ΣΤΗΝ “ΗΛΕΚΤΡΑ ΕΝΤΟΣ” ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΤΑΡΛΟΟΥ ΕΙΔΑΜΕ ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΩΝ ΑΤΡΕΙΔΩΝ ΝΑ ΚΑΤΑΡΡΕΕΙ

Μετά την πρεμιέρα της στην Επίδαυρο το καλοκαίρι που μας πέρασε, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου 2025 και την περιοδεία της σε όλη την Ελλάδα, η Σοφόκλεια «Ηλέκτρα» του Δημήτρη Τάρλοου αφήνει πίσω της τα ανοιχτά και επιβλητικά σκηνικά του αρχαίου θεάτρου και περνά το κατώφλι του Θεάτρου Πορεία, με μία νέα σκηνοθετική πρόταση υπό τον τίτλο «Ηλέκτρα Εντός».

Αυτή η μετάβαση από την ανοιχτωσιά του εξωτερικού χώρου σε έναν εσωτερικό χώρο είναι μια συνειδητή επιλογή του Δημήτρη Τάρλοου να επανεξετάσει το έργο του Σοφοκλή μέσα σ΄ένα νέο, περιορισμένο, αλλά έντονα ατμοσφαιρικό περιβάλλον με μία πιο προσωπική και επικεντρωμένη προσέγγιση του δράματος.

Ο Δημήτρης Τάρλοου είναι ένας σκηνοθέτης που έχει αποδείξει πολλάκις πως δεν επαναπαύεται. Το θέατρο δεν είναι γι αυτόν μια διαδικασία με αρχή και τέλος, αλλά μία αέναη εξερεύνηση. Αυτό αποδεικνύεται με την απόφασή του να ξαναδουλέψει την «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή, μετά την επιτυχία της στην Επίδαυρο. Το ίδιο στο παρελθόν είχε κάνει και με τη “Μεγάλη Χίμαιρα“.

Το γεγονός πως δεν αντιμετωπίζει τα θεατρικά έργα ως κάτι το οριστικό, αλλά ως κάτι με ανοιχτές ερμηνείες και πολλές δυνατότητες παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον. Έτσι και τώρα, καταδυόμενος ξανά και ξανά στα ίδια θέματα του έργου, επαναπροσεγγίζει την “Ηλέκτρα” προσφέροντας μία αναθεωρημένη και εξόχως ενδιαφέρουσα σκηνοθετική προσέγγιση.

Η υπόθεση της παράστασης εξελίσσεται σε ένα ξημέρωμα, αμέσως μετά την ολοκλήρωση της ετήσιας γιορτής που διοργανώνει το βασιλικό ζεύγος για την επέτειο της δολοφονίας του Αγαμέμνονα. Κάθε μήνα, το παλάτι γεμίζει με ατμόσφαιρα γιορτής και γλεντιού, όπως μας πληροφορεί η Ηλέκτρα, η τυφλωμένη από θυμό κόρη του σπουδαίου στρατηλάτη που παραμένει παγιδευμένη στα φαντάσματα του παρελθόντος.

Μετά την δολοφονία του Αγαμέμνονα, η τραγική ηρωίδα αναρωτιέται αν η εκδίκηση έχει αξία και χωρίς θεούς και χρησμούς στο πλευρό της καλείται να αντιμετωπίσει τις συνέπειες των πράξεών της.
Το ζητούμενο στο έργο είναι αν η εκδίκηση κλείνει τον κύκλο της βίας και αν είναι δυνατή η λύτρωση για τους ήρωες. Μπορεί μια τέτοια τραγωδία, γεμάτη βία και πόνους, να προσφέρει μια μορφή κάθαρσης;

Η σκηνική και σκηνοθετική προσέγγιση του Δημήτρη Τάρλοου

Στο θέατρο Πορεία το σκηνικό του Πάρη Μέξη είναι τελείως διαφορετικό από αυτό του καλοκαιριού. Στη σκηνή υπάρχουν πεταμένα κολωνάτα ποτήρια, ένδειξη μίας μεγαλοπρέπειας και μίας αριστοκρατίας σε παρακμή. Το παλάτι, πλέον, δεν είναι μόνο τόπος εξουσίας, συνιστά ένα υποφωτισμένο διαλυμένο καμπαρέ, όπου ο καθένας διεκδικεί μία θέση μπροστά στο μικρόφωνο.

Ο βασιλικός οίκος των Ατρειδών καταρρέει υπό το βάρος των εσωτερικών συγκρούσεων. Οι ήρωες, παρόλο που η εξουσία ακόμα και σε πλήρη αποσύνθεση προσπαθεί να διατηρήσει τον έλεγχο και να αναπαράγει τον αιματηρό κύκλο βίας, παραμένουν βαθιά τραγικοί και αναγνωρίσιμοι μέσα από τις υπαρξιακές τους αναζητήσεις.

Η ένταση του σκηνικού κόσμου συμπληρώνεται από τους φωτισμούς του Αλέκου Αναστασίου, οι οποίοι, δημιουργούν σκιές και διαμορφώνουν ατμοσφαιρικές – σχεδόν θριλερικές- αντιφάσεις, γεγονός που προσφέρει την κατάλληλη βάση για να αναδειχθούν οι βαθιές συναισθηματικές εντάσεις των χαρακτήρων. Παράλληλα, η ατμοσφαιρική μουσική σε τζαζ αποχρώσεις του Φώτη Σιώτα ολοκληρώνει αυτή την ατμόσφαιρα, ενισχύοντας το σκοτεινό και ασφυκτικό τοπίο που αναπτύσσεται στη σκηνή.

Όλα αυτά συνδυάζονται με την αναμονή ενός επικείμενου φόνου που, αν και φαίνεται να προσφέρει κάποια λύση, στην πραγματικότητα δεν θα καταφέρει να κλείσει τον κύκλο του αίματος ή να φέρει την ηρεμία.
Ο Δημήτρης Τάρλοου σκηνοθετεί σφριγηλά ένα ακόμη δράμα που θα παραμείνει ανοιχτό, μέσα στον ατέρμονο κύκλο της εκδίκησης και της τραγωδίας.

Οι ερμηνείες

Η παράσταση ξεχωρίζει για το σύνολο των ερμηνειών της υποκριτικής ομάδας, οι οποίες καταφέρνουν να αποδώσουν με απόλυτη αυθεντικότητα την ένταση και την τραγικότητα του έργου, καθώς και τις ψυχικές συγκρούσεις των ηρώων.

Η Λουκία Μιχαλοπούλου αποδίδει με συγκλονιστική ένταση τον ρόλο της Ηλέκτρας, δίνοντας ζωή σε μια ηρωίδα που πενθεί και θρηνεί, εγκλωβισμένη σε έναν κυκεώνα συναισθημάτων. Η ερμηνεία της είναι γεμάτη ψυχική και σωματική ένταση, καθώς η Ηλέκτρα μάχεται με το βάρος του χρέους που θεωρεί πως έχει απέναντι στον πατέρα της, προσπαθώντας να εκπληρώσει την εκδίκηση που θεωρεί απαραίτητη για να αποκαταστήσει την ηθική τάξη. Η εμμονή της με αυτήν την αποστολή την παρασύρει και την καταπίνει, κάνοντάς την να χάνει τη δυνατότητα να αποστασιοποιηθεί από την προσωπική της τραγωδία.

Η Αγλαΐα Παππά, στον ρόλο της Κλυταιμνήστρας, προσφέρει μία ακόμη συγκλονιστική ερμηνεία που αναδεικνύει την πολυπλοκότητα του ψυχισμού της ηρωίδας. Με ιδιαίτερη ευαισθησία, η σπουδαία ηθοποιός κατορθώνει να αποκαλύψει το βαθύ εσωτερικό κόσμο της Κλυταιμνήστρας, μια γυναίκα που ισορροπεί ανάμεσα στους δύο αντιφατικούς της ρόλους: της μητέρας και της σφετερίστριας του θρόνου. Η Κλυταιμνήστρα της δεν είναι απλώς μια γυναίκα που διαπράττει έγκλημα, αλλά ένας άνθρωπος που κουβαλάει τα βάρη των επιλογών της με τραγική συνέπεια.

Κάθε της κίνηση είναι φορτισμένη με μια συναισθηματική δύναμη που αποκαλύπτει την εσωτερική της μάχη και τελικά – ιδιαίτερα στο τέλος- γίνεται σύμβολο της ανθρώπινης ανάγκης για κάθαρση, αλλά και της αδυναμίας να απελευθερωθεί από τις αλυσίδες του παρελθόντος.

Ο νεαρός Κωνσταντίνος Ζωγράφος αναδεικνύεται ως μία από τις πιο εντυπωσιακές εκπλήξεις της παράστασης, με την ερμηνεία του στον ρόλο του Ορέστη να ξεχωρίζει για την συναισθηματική ένταση και τη βαθιά ψυχολογική του φόρτιση. Ο Ορέστης του είναι ένας άνθρωπος βαρύτατα φορτωμένος με το βάρος της μοίρας του και των πράξεων που τον καθορίζουν. Δεν είναι απλώς ο εκδικητής, αλλά μια πληγωμένη φιγούρα που παλεύει να συμφιλιωθεί με την καταστροφή που τον περιβάλλει, προσπαθώντας να βρει μια διέξοδο μέσα από τις ατέρμονες αντιφάσεις του παρελθόντος.
Η προσπάθεια του να συμφιλιωθεί με το τραγικό του πεπρωμένο, αλλά και να βρει έναν τρόπο να αναλάβει τις πράξεις του, δημιουργεί μια εκρηκτική ένταση πάνω στη σκηνή. Εξαιρετική είναι και η στιγμή της αναγνώρισης με την Ηλέκτρα.

Η Γρηγορία Μεθενίτη στον ρόλο της Χρυσόθεμις αποδίδει μια πιο εύθραυστη και συμμορφωμένη ηρωίδα, η οποία προτιμά να επιβιώσει μέσω της υποταγής και της συμμόρφωσης, δίνοντας στην ερμηνεία της μια γλυκιά, αλλά και τραγική διάσταση.

Ο Κωνσταντίνος Αβαρικιώτης, στον ρόλο του Παιδαγωγού, προσφέρει μια στιβαρή παρουσία πάνω στη σκηνή, φέρνοντας μια αίσθηση ψυχρής αναγκαιότητας και αμετάκλητης πορείας, δημιουργώντας τον ιδανικό αντίποδα στους συναισθηματικά φορτισμένους ήρωες γύρω του.

Ο Δημήτρης Τάρλοου στον ρόλο του Αίγισθου ενσαρκώνει έναν γκροτέσκο και παρακμιακό χαρακτήρα, έναν διεφθαρμένο σφετεριστή της εξουσίας, που προσπαθεί να κρύψει την κενότητά του πίσω από μια μάσκα γοητείας και ψευδαισθήσεων, προσφέροντας μια ερμηνεία γεμάτη απογοήτευση και παρακμή.

Συμπέρασμα

Η «Ηλέκτρα Εντός» του Δημήτρη Τάρλοου είναι μια εξαιρετική επαναπροσεγγισή του κλασικού έργου του Σοφοκλή, που απομακρύνεται από την παραδοσιακή φόρμα και προτείνει μια πιο εσωτερική και ψυχολογικά φορτισμένη ανάγνωση. Μην τη χάσετε.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Μετάφραση: Γιώργος Χειμωνάς
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Τάρλοου
Σκηνικά & Κοστούμια: Πάρις Μέξης
Μουσική Σύνθεση: Φώτης Σιώτας
Σχεδιασμός φωτισμών: Αλέκος Αναστασίου
Χορογραφίες: Μαρκέλλα Μανωλιάδη – Μάρω Σταυρινού
Συνεργάτις δραματουργός: Έρι Κύργια
Σχεδιασμός Ήχου: Δημήτρης Μυγιάκης
Βοηθοί σκηνοθέτη: Αρίστη Τσέλου
Βοηθός σκηνογράφου- ενδυματολόγου: Δέσποινα – Μαρία Ζαχαρίου
Βοηθοί φωτιστή: Χάρης Δάλλας, Ναυσικά Χριστοδουλάκου
Σχεδιασμός μακιγιάζ: Olga Faleichyk
Σχεδιασμός κομμώσεων: Θωμάς Γαλαζούλας
Φωτογραφίες: Πάτροκλος Σκαφίδας
Trailer: Θωμάς Παλυβός

ΔΙΑΝΟΜΗ (αλφαβητικά)
Παιδαγωγός: Κωνσταντίνος Αβαρικιώτης
Χρυσόθεμις: Γρηγορία Μεθενίτη
Ηλέκτρα: Λουκία Μιχαλοπούλου
Κλυταιμνήστρα: Αγλαΐα Παππά
Ορέστης: Κωνσταντίνος Ζωγράφος
Πυλάδης: Περικλής Σιούντας
Αίγισθος: Δημήτρης Τάρλοου
Δύο γυναίκες: Ελένη Βλάχου, Ιωάννα Λέκκα

Μουσικός επί σκηνής: Τάσος Μυσιρλής