στον Τραμπ: “Αν δεν έχεις υπηρετήσει, σεβάσου όσους το έκαναν”

Σφοδρές αντιδράσεις και βαθιά δυσαρέσκεια προκάλεσαν στο ΝΑΤΟ οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος αμφισβήτησε ευθέως τη συμβολή των συμμάχων των ΗΠΑ στους πολέμους στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ, υποστηρίζοντας ότι «έμειναν λίγο πιο πίσω από τις πρώτες γραμμές». Οι δηλώσεις χαρακτηρίστηκαν προσβλητικές και ιστορικά ανακριβείς από πολιτικούς, στρατιωτικούς και βετεράνους, που τόνισαν ότι οι σύμμαχοι υπέστησαν βαριές απώλειες στο πλευρό των Αμερικανών στρατιωτών.

Οι δηλώσεις Τραμπ έγιναν καθ’ οδόν προς το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός και επαναλήφθηκαν σε συνέντευξή του στο Fox News, όπου εξέφρασε αμφιβολίες για το αν το ΝΑΤΟ θα υπερασπιζόταν τις ΗΠΑ σε περίπτωση επίθεσης. «Ξέρω ότι εμείς θα σπεύσουμε να τους βοηθήσουμε, αλλά δεν είμαι σίγουρος ότι θα έκαναν το ίδιο για εμάς», είπε, αναφέροντας ότι οι σύμμαχοι «έμειναν λίγο πίσω». Πρόσθεσε επίσης ότι οι ΗΠΑ ήταν «πολύ καλές προς την Ευρώπη και άλλες χώρες», υποστηρίζοντας ότι η αλληλεγγύη πρέπει να είναι αμφίδρομη.

Οι τοποθετήσεις αυτές αγνοούν ότι το ΝΑΤΟ ενεργοποίησε το άρθρο 5, τη ρήτρα συλλογικής άμυνας, μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, και ότι χιλιάδες στρατιώτες από όλες τις χώρες-μέλη αναπτύχθηκαν στο Αφγανιστάν σε μια πολεμική επιχείρηση που διήρκεσε δύο δεκαετίες. Στον πόλεμο έχασαν τη ζωή τους συνολικά 3.486 στρατιώτες του ΝΑΤΟ, εκ των οποίων οι 2.461 ήταν Αμερικανοί, ενώ οι υπόλοιποι σύμμαχοι υπέστησαν απώλειες σε αναλογία με το μέγεθος των δυνάμεών τους. Η συμμετοχή τους περιλάμβανε υπηρεσία σε επικίνδυνες περιοχές όπως η Κανταχάρ και η επαρχία Χελμάντ.

Οι βετεράνοι που πολέμησαν δίπλα σε Αμερικανούς στρατιώτες αντέδρασαν έντονα. Ο Καναδός βετεράνος Bruce Moncur, που τραυματίστηκε σοβαρά από φιλικά πυρά στο Αφγανιστάν, δήλωσε στον Guardian ότι τα λόγια Τραμπ «είναι βαθιά προσβλητικά» και μειώνουν τις θυσίες τους. «Οι φίλοι μας χρειάζονταν βοήθεια και εμείς ανταποκριθήκαμε. Τώρα οι θυσίες μας παρουσιάζονται ως ‘ανεπαρκείς’», είπε, προσθέτοντας ότι «κανείς σαν τον Τραμπ δεν ήταν ποτέ στην πρώτη γραμμή μαζί μου».

Από την Πολωνία, ο βετεράνος Paweł “Naval” Mateńczuk υπογράμμισε ότι οι στρατιώτες δεν ζητούν αναγνώριση από πολιτικούς. «Αισθανθήκαμε την ευγνωμοσύνη υπηρετώντας δίπλα σε Αμερικανούς στρατιώτες. Δεν μπορείς να καταστρέψεις έναν δεσμό όπως αυτός», τόνισε. Ανέφερε επίσης ότι 44 πολωνοί στρατιώτες σκοτώθηκαν στο Αφγανιστάν, και ότι η δέσμευση αυτή των συμμάχων ήταν καθοριστική για την ασφάλεια της χώρας του.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου 457 στρατιώτες σκοτώθηκαν και περίπου 2.000 τραυματίστηκαν, οι δηλώσεις Τραμπ καταδικάστηκαν από όλο το πολιτικό φάσμα. Ο πρώην στρατιωτικός Richard Streatfield δήλωσε ότι «είναι βαθιά προσβλητικό να υποτιμάς τη δυσκολία και τους κινδύνους που αντιμετώπισαν οι Βρετανοί στρατιώτες». Υπενθύμισε ότι η εμπλοκή τους αφορούσε την προστασία της διεθνούς ασφάλειας και όχι πολέμους προσωπικού ή εθνικού συμφέροντος.

Παρά την έντονη κριτική, ο Τραμπ προχώρησε σε μερική αναδίπλωση, επαινώντας τα βρετανικά στρατεύματα ως «από τους καλύτερους πολεμιστές», χωρίς όμως να ζητήσει συγγνώμη ή να ανακαλέσει την υποτίμηση της συνεισφοράς άλλων συμμάχων. Οι βετεράνοι υπογραμμίζουν ότι η πολιτική ρητορική δεν αλλάζει τις θυσίες τους. Όπως σχολίασε ο Moncur: «Ο πόνος και η βλάβη που προκαλεί έχει ήδη γίνει και είναι αδιανόητη. Να βλέπεις πώς αντιμετωπίζουν οι Αμερικανοί τους φίλους τους – ποιος χρειάζεται εχθρούς;».