Η ΕΡΤ2 ΚΑΙ Η “ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ” ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ
Τον τελευταίο χρόνο η ΕΡΤ2 από κανάλι αφιερωμένο στον πολιτισμό έγινε ΕΡΤ ΣΠΟΡ. Οι επαγγελματίες στο χώρο του πολιτισμού ανησυχούν για το περιορισμό του πολιτιστικού περιεχομένου στη Δημόσια Τηλεόραση, την στιγμή που αυτό όλο και φθίνει όπως δείχνουν τα στοιχεία που παρουσιάζουν.
«Αν αυτή η κατάσταση συνεχιστεί, μπορεί μια ολόκληρη δεκαετία να μην υπάρχει στο Αρχείο της ΕΡΤ. Ο Κουν υπάρχει γιατί κάποιος τον κατέγραψε. Οι σημερινοί δημιουργοί, θα υπάρχουν για τους ιστορικούς του μέλλοντος;» σημείωσε κατά την διάρκεια της ομιλίας της η αντιπρόεδρος της Ένωσης Ελληνικού Ντοκιμαντέρ (ΕΕΝ) και σκηνοθέτρια, Μαρίνα Δανέζη.
Η Ένωση Ελληνικού Ντοκιμαντέρ (ΕΕΝ) πραγματοποίησε χθες (3/3/2026) συνέντευξη τύπου με τίτλο «Ο Πολιτισμός Απών», καθώς τόσο οι ίδιοι, αλλά και πλήθος άλλων καλλιτεχνών και δημιουργών που τους στηρίζουν, ανησυχούν για την τροπή που έχει πάρει η ΕΡΤ τα τελευταία χρόνια.
«Η προβολή πολιτισμού από την Δημόσια Τηλεόραση συρρικνώθηκε. Αν αναζητήσετε στην ΕΡΤ εκπομπές για το βιβλίο, το θέατρο, τον κινηματογράφο, το χορό, τα εικαστικά, την σύγχρονη δημιουργία, δεν θα βρείτε καμία.
Η ΕΡΤ έχασε την πολυφωνία της, ο κρίσιμος πυλώνας του πολιτισμού συρρικνώθηκε και βιώνουμε την απαρχή ενός δυστοπικού μέλλοντος. Μια ολόκληρη περίοδος και η πολιτιστική της ανάπτυξη δεν θα υπάρχει πουθενά σαν αρχείο, σαν μαρτυρία, σαν καταγραφή» δήλωσε ο γραμματέας της ένωσης και σκηνοθέτης, Κυριάκος Αγγελάκος.
Η ΜΕΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΕΡΤ2
Για πάνω από πέντε δεκαετίες, όπως σημειώνει η Ένωση Ελληνικού Ντοκιμαντέρ (ΕΕΝ), η ΕΡΤ2 λειτουργούσε ως το κατεξοχήν κανάλι πολιτισμού με πλούσιο πρόγραμμα που περιλάμβανε πρωτότυπες εκπομπές Ελλήνων δημιουργών.
Από το 2022 όμως, μειώθηκαν τα προγράμματα και άρχισαν να προβάλλουν κυρίως αρχειακό υλικό της ΕΡΤ. «Αυτή η απαξίωση για εμάς μοιάζει ως μια σχεδιασμένη απαξίωση, η οποία οδήγησε σε πάρα πολύ χαμηλά νούμερα και έτσι οδηγήθηκε το κανάλι στην αλλαγή», σημείωσε η κα Δανέζη.
Ο χαρακτήρας της ΕΡΤ2 ήταν ξεκάθαρος στο επιχειρησιακό σχέδιο της ΕΡΤ 2024-2027, όπου παρουσιάζεται ως το κανάλι που περιλαμβάνει: τέχνες, γράμματα, επιστήμες, εκπομπές λόγου, κοινωνικά θέματα, ντοκιμαντέρ και ψυχαγωγία.
Παρόλα αυτά όμως τον Σεπτέμβριο του 2025 κατα την παρουσίαση του νέου τηλεοπτικού προγράμματος της ΕΡΤ, έγιναν τα αποκαλυπτήρια ενός νέου αθλητικού καναλιού, του ΕΡΤ2 ΣΠΟΡ. Μέχρι τότε δεν είχε γίνει καμία πρότερη ανακοίνωση, όπως σημειώνουν τα μέλη της ΕΕΝ, και η αλλαγή έγινε εντελώς αιφνιδιαστικά.
Πράγματι αναζητώντας στις ανακοινώσεις που έχει κάνει η ίδια η ΕΡΤ για τα εγκαίνια του νέου καναλιού, δεν αναφέρεται ο λόγος για το οποίο έγινε η μετατροπή αυτή.
ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΤΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΣΤΗΝ ΔΗΜΟΣΙΑ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ;
Όπως τόνισαν τα μέλη της ΕΕΝ, η ΕΡΤ δεν είναι απλά ένας τηλεοπτικός φορέας, μια ακόμα τηλεοπτική επιλογή.
«Η Δημόσια Τηλεόραση έχει συνταγματική και κοινωνική αποστολή, να διασφαλίσει την πολυφωνία και να προβάλει τα έργα του λόγου και της τέχνης και να συμβάλει στην πολιτισμική ανάπτυξη της χώρας» σημείωσε η πρόεδρος της ΕΕΝ και παραγωγός ντοκιμαντέρ, Φωτεινή Οικονομοπούλου.
«Ο πολιτισμός δεν μετριέται σε ποσοστά τηλεθέασης, είναι τρόπος με τον οποία μια κοινωνία βλέπει τον εαυτό της, καταγράφει την ιστορία της και αναστοχάζεται το παρόν της. Αν σταματήσει αυτή η καταγραφή, δημιουργείται ένα σημαντικό κενό» εξήγησε η ίδια.
Η μη παραγωγή σύγχρονων ντοκιμαντέρ δεν αποτελεί τηλεοπτικό κενό, δημιουργεί ιστορικό κενό σύμφωνα με τα μέλη της ΕΕΝ και σημειώνουν ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια στροφή από την παραγωγή πρωτογενών εκπομπών, στην μίσθωση προγραμμάτων από ξένους διανομείς.
Μάλιστα, με βάση μια ποσοτική έρευνα που διεξήγαγε η Ένωση ανέδειξαν την ψαλίδα που υπάρχει στην Δημόσια Τηλεόραση ανάμεσα στην προβολή ελληνικών ντοκιμαντέρ και μισθωμένου προγράμματος με ξένα ντοκιμαντέρ.
1,9% ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΣΕΙΡΕΣ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ
Τα μέλη της ΕΕΝ ανέλυσαν το πρόγραμμα της Δημόσια Τηλεόρασης ανα κανάλι και ανα ημέρα για ένα τρίμηνο, μετρώντας πόσα ντοκιμαντέρ τελικά προβάλλονται και πόσα από αυτά είναι ελληνικής παραγωγής.
Με βάση λοιπόν τα στοιχεία που συγκέντρωσαν στο διάστημα Νοέμβριου 2025- Ιανουαρίου 2026, είδαν ότι μόλις το 1,9% του συνολικού προγράμματος της Δημόσιας Τηλεόρασης αποτελείται από ελληνικές σειρές ντοκιμαντέρ.
Πιο συγκεκριμένα, τον Νοέμβριο η ΕΡΤ3 αποτελούνταν από 40% προγράμματα ντοκιμαντέρ εκ τω οποίων το 32% ήταν ξένο μισθωμένο πρόγραμμα και μόλις το 8% ήταν ελληνικής παραγωγής.
Αξίζει να σημειωθεί σε αυτό το σημείο, ότι τα μέλη της ΕΕΝ ανέφεραν ότι σε συζήτηση με την ΕΡΤ μετά την δημιουργία της ΕΡΤ2 ΣΠΟΡ, είχαν ενημερωθεί ότι τα ντοκιμαντέρ θα περνούσαν στην ΕΡΤ3, όμως όπως παρατηρούσαν και οι ίδιοι δεν υπήρχαν διαθέσιμα σλοτς για νέες παραγωγές.
Επιπλέον, τα μέλη ανέλυσαν και τις αναρτημένες αναθέσεις στην Διαύγεια για να εντοπίσουν τα προγράμματα για τα οποία είχε εγκριθεί ο προϋπολογισμός το 2025, εντοπίζοντας την εξαιρετικά μικρή χρηματοδότηση για τα ντοκιμαντέρ σε σχέση με άλλου είδους εκπομπές και την μυθοπλασία.
«Ζητάμε παραγωγή ελληνικών σειρών ντοκιμαντέρ, ζώνες πολιτιστικού περιεχομένου, ενίσχυση νέων δημιουργών, ενίσχυση συμπαραγωγών. Ζητάμε η Δημόσια Τηλεόραση να παραμείνει χώρος δημιουργίας και όχι απουσίας», δηλώνει η κα Οικονομοπούλου. Στην στήριξη των αιτηματων της πρωτοβουλίας έχουν προχωρήσει τουλάχιστον 2.000 άτομα από τον χώρο του πολιτισμού, υπογράφοντας το κείμενο με τις διεκδικήσεις τους.
Σε κάθε περίπτωση κάτι που πρέπει να υπογραμμιστεί και κάτι στο οποίο δίνει σημασία η πρωτοβουλία είναι ότι δεν είναι ούτε εναντίον της ψυχαγωγίας, ούτε εναντίον του αθλητισμού, όμως θεωρούν ότι θα πρέπει να δίνεται χώρος για όλα.
Την Δευτέρα τα μέλη της ΕΕΝ πρόκειται να συναντηθούν με την διοίκηση της ΕΡΤ προκειμένου να συζητήσουν τα ζητήματα που τους αφορούν.
