ΕΙΔΑΜΕ ΤΟΝ ΑΓΡΙΟ ΣΠΟΡΟ: ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΣΠΕΙΡΕΙΣ ΤΗΝ ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΣΕ ΣΤΕΙΡΑ ΓΗ;

Η Σοφία Καραγιάννη – έχει δώσει τα καλύτερα διαπιστευτήρια με την παράσταση «Καλά, Εσύ Σκοτώθηκες Νωρίς», που είναι βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο του Χρόνη Μίσσιου και παρουσιάζεται για τέταρτη χρονιά στο Σύγχρονο Θέατρο – καταπιάνεται με τον «Άγριο Σπόρο» του Γιάννη Τσίρου, ένα έργο που πρωτοπαρουσιάστηκε το 2015 στο θέατρο Επί Κολωνώ από την Ελένη Σκότη και γνώρισε μεγάλη επιτυχία.

Ο Γιάννης Τσίρος, με το έργο αυτό, προσφέρει μια ρεαλιστική καταγραφή της ελληνικής κοινωνίας, αναδεικνύοντας τις αδυναμίες και τα αδιέξοδα των ανθρώπων που αγωνίζονται καθημερινά για την επιβίωση τους. Ο κόσμος που στήνει είναι γεμάτος ανεκπλήρωτες επιθυμίες, αδιέξοδες σχέσεις και επαναλαμβανόμενα βάσανα. Η τραγικότητα των ηρώων του έγκειται στο ότι πασχίζουν να βρουν μια διέξοδο, όμως η ζωή τους παρασύρει σε έναν φαύλο κύκλο, όπου κάθε τους κίνηση καθορίζεται από τη βαριά σκιά της απόγνωσης και του εγκλωβισμού.

Ο τίτλος του έργου («Άγριος Σπόρος») είναι από μόνος του ένας ισχυρός συμβολισμός, ο οποίος παραπέμπει τόσο στην κοινωνική περιθωριοποίηση όσο και στην ανθρώπινη αντίσταση. Η ιστορία ακολουθεί τον Σταύρο, έναν άντρα που διατηρεί με την κόρη του μια καντίνα σε μια παραλιακή περιοχή και ταυτόχρονα έχει ένα «ύποπτο» χοιροστάσιο. Η εξαφάνιση ενός νεαρού Γερμανού τουρίστα, που αρχικά φαίνεται να έχει εξαφανιστεί χωρίς λόγο, πυροδοτεί μια αλυσίδα υποψιών που αποσταθεροποιεί τη θέση του Σταύρου στην κοινωνία.

Ο ήρωας του έργου, είναι ο ίδιος ο «άγριος σπόρος» που φυτρώνει σε αφιλόξενο, στείρο έδαφος. Από τη στιγμή που τον βλέπουμε στην πρώτη σκηνή να αναπαριστά την σφαγή των γουρουνιών του υπό οπερατική μουσική υπόκρουση, συνειδητοποιούμε την “ωμή” φύση του. Ο Σταύρος δεν χωρά στους κανόνες της κοινωνίας: είναι φτωχός, παραβάτης και «μη καλλιεργημένος».

Ο ρεαλισμός του έργου είναι αδυσώπητος και αποκαλυπτικός. Ο Τσίρος δεν αποφεύγει να εστιάσει στις πιο σκοτεινές πλευρές της ανθρώπινης ύπαρξης και κοινωνίας. Μέσα από τις ιστορίες των χαρακτήρων του, αναδεικνύει την καθημερινότητα με όλη την τραγικότητά της, αλλά και την υπομονή των ανθρώπων να αντέχουν αυτήν την καθημερινότητα.

Η σκηνοθεσία της Σοφίας Καραγιάννη

Η Σοφία Καραγιάννη αφήνει το κείμενο να μιλήσει από μόνο του. Με σκηνικό φόντο (σκην. Γεωργία Μπούρδα) την καντίνα του Σταύρου επιτρέπει στους χαρακτήρες και στις ερμηνείες τους να αναδειχθούν και να αποτυπωθούν με αυθεντικότητα.

Το έργο μιλά για τη διαρκή πάλη του ανθρώπου απέναντι σε ένα σύστημα που τον εξαναγκάζει να επιβιώσει με οποιοδήποτε κόστος, οι ήρωες πασχίζουν να επιβιώσουν, να συνυπάρξουν, αλλά και να αντισταθούν στις κοινωνικές πιέσεις που τους εξαναγκάζει ακόμη και σε ηθικούς συμβιβασμούς. Η σκηνοθεσία της Καραγιάννη στηρίζεται στη συναισθηματική ένταση που προκύπτει από τις σχέσεις των ηρώων και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν. Εστιάζει στην αμεσότητα και την ειλικρίνεια του λόγου, ενώ δε λείπουν σκηνές ρεαλισμού, όπου οι ήρωες κόβουν ακόμη και κομμάτια κρέατος με τα χέρια τους,

Η ροή της παράστασης αποφεύγει ως επί το πλείστον τη δραματική υπερβολή και εξυπηρετεί επαρκώς την ανάγκη του έργου για έναν καθαρό ρεαλισμό, αν και δε λείπουν κάποιες σκηνές με μεταφυσική διάσταση της ύπαρξης – που προς στιγμή ξενίζουν λίγο.

Οι ερμηνείες

Ο Ηλίας Βαλάσης αναλαμβάνει στον «Άγριο Σπόρο» τον κεντρικό ρόλο του Σταύρου, ενός άνδρα εγκλωβισμένου στην καθημερινή του μάχη για επιβίωση. Ενδιαφέρον έχει ότι ο ίδιος ηθοποιός είχε συμμετάσχει και στην παράσταση της Ελένης Σκότη πριν χρόνια, αλλά τότε υποδυόταν τον αστυνομικό. Στη νέα αυτή εκδοχή της Σοφίας Καραγιάννη αποτυπώνει την τραγική πλευρά του Σταύρου με μια ερμηνεία γεμάτη βάθος και ευαισθησία. Με αμεσότητα, φέρνει στο προσκήνιο έναν αντιήρωα που ζει στο περιθώριο, χωρίς ψευδαισθήσεις ή ωραιοποιήσεις. Μας τον παραδίδει με τις αδυναμίες του, τα λάθη του, αλλά και την ανθρώπινη δύναμή του να αντέχει, ακόμη και όταν οι συνθήκες του αφαιρούν την ελπίδα.

Η ερμηνεία της Ανθής Σαββάκη στον ρόλο της Χαρούλας, της κόρης του Σταύρου, είναι στιβαρή και χειρίζεται την προσωπικότητά της με ευαισθησία, δίνοντας στον ρόλο της βάθος και αντιφάσεις που φωτίζουν την ανθρωπιά της. Η Χαρούλα, παγιδευμένη ανάμεσα στην αγάπη για τον πατέρα της και στην ανάγκη να ξεφύγει από το τοξικό περιβάλλον, κουβαλά τη δική της σιωπηλή βία και μεταμορφώνεται σε μια ηρωίδα που βρίσκεται σε αδιέξοδο, φορτωμένη με περίσσια συναισθηματική ένταση.

Ο Δημήτρης Μαμιός απέδωσε μοναδικά τον ρόλο του αστυνομικού, του «ενδιάμεσου», καθώς είναι φίλος με τον Σταύρο και ταυτόχρονα φορέας εξουσίας που διχάζεται ανάμεσα στο καθήκον και τη συμπόνια.

Συμπέρασμα

Ο «Άγριος Σπόρος» είναι ένα έργο με ισχυρό κοινωνικό πρόσημο, που μιλάει για κάθε «άγριο σπόρο» που αποκλείει η κοινωνία, αλλά και για κάθε απελπισμένο άνθρωπο που επιμένει να ανθίσει παρά τις αντίξοες συνθήκες που του επιβάλλει το περιβάλλον.

Η Σοφία Καραγιάννη το προσεγγίζει με αμεσότητα, αφήνοντας το κείμενο να αναδειχθεί μέσα από τις ερμηνείες των ηθοποιών που προσδίδουν στο έργο το απαιτούμενο βάθος και αλήθεια.