ΟΣΚΑΡ 2026: ΤΕΛΙΚΑ, ΤΑ ΟΣΚΑΡ ΔΕΝ ΓΙΝΟΤΑΝ ΝΑ ΑΝΤΙΣΤΑΘΟΥΝ ΣΤΟ “ΜΙΑ ΜΑΧΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΛΛΗ”

Θα μπορούσε κανείς να πει ότι τα πράγματα εν τέλει είναι απλά: Ο Πολ Τόμας Άντερσον γύρισε μια από εκείνες τις ταινίες που καθορίζουν την κινηματογραφική εποχή τους, και η Ακαδημία δεν επρόκειτο ποτέ να ρισκάρει να λοξοκοιτάξει.

Εξάλλου, τα τελευταία χρόνια τα Όσκαρ φαίνεται να προτιμούν τις σαρωτικές επικρατήσεις των εκλεκτών ταινιών, από τα μεγάλα μοιράσματα που βλέπαμε τις προηγούμενες δύο δεκαετίες. Το Πάντα Όλα κέρδισε 7 Όσκαρ, ανάμεσά τους Ταινία, Σκηνοθεσία, Σενάριο, Α’ Γυναικείος. Το Οπενχάιμερ κέρδισε 7 Όσκαρ, ανάμεσά τους Ταινία, Σκηνοθεσία, Α’ Ανδρικός. Το Anora πέρυσι κέρδισε 5 Όσκαρ, ανάμεσά τους Ταινία, Σκηνοθεσία, Σενάριο, Α’ Γυναικείος.

Στη μετα-πανδημική εποχή τους, τα Όσκαρ διαλέγουν την εκλεκτή ταινία και τη λούζουν με όλα τα μεγάλα Όσκαρ. Είναι περίπου αυτό που συνέβη και φέτος, εν τέλει: Το Μια Μάχη Μετά την Άλλη κέρδισε 6 Όσκαρ, ανάμεσά τους Ταινία, Σκηνοθεσία, Σενάριο, Β’ Ανδρικός.

Όμως, αυτή η ανάγνωση δε θα ήταν πλήρης, και δε θα έλεγε όλη την ιστορία. Διότι το κύμα των Αμαρτωλών ήταν αληθινό.

Το ένιωθες όλο αυτό το τελευταίο διάστημα, στα άλλα βραβεία της βιομηχανίας, αλλά και στον ενθουσιασμό και το πάθος πίσω από όσους επέλεγαν την ταινία του Ράιαν Κούγκλερ. Όπως είχε συμβεί και με την περίπτωση του Τα Πάντα Όλα, κάθε τι που θα φάνταζε κάποτε σαν εμπόδιο (το πόσο αντισυμβατική είναι ως ‘οσκαρική’ ταινία) είχε προ πολλού ξεπεραστεί, και εδώ και καιρό μιλούσαμε για αυτήν με όρους ταινίας-σταθμού.

Το βραβείο Πρωτότυπου Σεναρίου στον Ράιαν Κούγκλερ έμοιαζε ένα από τα πιο σίγουρα της βραδιάς, αλλά παρολαυτά η αντίδραση στη νίκη του έβγαζε έναν τεράστιο συλλογικό σεβασμό. Ένα δωμάτιο αναγνώριζε έναν δημιουργό που δε σταματά να παράγει προσωπικό σινεμά μέσα σε ένα εμπορικό πλαίσιο: Από το Creed μέχρι το Black Panther, κι από εκεί ένα franchise διάλειμμα για να εξαργυρώσει την λευκή επιταγή που πανάξια είχε κερδίσει, σε ένα στοίχημα που τον εκτοξεύει ακόμα πιο ψηλά στην βιομηχανία.

Ακόμα εντονότερη ήταν η αντίδραση όταν η διευθύντρια φωτογραφίας Ότομν Άρκαπο έγινε η πρώτη γυναίκα που κερδίζει το Όσκαρ Φωτογραφίας στην ιστορία του θεσμού – και δεν χρειάστηκε να περάσουν καν 100 χρόνια! Μια απίστευτα κουλ νίκη που κι αυτή σπάει τα στεγανά: Οι Αμαρτωλοί είναι μια ταινία αχνοφωτισμένη, με πολύ σκοτάδι, με την κάμερα να ακολουθεί το ρυθμό της μουσικής, και με την γοητεία μιας εικόνας προσεγμένα φλου. Τίποτα εδώ δεν μοιάζει με συμβατικό Όσκαρ Φωτογραφίας.

Ο σεισμός βέβαια έγινε όταν ο Μάικλ Μπ. Τζόρνταν κέρδισε το Όσκαρ Α’ Ανδρικού Ρόλου. Σαν όλη η ορμή που είχε μαζέψει η ταινία τις τελευταίες εβδομάδες να συγκεντρώνεται πάνω του, ο Τζόρνταν προσπέρασε στο νήμα 4 εκπληκτικούς συνυποψήφιους σε μια από τις καλύτερες ερμηνευτικές 5άδες που θυμάμαι να βλέπω όσα χρόνια παρακολουθώ Όσκαρ.

Είναι μια από αυτές τις βραβεύσεις όπου η βιομηχανία με ενθουσιασμό και περηφάνια τιμά πρωτίστως τον σταρ πίσω από την ερμηνεία, κι ο Τζόρνταν ταπεινά, αλλά με σιγουριά, και διαβάζοντας ολόσωστα το μήκος κύματος, εξέφρασε στην ευχαριστήρια ομιλία του την χαρά του για το ότι πιστεύουν σε αυτόν. Ανέφερε τα ονόματα των μαύρων ηθοποιών που βραβεύτηκαν πριν από αυτόν, την κληρονομιά πάνω στην οποία δεσμεύεται να συνεχίσει να προσπαθεί να γίνεται διαρκώς καλύτερος.

Ο ενθουσιασμός εδώ ήταν διάχυτος από μια κοινότητα που εμφανέστατα πιστεύει στον Τζόρνταν ως σταρ. Ναι, είναι μια τεράστια έκπληξη με δεδομένο ότι εθεωρείτο σιγουράκι για τον Σαλαμέ για μήνες, και όχι, το σχόλιο για τα μπαλέτα και την όπερα δεν είχε την παραμικρή σχέση με το αποτέλεσμα. Ο Τζόρνταν καρπώθηκε ένα πολύ αληθινό ρεύμα υπέρ των Αμαρτωλών, σε συνδυασμό με το ότι έχει Αυτό Το Κάτι του αγνού, διαχρονικού κινηματογραφικού σταρ. Είναι μια θετική ψήφος αυτή, δεν κέρδισε το Όσκαρ κατά λάθος.

(Και το λέω παρά το γεγονός πως θεωρώ τη δική του ερμηνεία ως την ξεκάθαρα 5η, καθαρά αξιολογικά, από αυτή την κατηγορία. Δεν έχει τεράστια τεχνική ως ηθοποιός, αλλά κάποιες φορές αξίζει να θυμόμαστε ότι το σινεμά έχεις σταρς για κάποιον λόγο.)

Αυτό που συνέβη για τους Αμαρτωλούς ήταν λοιπόν πολύ αληθινό – όμως, απλά, δεν αρκούσε.

Ίσως θα μπορούσε να έχει πάρει κάποια παραπάνω τεχνικά Όσκαρ αν δεν πετύχαινε τον Φρανκενστάιν του τρομερά αγαπητού στην Ακαδημία, Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο. Ο Φρανκενστάιν κέρδισε 3 Όσκαρ: Σκηνογραφία, Κουστούμια και Μακιγιάζ-Κομμώσεις. Προσωπικά τη βρίσκω ταινία που μοιάζει στη θεωρία πιο εντυπωσιακή από ό,τι είναι στα αλήθεια, ένα μια ψηφιακή θαμπάδα και ψύχρα που κάνει τα πάντα να μοιάζουν κάπως ψεύτικα, σε αντίθεση με τους απίστευτα ζωντανούς και υφασμένους κόσμους που δημιουργούν το Μια Μάχη Μετά την Άλλη, οι Αμαρτωλοί, ακόμα και το Marty Supreme, που θα μπορούσαν να έχουν μοιραστεί κάποια από αυτά τα βραβεία.

Σε κάθε περίπτωση όμως, το μεγάλο τείχος ήταν το Μια Μάχη Μετά την Άλλη, ειδικά στις μεγάλες κατηγορίες.

Γιατί παρά τα όσα είπαμε παραπάνω, αυτή είναι τελικά μια από εκείνες τις ταινίες που τα Όσκαρ ως θεσμός δεν θα μπορούσαν ποτέ να αγνοήσουν. Στην ευχαριστήρια ομιλία του κατά την παραλαβή του Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας, ο Πολ Τόμας Άντερσον έκανε αναφορά στην οσκαρική 5άδα του 1975: Η Φωλιά του Κούκου, Νάσβιλ, Μπάρι Λίντον, Σκυλίσια Μέρα και Τα Σαγόνια του Καρχαρία.

Δεν είναι θέμα «καλύτερου», είναι θέμα του «ποιο ήταν το mood εκείνη τη μέρα», είπε ο Άντερσον. Είναι μια πολύ γλυκιά δήλωση να κάνεις απέναντι στους ανταγωνιστές σου, και κρύβει μέσα της μια μεγάλη αλήθεια με δεδομένο το πόσο δυνατή ήταν φέτος η χρονιά, αν συνυπολογίσουμε και ταινίες όπως τον Μυστικό Πράκτορα.

Όμως η αναφορά του σε μια κλασική 5άδα ταινιών από τα ‘70s με έκανε να σκεφτώ ξανά το πόσο πολύ η ταινία που γύρισε φέτος, θα μοιάζει στο μέλλον σαν ένα από αυτά τα classics που καθορίζουν το σινεμά μιας γενιάς. Το Μια Μάχη Μετά την Άλλη πραγματικά μοιάζει σαν ένα από εκείνα τα στουντιακά αριστουργήματα που οι μεγάλοι auteurs μπορούσαν να γυρίζουν τότε, στα θρυλικά ‘70s, και που σήμερα σπανίζουν.

Είναι μια ταινία ταυτόχρονα γλυκιά, τραχιά, ελπιδοφόρα, απεγνωσμένη, συναισθηματική, αστεία, τρομακτική. Έχει πολλά πράγματα να παρατηρήσει για τον κόσμο και την πολιτική του σήμερα αλλά επειδή πηγάζει από έναν αγνά συναισθηματικό χώρο, δεν το κάνει με φτηνούς παραλληλισμούς, αλλά με μια αγνότητα και μια περιέργεια που του δίνουν μια διαχρονική χροιά.

Με έναν ειρωνικό τρόπο, αυτή η κόντρα και συνύπαρξη των Αμαρτωλών και του Μια Μάχη Μετά την Άλλη την ίδια οσκαρική σεζόν, μου θύμισε τα 80ά Όσκαρ, για τις ταινίες του 2007. Όταν πάλι είχαμε μια από εκείνες τις συγκρούσεις γιγάντων, δύο εμφανή μελλοντικά classics που αναμετρώνται, και το ένα βγαίνει νικητής αφήνοντας το άλλο στο “περίμενε”.

Τότε, ήταν ο Πολ Τόμας Άντερσον στο “περίμενε”. Ήταν η χρονιά που το Θα Χυθεί Αίμα και το Καμιά Πατρίδα για τους Μελλοθάνατους έδιναν τις δικές τους σκοτεινές οπτικές της Αμερικής, αλλά το έξοχο φιλμ των αδελφών Κοέν πολύ απλά έμοιαζε εν τέλει αναντίρρητο. Μεγάλοι δημιουργοί, σε μια προφανή στιγμή στέψης – η βιομηχανία δεν ήθελε να τα θαλασσώσει, κι ας ήξεραν όλοι πως το Θα Χυθεί Αίμα ήταν μια εξίσου άξια ταινία. Κέρδισε κάποια εμφανή Όσκαρ – Α’ Ανδρικού για τον Ντάνιελ Ντέι-Λιούις, Φωτογραφία – αλλά τα μεγάλα βραβεία τα πήρε όλα η ταινία των Κοέν.

Χρειάστηκε να περάσουν σχεδόν 20 χρόνια για να κερδίσει επιτέλους Όσκαρ ο Πολ Τόμας Άντερσον, είναι τρελό και μόνο που γράφω αυτή την πρόταση! Οι Αμαρτωλοί και το Μια Μάχη Μετά την Άλλη συνθέτουν και πάλι ένα ταιριαστό δίδυμο (όπως και το ‘07 εκείνες οι δύο ταινίες) πάνω στην συλλογικότητα, την κληρονομιά, την αντίσταση, αλλά και το να βρίσκεις κάτι ελπιδοφόρο στο να αγωνίζεσαι. Ο παλιός master τώρα είναι πια ο Πολ Τόμας Άντερσον, κι η ταινία του είναι τώρα αυτή που μοιάζει κλασική από το δευτερόλεπτο που κυκλοφόρησε.

 

Ο ίδιος φεύγει από την τελετή με 3 Όσκαρ (Ταινία, Σκηνοθεσία, Διασκευασμένο Σενάριο), συνεχίζοντας έτσι το σερί Ταινίας-Σκηνοθεσίας στο ίδιο φιλμ. Η ταινία κέρδισε 3 ακόμα Όσκαρ: Το μοντάζ που παρέδωσε μαθήματα ρυθμού και ανάπτυξης ιστορίας διαφορετικών εντάσεων και ταχυτήτων, δε θα μπορούσε να πάει αλλού. Το κάστινγκ, το πρώτο που απονέμεται ποτέ, επειδή είναι μια ταινία γεμάτη με αξέχαστες φιγούρες, αξιομνημόνευτες ερμηνείες από μικρούς και μεγάλους παίχτες αλλά και κυρίως γιατί, ας μην γελιόμαστε, επειδή ανακάλυψε την Τσέις Ινφίνιτι.

Τέλος, στον Β’ Ρόλο, ένας Σον Πεν που δεν ήταν καν εκεί («δεν μπορούσε να είναι εδώ… ή δεν ήθελε», είπε στεγνά ο Κίραν Κάλκιν κατά την απονομή) κέρδισε το τρίτο του Όσκαρ, για την ενσάρκωση ενός άμεσα εμβληματικού, ανατριχιαστικού villain – αν ψάχνετε κι άλλη αναλογία με τα Όσκαρ του 2007, ορίστε, το Καμιά Πατρίδα για τους Μελλοθάνατους είχε τον Χαβιέ Μπαρδέμ ως Άντον Σιγκούρ.

Μιλώντας για τον Χαβιέ Μπαρδέμ, ο σπουδαίος ηθοποιός υπήρξε για μια ακόμη φορά μια από τις ελάχιστες αχτίδες φωτός μέσα σε ένα γενικότερο κλίμα βουβαμάρας, σε μια ειλικρινά σοκαριστικά απολίτικη τελετή. Παρουσιάζοντας το Όσκαρ Διεθνούς Ταινίες, πλησίασε το μικρόφωνο και πριν διαβάσει το έτοιμο σκριπτ του, δήλωσε με στιβαρή φωνή και ευθύ βλέμμα, «Όχι στον πόλεμο… και λευτεριά στην Παλαιστίνη».

Είμαστε πολύ τυχεροί που υπάρχει και έχει το θάρρος της πολιτικής του έκφρασης.

Την κατηγορία αυτή κέρδισε η Συναισθηματική Αξία, μια ταινία που γενικώς κάπως ξεχάστηκε στην πορεία της οσκαρικής κούρσας. Με δεδομένους τους αντιπάλους που είχε σε μια απίστευτα δυνατή κατηγορία (Μυστικός Πράκτορας, Ένα Απλο Ατύχημα, Sirat, Η Φωνή της Χιντ Ρατζάμπ) γεμάτη σπουδαία, και πολιτικά ηλεκτρισμένα φιλμ, είναι απογοητευτική νίκη. Ωστόσο ο σκηνοθέτης Γιοακίμ Τρίερ ανέφερε στην ομιλία του τον Τζέιμς Μπόλντουιν και την ανάγκη της προστασίας των παιδιών, σε μια από τις επίσης πιο δυνατές στιγμές της βραδιάς.

Κρίμα για την Συναισθηματική Αξία που δεν βρήκε οσκαρικό χρυσό σε μια άλλη κατηγορία όπου θα ήταν πολύ πιο γλυκιά η νίκη – στον Β’ Ανδρικό όπου ο Στέλαν Σκάρσγκαρντ έμοιαζε φαβορί μέχρι πριν λίγο καιρό. Τελικά ο Σον Πεν άφησε πίσω και τον Σουηδό, αλλά και τον συμπρωταγωνιστή του Μπενίσιο Ντελ Τόρο (η ψυχή της Μάχη ως Σένσεϊ Κάρλος με τις «few small beers» του) και τον φοβερό Ντελρόι Λίντο για τους Αμαρτωλούς.

Γενικά οι ερμηνευτικές κατηγορίες φέτος αποδείχτηκαν στην πορεία πολύ απρόβλεπτες, αλλάζοντας διαρκώς φαβορί στη διάρκεια της σεζόν. Όπως και στον Β’ Γυναικείο Ρόλο, όπου η εξαιρετική Έιμι Μάντιγκαν θριάμβευσε για τον ρόλο της θείας Γκλάντις στην ταινία τρόμου Weapons.

Είχε χρόνια να κερδίσει μια τόσο αναπολογητική τρομο-ερμηνεία, θυμίζοντας ίσως κάτι από Κάθι Μπέιτς εποχής Misery. Η Γκλάντις έγινε μια από τις πιο meme ερμηνείες της χρονιάς, σε σημείο που αποτέλεσε το επίκεντρο και του εναρκτήριου σκετς του παρουσιαστή Κόναν Ο’Μπράιαν στην τελετή. Προσωπικά πάντα θα προτιμώ την ηλεκτρισμένη ερμηνεία της Τεγιάνα Τέιλορ ως Περφίντια στο Μια Μάχη Μετά την Άλλη, αλλά η Μάντιγκαν είναι μια απίστευτα κουλ βράβευση, σε μια οσκαρική χρονιά που εν τέλει είχε ελάχιστες αληθινές αστοχίες.

Η μόνη ερμηνευτική κατηγορία εν τέλει δίχως σασπένς, ήταν του Α’ Γυναικείου Ρόλου, όπου η Τζέσι Μπάκλεϊ σάρωσε για μια κλασικής στόφας ερμηνεία τραγωδίας, που δίνει στο Άμνετ. Χαρίζοντας στην ταινία της Κλόι Ζάο το ένα της Όσκαρ.

Μιας που αναφέραμε και τον παρουσιαστή Κόναν, καλά τα κατάφερε και φέτος, με κάποια καλά αστεία αλλά κυρίως σώζοντας σε 2-3 σημεία την (περιέργως αμήχανης σκηνοθεσίας και ρυθμού) τελετή με την εμπειρία του και το φυσικό του χιούμορ. Μετά από πολλούς πειραματισμούς, η οσκαρική τελετή έχει βρει έναν παρουσιαστεί που μοιάζει να ανήκει εκεί, χωρίς να ζορίζεται.

Στα θετικά της τελετής, το μεγαλύτερο segment In Memoriam, που εκτός από την προσθήκη των τραγικά πολλών σπουδαίων που χάσαμε φέτος, βρήκε και το χρόνο να αποτίσει φόρο τιμής και σε κάποιες εξέχουσες προσωπικότητες του χολιγουντιανού σινεμά μέσα από προσωπικές καταθέσεις. Ακούσαμε υπέροχα λόγια για τη Νταϊάν Κίτον, για τον Ρομπ Ράινερ (από τον «Mr. Oscar» Μπίλι Κρίσταλ κιόλας), και τελικά για τον Ρόμπερτ Ρέντφορντ, με την Μπάρμπρα Στρέιζαντ να τραγουδά για εκείνον – μια ανατριχιαστική, συγκινητική στιγμή.

Στα αρνητικά, ο παράξενος ρυθμός σε πολλά σημεία, διάφορες τεχνικές ατέλειες που οδηγούσαν σε αμηχανία (ακόμα και το φινάλε της μετάδοσης έμοιαζε σαν κάτι να έλειπε), σκετσάκια που έμοιαζαν να κρατάνε χρόνια (η επανένωση των Bridesmaids απολύτως καλοδεχούμενη, αλλά δε χρειαζόταν να τραβήξει τόσο πολύ και να έχει τόσα πολλά τραβηγμένα από τα μαλλιά αστεία), και κυρίως; Η αγενέστατη διακοπή ευχαριστήριων λόγων φέτος νιώθω πως έγινε ακόμα πιο αγενής από όσο είναι συνήθως. Σταθερά άσχημο. Δείτε εδώ ντροπή:

Κατά τα άλλα, εκτός από το Μια Μάχη Μετά την Άλλη (6 Όσκαρ), τους Αμαρτωλούς (4 Όσκαρ) και το Φρανκενστάιν (3 Όσκαρ), η μόνη άλλη ταινία με πολλαπλές βραβεύσεις ήταν το φιλμ κινουμένων σχεδίων KPop Demon Hunters που κέρδισε Animation και φυσικά Τραγούδι για το τεράστιο σουξέ Golden, το οποίο ερμηνεύτηκε εντυπωσιακά και ξεσηκωτικά, ζωντανά στη σκηνή των Όσκαρ, με δεκάδες glowsticks να κινούνται στον ρυθμό από το κοινό. (Η Γκουίνεθ Πάλτροου ξεκάθαρα δεν είχε ιδέα τι έπρεπε να κάνει.)

Ακόμα κι εδώ, είχαμε το συνδυασμό μιας επιτυχίας σπάνιου μεγέθους με αληθινή καλλιτεχνική αξία, οπότε φυσικά και τα Όσκαρ δε θα έδιναν ποτέ αλλού αυτά τα δύο βραβεία.

Εν τέλει, όπου κι αν κοιτάξουμε, και παρά τις όποιες εξαιρέσεις, ήταν μια από εκείνες τις οσκαρικές χρονιές που νιώθουμε πως εξαιρετικά έργα, ερμηνείες και τεχνικές επιδόσεις, κέρδιζαν ένα Όσκαρ μετά το άλλο. Θα ήθελα κάποιες πιο τολμηρές βραβεύσεις – όπως τον Ήχο στο Sirat, το Κάστινγκ στον Μυστικό Πράκτορα ή το Διεθνές Φιλμ οπουδήποτε εκτός Συναισθηματικής Αξίας; Ναι. Μειώνει αυτό την μεγάλη εικόνα των φετινών Όσκαρ; Σε καμία περίπτωση.

Νιώθω πως η φετινή οσκαρική χρονιά θα είναι μια από αυτές που θα εξετάζουμε σε πολλά χρόνια από σήμερα, και θα λέμε: Θυμάσαι τότε που ήταν την ίδια χρονιά στα Όσκαρ το Μια Μάχη Μετά την Άλλη κι οι Αμαρτωλοί;