Ο ΣΤΕΛΑΝ ΣΚΑΡΣΓΚΑΡΝΤ ΕΙΝΑΙ Ο ΗΘΟΠΟΙΟΣ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Το να πεις ότι “κανείς δεν το κάνει όπως ο Στέλαν Σκάρσγκαρντ” δεν έχει να κάνει, απλώς, με τον τρόπο που διαχρονικά μετακινείται ανάμεσα στο arthouse ευρωπαϊκό σινεμά και στα μεγαλύτερα χολιγουντιανά μπλοκμπάστερ.

Πολλοί το έχουν κάνει αυτό – ή θέλουν. Όμως ο σουηδός θρύλος μοιάζει να απολαμβάνει κάθε πτυχή της καριέρας του με ένα τρόπο που κάνει κάθε του ρόλο να σε βάζει σε ένα ευρύτερο, δικό του σύμπαν.

Για να το πούμε με άλλα λόγια, δεν είναι δύσκολο να σκεφτεί κανείς τον Στέλαν Σκάρσγκαρντ ως ένα στρυφνό μέλος ενός συναισθηματικά αποστασιοποιημένου ensemble κάποιας ταινίας του Λαρς φον Τρίερ (έχουν κάνει πολλές μαζί, από το Δαμάζοντας τα Κύματα μέχρι το Nymphomaniac). Μα με την ίδια φυσικότητα τον φέρνουμε στο νου σε κάποιον από τους αμέτρητους χολιγουντιανούς του ρόλους, αφήνοντας το στίγμα του κι εκεί ακόμα και σε σημεία που πολλοί συνάδελφοί του θα έστελναν μια ερμηνεία μέσω φαξ.

Στο Thor 2: Σκοτεινός Κόσμος παίζει τον επιστήμονα Δρ. Σέλβιγκ να τρέχει γυμνός σε μια παρανοϊκή κατάσταση. Στο θαυμάσιο Mamma Mia! Here We Go Again παραλαμβάνει ένα βραβείο παίζοντας τον αδερφό του χαρακτήρα του, πριν ο ίδιος ο Μπιλ κάνει τη σκηνή του Τιτανικού στην πλώρη ενός ψαροκάικου με τον Κόλιν Φερθ. Στους Πειρατές της Καραϊβικής ήθελε το πολύωρο μακιγιάζ στο πρόσωπό του παίζοντας τον Μπιλ Τέρνερ για να μη χαθεί τίποτα από την ερμηνεία μέσα από το motion capture.

Συχνά όταν ένας ευρωπαίος ηθοποιός γίνεται διάσημος στην Αμερική καλείται απλώς να παίζει κάποιες ελαφρές παραλλαγές μέσα σε μια πολύ στενή κλίμακα εξωτικότητας – από κάποιον σαν τον Ζαν Ρενό μέχρι ηθοποιούς σαν τον Αντόνιο Μπαντέρας και την Πενέλοπε Κρουζ, που στο Χόλιγουντ παίζουν συχνά ένα συγκεκριμένο μοτίβο αλλά στον Αλμοδόβαρ είναι οι καλύτεροι ηθοποιοί που έχεις δει στη ζωή σου;; (Αυτό είναι κυρίως πρόβλημα του Χόλιγουντ, να ξεκαθαρίσω. Πρόκειται για σπουδαίους ηθοποιούς.)

Αυτό δεν συμβαίνει με τον Σκάρσγκαρντ, που θα μπορούσε άνετα να κινείται με αναθυμιάσεις, παίζοντας ένα ψυχρό προφίλ ανοίκειου. Έχει όμως ένα μεράκι, ένα χιούμορ, μια διάσταση φρικιού που πάντα περνάει στους ρόλους του, όπου κι αν βρίσκονται στον κινηματογραφικό χάρτη. Είτε παίζει ένα απόκοσμο κακό στο Κορίτσι με το Τατουάζ όπου εκμεταλλεύεται τις κοινωνικές νόρμες για να εξαπολύσει κάτι το φρικώδες, είτε παίζει έναν μαγνητιστικό μοναχικό αντι-ήρωα που παίρνει το νόμο στα χέρια του, επιβλητικό όσο και γεμάτο πόνο, στο Με Σειρά Εξαφάνισης.

ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ANDOR

Πρόσφατα κυκλοφόρησε μια συζήτηση με έναν από τους γιους του, τον Αλεξάντερ Σκάρσγκαρντ, ο οποίος ανάμεσα στα πράγματα που πήρε από τον πατέρα του είναι οπωσδήποτε μια αίσθηση άφοβης προσέγγισης των ρόλων – και η αντιμετώπιση του σινεμά ως ένα πράγμα τόσο σημαντικό, που σχεδόν οφείλεις να το κοιτάξεις με όχι απόλυτη σοβαρότητα. Απλά δείτε αυτή την κουβέντα για να πάρετε μια γεύση. Τα πρώτα 5 δευτερόλεπτα αρκούν!

Ο Στέλαν Σκάρσγκαρντ είναι εκεί με αφορμή τον ρόλο του στην Συναισθηματική Αξία του Γιοακίμ Τρίερ, όπου παίζει τον πάλαι ποτέ θρυλικό σκηνοθέτη Γκούσταβ που επανενώνεται με τις κόρες του μετά τον θάνατο της μητέρας τους. Ο Γκούσταβ είναι ένας αποξενωμένος πατέρας, και προσφέρει στη μία του κόρη (που είναι θεατρική ηθοποιός) τον κεντρικό ρόλο στη νέα του ταινία, μέσα από την οποία δουλεύει σε χρόνια καταπιεσμένα οικογενειακά συναισθήματα.

Ο Σκάρσγκαρντ δίνει μια σπουδαία ερμηνεία στην ταινία, κουβαλώντας τον μασκαρεμένο πόνο, τα περασμένα τα χρόνια, τις διαγενεακές βουβές πληγές, καθώς κινείται μέσα σε έναν (οικιακό) χώρο που αποκτά χαρακτήρα ακριβώς χάρη στο πώς αυτός ο φανταστικός (αντι)ήρωας αλληλεπιδρά μαζί του. Είναι μια φοβερά πλούσια εμφάνιση, με πολύ χιούμορ, γεμάτη εκκεντρικότητες και ανοιχτές πληγές.

Αυτή τη στιγμή που μιλάμε είναι το φαβορί για να κερδίσει το Όσκαρ Β’ Ανδρικού Ρόλου για φέτος – φαίνεται πως η κούρσα είναι ανάμεσα σε αυτόν και στον Μπενίσιο Ντελ Τόρο του Μια Μάχη Μετά την Άλλη. Είναι τόσο σπάνιο μια ερμηνευτική κατηγορία να παίζεται ανάμεσα σε δύο αληθινά μαγικές ερμηνείες από δύο διαχρονικά καθηλωτικούς ηθοποιούς, που ειλικρινά όποιος κι αν επικρατήσει, θα είμαι χαρούμενος.

Για τον Σκάρσγκαρντ όμως η χρονιά είναι κάτι ευρύτερο. Πέρα από την Συναισθηματική Αξία, που του προσέφερε έναν εμφανή ρόλο καριέρας, πρωταγωνίστησε και στο Andor, μια σειρά τόσο καλή που συνεχώς τσιμπιέμαι για να πιστέψω ότι όντως υπήρξε, κυκλοφόρησε, την είδαμε. Ένα από τα πιο πλούσια πολιτικά κείμενα που έχουν δραπετεύσει από το Χόλιγουντ εδώ και δεκαετίες, το Andor ακολουθεί μέσα από τις 2 σεζόν του και μέσα από ένα σωρό μικρές και μεγάλες διαδικασίες και συστήματα, το χτίσιμο μιας επανάστασης.

Και στην καρδιά του, βρίσκεται ο μυστηριώδης Λούθεν του Στέλαν Σκάρσγκαρντ. Ένας μονόλογος του Λούθεν λίγο πριν το τέλος της 1ης σεζόν περιλαμβάνει όλη την κοσμοθεωρία της σειράς κι ο Σκάρσγκαρντ το ζωντανεύει σα να παίζει θέατρο. Ενώ η κλιμάκωση της 2ης και τελευταίας σεζόν, περιστρέφεται γύρω από την ύστατη απόφασή του.

Παίζει έναν χαρακτήρα μεγάλης ιδεολογικής βαρύτητας, που ξέρει τι πρέπει να γίνει και πώς – που παίρνει τις δύσκολες, τις σκληρές αποφάσεις, ξέροντας πώς θα καταλήξει. «Καίω τη ζωή μου για να φτιάξω ένα ξημέρωμα που ξέρω πως δεν θα δω» λέει ο Λούθεν καθώς ο Σκάρσγκαρντ διατηρεί έναν τόνο ελεγχόμενης ταραχής και έντασης. Καταφέρνοντας σε όλη τη διάρκεια της σειράς να διατηρεί και μια καλά κρυμμένη συναισθηματικότητα.

Ο Λούθεν του Σκάρσγκαρντ δεν είναι κάποιος παντοδύναμος υπερ-κατάσκοπος, ούτε κάποιος ανέγγιχτος θεός που τα ξέρει όλα. Δεν είναι κάποιος κρυφός ξάδερφος των Σκαϊγουόκερ. Δεν είναι ο Αυτοκράτορας που «κάπως, έχει επιστρέψει». Δεν κάνει μαγικά. Δεν ελέγχει κόσμο με το μυαλό του. Είναι εκεί, στο έδαφος. Ξέρεις πολύ καλά ότι είναι άνθρωπος, ξέρεις για τι νοιάζεται σε προσωπικό επίπεδο, και άρα κάθε απόφαση και θυσία προσγειώνεται με ακόμα μεγαλύτερο κρότο.

«ΩΣ ΗΘΟΠΟΙΟΣ, ΔΕ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΕΧΕΙΣ ΜΙΑ ΓΡΑΜΜΗ ΠΟΥ ΔΙΑΤΡΕΧΕΙ ΟΛΗ ΣΟΥ ΤΗΝ ΚΑΡΙΕΡΑ»

Νωρίτερα τον φετινό χειμώνα, το NEWS24/7 είχε λίγα λεπτά με τον Στέλαν Σκάρσγκαρντ και την Ελ Φάνινγκ στο πλαίσιο της προώθησης της Συναισθηματικής Αξίας του Γιόακιμ Τρίερ. Όλη η συνέντευξη θα δημοσιευτεί κοντά στα Όσκαρ, αλλά αυτά είναι όσα μας είπε ο Στέλαν Σκάρσγκαρντ για το ρόλο του στην ταινία, και κατ’επέκταση για το πώς βλέπει τη δουλειά του ως ηθοποιό.

Ήθελα να σας ρωτήσω πώς συνδεθήκατε με τον συναισθηματικό πυρήνα του χαρακτήρα σας. Το γεγονός ότι πρόκειται για χαρακτήρες που κινούνται μέσα στους μηχανισμούς της κινηματογραφικής βιομηχανίας έκανε τα πράγματα πιο εύκολα ή πιο περίπλοκα;

Στέλαν Σκάρσγκαρντ: Δεν ξέρω. Δεν το βλέπω έτσι. Τα συναισθήματα που προβάλλονται στην ταινία είναι δικά σου συναισθήματα. Θα τα χρησιμοποιούσες ακόμα κι αν έπαιζες έναν φούρναρη ή έναν οδηγό λεωφορείου ή οτιδήποτε άλλο, αν παρουσιάζονταν με αυτόν τον τρόπο.

Το θέμα είναι ότι ο Γιοάκιμ τα βλέπει αυτά και δεν τον νοιάζουν μόνο τα συναισθήματα που υπάρχουν στους διαλόγους. Τον ενδιαφέρει αυτό που βρίσκεται ανάμεσα στις λέξεις και αυτό που υπάρχει μέσα στον χώρο. Γι’ αυτό πιστεύω ότι η ταινία εκφράζει τόσο έντονα τα συναισθήματα.

Έχετε υποδυθεί πολλούς χαρακτήρες που ορίζονται από την ισχυρή τους πεποίθηση, από την πρόσφατη εξαιρετική σας ερμηνεία στο Andor μέχρι αυτόν τον ρόλο εδώ. Νιώθετε ότι σας έλκουν ιδιαίτερα χαρακτήρες με έντονη ηθική ή συναισθηματική φόρτιση;

Στέλαν Σκάρσγκαρντ: Όχι, δεν νομίζω. Αλλά δεν θέλω και να είμαι ρεαλιστής με την έννοια αυτή. Το θέμα είναι ότι, ως ηθοποιός, δεν μπορείς να έχεις μια συγκεκριμένη γραμμή που να διατρέχει όλη σου την καριέρα ή την καλλιτεχνική σου πορεία και να λέει «αυτός είναι ο Στέλαν Σκάρσγκαρντ», σαν σφραγίδα που καθορίζει τον χαρακτήρα.

Είσαι μισθωμένος. Μπαίνεις μέσα – σαν πόρνη, για να το πω ωμά – και κάνεις τον ρόλο, όποιος κι αν είναι.

Ταυτόχρονα όμως πιστεύω, ή τουλάχιστον ονειρεύομαι, ότι είναι δυνατόν να αφήνεις τη δική σου οπτική για την ανθρωπιά ως ένα αποτύπωμα στο περιθώριο του χαρακτήρα, έτσι ώστε, σε όλη σου την πορεία, να αναδύεται μια προσωπική στάση απέναντι στην ανθρώπινη φύση. Αυτή είναι η ασαφής μου ελπίδα.

***

Η δική μου ασαφής πεποίθηση λοιπόν, είναι πως αυτό το καταφέρνει απόλυτα. Και φέτος ειδικά, με την απόσταση που διανύει από το Χόλιγουντ και το Andor (και την ιδεολογική άγκυρα στην καρδιά ενός Star Wars μύθου) μέχρι την Σουηδία και τη Συναισθηματική Αξία (παίζοντας έναν σκηνοθέτη, έναν πατέρα, έναν άνθρωπο γεμάτο πάθη, λάθη και ιδιοσυγκρασίες), ο Στέλαν Σκάρσγκαρντ πέτυχε πολλά.

Και μπορούμε με πάσα βεβαιότητα να πούμε πως, ναι, άφησε σίγουρα το δικό του αποτύπωμα στο περιθώριο των ηρώων του.