ΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ ΤΗΝ ΕΔΩΣΕ Η ΡΕΙΤΣΕΛ ΖΕΓΚΛΕΡ ΑΠΟ ΕΝΑ ΜΠΑΛΚΟΝΙ ΘΕΑΤΡΟΥ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ

Είναι απόγευμα μιας τυχαίας Τετάρτης στα μέσα του Αυγούστου και στην Άργκαϊλ Στριτ του Λονδίνου γίνεται το έλα να δεις.

Είναι ένα μικρό δρομάκι που άρχισε να διαμορφώνεται τον 18ο αιώνα και συνδέει την Όξφορντ και την Ρίτζεντ, αλλά το ίδιο δεν είναι παρά ένα μικρό πέρασμα. Το 1735 ο Τζον Κάμπελ, 2ος Δούκας του Άργκαϊλ αποφάσισε να αναπτύξει το οικόπεδό του. Η τότε κατοικία του αναδιαμορφώθηκε ώστε να επεκταθεί οικιστικός ιστός στην περιοχή, σε μια αποφασιστική μετατόπιση από το ιδιωτικό στο δημόσιο.

Σήμερα στον δρόμο αυτό έχεις ένα τουριστικό πέρασμα, όμως για 3 καλοκαιρινούς μήνες του ‘25, 6 φορές την εβδομάδα, ο δρόμος γέμιζε σα να βρισκόσουν στο κάγκελο συναυλίας. Ο κόσμος συγκεντρωνόταν μετά τις 8-8μιση το βράδυ, σε αναμονή της Σκηνής στο Μπαλκόνι. Η κίνηση πρακτικά διακοπτόταν. Περαστικοί προσέγγιζαν το πλήθος για να δουν τι συμβαίνει. Οι πιο πίσω αρχίζουν και χώνονται (ακριβώς σαν σε συναυλία) προσπαθώντας να φτάσουν λίγο πιο μπροστά ή έστω να βρουν σημείο με καλύτερη οπτική, που να μην το κόβει η σκαλωσιά του διπλανού κτιρίου.

Λίγο πριν 9 αρχίζει να πέφτει σύρμα: «είμαστε στο διάλειμμα!». Η παράσταση μες στο ιστορικό θέατρο Palladium, το στολίδι της Άργκαϊλ, έχει φτάσει στα μισά. Οι ομιλίες και οι ψίθυροι στο πλήθος στο δρόμο αρχίζει να σβήνει καθώς η στιγμή που περιμένουμε φτάνει. Σε λίγα λεπτά, στο ξεκίνημα του δεύτερου μέρους του μιούζικαλ Evita –που παίζεται μες στο Palladium–, θα παιχτεί το διασημότερο κομμάτι, που παραδοσιακά ανοίγει το δεύτερο μέρος: Το εμβληματικό τραγούδι Don’t Cry for Me Argentina.

Μόνο που η ερμηνεία δεν θα γίνει μες στο Palladium, μπροστά στο κοινό που έχει πληρώσει εισιτήριο για να γεμίσει μια από τις σερί sold out παραστάσεις.

Η ερμηνεία θα γίνει έξω. Στο μπαλκόνι, πάνω από το πλήθος που είναι συγκεντρωμένο και περιμένει στον δρόμο.

Όπως αξίζει σε κάθε αληθινό λαϊκό ηγέτη.

***

Όπως κάθε αληθινό theater kid, έτσι κι η Ρέιτσελ Ζέγκλερ μεγάλωσε λατρεύοντας την Μπάρμπρα Στράιζαντ και ακούγοντας το βινύλιο του ορίτζιναλ θεατρικού Les Mis στο σπίτι. Με κολομβιανή και πολωνική καταγωγή, γεννήθηκε στο Νιου Τζέρσι το 2001, είδε στο Μπρόντγουεϊ την Πεντάμορφη και το Τέρας σε ηλικία 4 χρονών, και έπαιξε στο πρώτο της μιούζικαλ όταν ήταν 12, σε ένα ανέβασμα του Βιολιστή στη Στέγη.

Όλα αυτά προδιαγράφουν μια πορεία μεγάλης σχέσης και αγάπης με το θεατρικό και μη μιούζικαλ, με το οποίο έκτοτε ασχολείται ανελλιπώς. Είτε σπουδάζοντάς το και παίζοντας σε ανεβάσματα κλασικών έργων από μικρή ηλικία, είτε ποστάροντας δικές της εκτελέσεις κλασικών μιούζικαλ κομματιών σε ένα YouTube κανάλι που διατηρούσε ενεργό για 8 χρόνια.

To 2021, πριν καν κυκλοφορήσει το West Side Story του Στίβεν Σπίλμπεργκ – που θα εκτόξευε τη φήμη της – η Ζέγκλερ είχε ποστάρει ένα αξιαγάπητο reaction video σε ένα απρόσμενο δώρο που της είχε έρθει από το πουθενά: Ένα βιβλίο κι ένα άλμπουμ με προσωπική αφιέρωση, «για την Ρ., από την Μπ.», από την ίδια την Μπάρμπρα αυτοπροσώπως.

Δεν υπάρχει πολύ μεγαλύτερη τιμή που μπορεί να γίνει σε ένα theater kid που μεγαλώνει με την ελπίδα πως μια μέρα θα μπορεί να περπατήσει στο μονοπάτι που χάραξε η Στράιζαντ. Για την Ζέγκλερ, το όνειρο μόλις ξεκινούσε.

Λίγους μήνες αργότερα θα κέρδιζε την πρώτη της Χρυσή Σφαίρα, για την ερμηνεία της ως Μαρία στο κυριολεκτικό κινηματογραφικό ντεμπούτο της: Το West Side Story ριμέικ του Στίβεν Σπίλμπεργκ, ο οποίος τη διάλεξε μέσω διαδικασίας οντισιόν, ανάμεσα σε χιλιάδες άλλες κοπέλες που είχαν ένα τέτοιο όνειρο.

Ένα τεράστιο ταλέντο που ο Σπίλμπεργκ εντόπισε και που τον δικαίωσε μεμιάς. Μια φωνή εντυπωσιακής δύναμης που σε ξεγελά επειδή έχει και κάτι το αληθινά απαλό, μαζί με ένα φυσικό ερμηνευτικό ταλέντο και μια παρουσία πηγαίας ευθύτητας, κάνουν την Ζέγκλερ άμεσα περιζήτητη στο industry.

Τα χρόνια όμως που ακολούθησαν αυτή την breakthrough εμφάνιση ήταν αυτό που μοιάζει λίγο ως πολύ με μονόδρομος για πολλά νέα ταλέντα που μπαίνουν στο Χόλιγουντ αυτά τα χρόνια: Υπερήρωες, ντισνεϊκά ριμέικ, franchise extensions. Έπαιξε στο δεύτερο Shazam. Έπαιξε στο πρίκουελ του Hunger Games (το οποίο πάντως ήταν ωραιότατο και τραγούδαγε και υπέροχα σε αυτό, οπότε προσωπικά στηρίζω). Και έπαιξε, δυστυχώς, στη Χιονάτη.

Μπήκε στο παλάτι της Disney χωρίς να θέλει να γίνει τσιρλίντερ. Σε συνεντεύξεις πριν την κυκλοφορία του φιλμ, κριτίκαρε το ορίτζιναλ, με ένα τρόπο μετρημένο και σκεπτόμενο – χαρακτηριστικά που επιδεικνύει πολύ συχνά όταν συζητάει για το σινεμά, και που όμως δυστυχώς δεν ταιριάζουν με την ιντερνετική κουλτούρα των out of context rage-bait τίτλων.

Η ηθοποιός δε σταμάτησε έκτοτε να λαμβάνει ιντερνετικό βιτριόλι, που έγινε εντονότερο όσο φαινομενικά έκλεινε τα αυτιά και συνέχιζε να κάνει αυτό που της άρεσε – να ποστάρει εικόνες, ερμηνείες, στιγμές που ένα άτομο θέλει να μοιράζεται από τη ζωή του. Όσοι την είχαν βάλει στο στόχαστρο αγκιστρώθηκαν ακόμα περισσότερο στο μίσος απέναντί της όταν πόσταρε σε πλήρη συναισθηματική φόρτιση ένα αντι-τραμπικό μήνυμα (λίγο πολύ: «αυτός κι οι ψηφοφόροι του να μην βρουν ποτέ ειρήνη»), και φυσικά όταν πήρε και διατήρησε μια σαφή και ξεκάθαρη στάση κατά τη διάρκεια της γενοκτονίας στη Γάζα.

Η Disney σίγουρα δεν χαιρόταν με όλα αυτά, ενώ ο ίδιος ο παραγωγός της Χιονάτης, Μαρκ Πλατ (αυτός που είχε δώσει ευχαριστήρια ομιλία στα Όσκαρ για το La La Land και λίγο μετά του το πήραν από τα χέρια) την άφησε δημόσια ξεκρέμαστη, εκφράζοντας δημόσια ανησυχία για την ασφάλεια της (γνωστής πρώην IDF στρατιώτη) Γκαλ Γκαντότ, που “έπαιζε” στη Χιονάτη τον ρόλο της Κακιάς Μάγισσας – ούτε αυτό τον πολύ φυσικό ρόλο δεν ήταν ικανή να ερμηνεύσει, αν με ρωτάτε.

Ο Πλατ ταξίδεψε στη Νέα Υόρκη για να μαλώσει από κοντά την Ζέγκλερ, δίνοντας σαφή τόνο για το πού θα πέσει η ευθύνη για το διαφαινόμενο φιάσκο – κάτι που πράγματι συνέβη όταν κυκλοφόρησε η κάκιστη ταινία και εξελίχθηκε σε τεράστια εμπορική αποτυχία από την οποία η ίδια η Ζέγκλερ ήταν από τα ελάχιστα αξιοπρεπή στοιχεία.

Λίγους μήνες πριν την κυκλοφορία της ταινίας, ενώ ο κύκλος προώθησης της “Χιονάτης” πρόκειται να ξεκινήσει, και εμφανέστατα υπό πίεση από πολλές πλευρές, η Ζέγκλερ αποχωρεί από το twitter, αφήνοντας όμως πίσω ένα τελευταίο μήνυμα:

Έκτοτε, η Ζέγκλερ δεν έχει γυρίσει ούτε ένα κινηματογραφικό καρέ.

Το πρώτο πρότζεκτ που έκλεισε μετά το όλο φιάσκο της Χιονάτης, ήταν μια θεατρική αναβίωση της Evita στο Γουεστ Εντ του Λονδίνου. Είχε κάνει θέατρο ήδη στο Μπρόντγουεϊ, παίζοντας την Ιουλιέτα, αλλά υπήρξε ένα μικρό διάστημα που θα μπορούσε κανείς να αναρωτηθεί αν το Χόλιγουντ επρόκειτο να την τιμωρήσει – όπως έκανε με τη Μελίσσα Μπαρέρα του Scream που από τη στιγμή που μίλησε (ένα από τα πρώτα δημόσια άτομα) τελείως ανοιχτά υπέρ της Παλαιστίνης, η κινηματογραφική της καριέρα εξαϋλώθηκε.

Ενάμιση χρόνο μετά, το τουήτ είναι ακόμα εκεί – και παραμένει το τελευταίο της.

***

Η δημόσια εικόνα πάντα τεράστια σημασία είχε, δεν είναι πιο σημαντική σήμερα επειδή έχουμε τα social media. Όταν η Εύα Περόν απευθυνόταν στα πλήθη από το μπαλκόνι της Κάζα Ροζάδα ήξερε πως αυτή η εμφάνιση ενίσχυε την εικόνα της ως φωνή του λαού. Είχε φυσικά τεράστιο λαϊκό έρεισμα, στήριζε την εργατική τάξη και παραμένει μέχρι και σήμερα μια από τις πιο αγαπητές φιγούρες στην αργεντίνικη Ιστορία.

Η Περόν στο μπαλκόνι παραμένει μια εμβληματική εικόνα πολιτικής και επικοινωνιακής δύναμης και φυσικά θα αποτελούσε κεντρικό στοιχείο και για το μετέπειτα μιούζικαλ Evita του Άντριου Λόιντ Γουέμπερ και του Τιμ Ράις. Εκεί, η Περόν τραγουδά απευθείας στον λαό θέτοντας τον εαυτό της πλήρως στην υπηρεσία τους – ταυτόχρονα όμως υπάρχει μια πρόθεση, μια κατασκευή στο πώς παρουσιάζει τον εαυτό και τη ρητορική της, τραγουδώντας από ψηλά προς το πλήθος.

Υπό αυτή την έννοια το κομμάτι και η σκηνή αποκτούν μια πολύπλοκη υπόσταση: Είναι ειλικρινής, παθιασμένη έκφραση μιας αγνής ηρωίδας του λαού και της εργατικής τάξης ή είναι μια τέλεια χτισμένη περφόρμανς που χτίζει πάνω στη βάση του λαϊκού συναισθήματος; Ή, ακόμα σημαντικότερα: Τι μας απαγορεύει, να είναι και τα δύο;

Όταν ο Τζέιμι Λόιντ ανέβασε το revival του Evita στο Palladium του Λονδίνου, στην οδό Άργκαϊλ το περασμένο καλοκαίρι, επανερμήνευσε ριζικά τη σκηνή με έναν τρόπο που έγινε άμεσα αληθινό talk of the town.

Αμέσως μετά το διάλειμμα, στο ξεκίνημα της 2ης πράξης, όταν έρχεται η ώρα η Περόν να βγει στο μπαλκόνι και να απευθυνθεί στα πλήθη τραγουδώντας το Don’t Cry for Me Argentina, η Ζέγκλερ δεν ανεβαίνει στη σκηνή. Βγαίνει στο εξωτερικό μπαλκόνι του θεάτρου, πάνω από την Άργκαϊλ Στριτ – τον κόσμο της, τους περαστικούς, τους τουρίστες, τους φανς – την φασαρία από το διπλανό εστιατόριο, την βοή από τον Όξφορντ.

Το τραγούδι της γίνεται εκεί: στον λαό.

Μέσα στο θέατρο ο κόσμος που έχει πληρώσει, και άρα συμβολικά στο πλαίσιο της παράστασης η άρχουσα, πιο εύπορη τάξη (έναντι των λαϊκών στρωμάτων που περιμένουν απέξω, στον δρόμο, κάτω από το μπαλκόνι), δεν βλέπει ζωντανά το πιο διάσημο κομμάτι της παράστασης. Την βλέπουν σε αναμετάδοση, σε μια οθόνη.

Είναι ένα ευφυές σχόλιο πάνω σε αυτή την ίδια την πολιτική επικοινωνία προς τον λαό, όσο και ως προς τον ρόλο της κουλτούρας και των λαϊκών θεαμάτων σε κάθε τέτοιο σχήμα επικοινωνίας. Καθιστώντας το έργο πιο πολιτικό – πιο ζωντανό – πιο καλλιτεχνικά άμεσο. Η πραγματικότητα γίνεται μέρος του δρώμενου, καθώς η μικρή Άργκαϊλ του Λονδίνου παίζει το ρόλο της επιβλητικής Πλάθα ντε Μάγιο του Μπουένος Άιρες.

Κι η Ζέγκλερ, στον ρόλο, είναι εκτός από εντυπωσιακή σε ένα καθαρά τεχνικό επίπεδο, και πλήρως εναρμονισμένη με αυτά ακριβώς τα μοτίβα που αναπτύσσει το κομμάτι. Η Ζέγκλερ δεν παίζει με arch, υπερβολική θεατρικότητα καθώς τη στιγμή εκείνη έχει σπάει το όριο ανάμεσα στο φίξιον και την πραγματικότητα – δεν είναι μια θεατρική ηθοποιός που παίζει για τις πίσω σειρές από πάνω στο σανίδι, αλλά είναι μια δημόσια περσόνα που απευθύνεται στον κόσμο που έχει έρθει για να την λατρέψει.

Στην περφόρμανς της διακρίνεται μια αληθινή, σχεδόν πληγωμένη συναισθηματικότητα που επικοινωνία απόλυτα με τις ιδέες του κομματιού. Εδώ, η Ρέιτσελ/Εύα δεν έχει για να διακηρύξει, έρχεται για να ανοιχτεί, έρχεται για να πείσει κάθε άνθρωπο κάτω από το μπαλκόνι πως είναι εκεί μόνο εκείνον. Δεν πρέπει να παίζει εκείνη τη στιγμή ούτε υπερβολικά απτή και ανθρώπινη (γιατί θέλει να είναι μια Ιδέα, μια μεγάλη φιγούρα), αλλά ούτε και στομφώδης.

Η ενέργεια αγνούς ειλικρίνειας που εκπέμπει η Ζέγκλερ ταιριάζει γάντι. Το αργό κρεσέντο στο οποίο χτίζει, είναι καθηλωτικό. Στην αρχή κοιτάει το πλήθος, σα να αντλεί δύναμη βλέποντας κάτι που δεν πιστεύει. Μέχρι το τέλος, μοιάζει σα να ρίχνει κεραυνούς. Η σκηνή είναι θρίαμβος.

Από την πρώτη στιγμή που παρουσιάστηκε, έγινε hot topic. Με συζητήσεις και διαφωνίες, για το κατά πόσο κόσμος στερείται αυτό που πλήρωσε, ή για το κατά πόσο υπάρχει ουσία πίσω από το τέχνασμα. Η παράσταση αποκτά πολύ μεγάλη φήμη. Γίνεται viral. Ακόμα και κόσμος που μισεί όσα εκπροσωπεί η Ζέγκλερ, πάει και απολαμβάνει. Η Άργκαϊλ γεμίζει.

Η παράσταση πετυχαίνει. Έχει μια ειλικρινή τοποθέτηση – πάνω στη σχέση μηνύματος και παράδοσης, θεάτρου και πραγματικότητας – που ξέρει πώς να την πακετάρει. Η Εύα/Ρέιτσελ τραγουδά στον λαό για το πώς δεν ξέχασε ποτέ τον λαό. Το πλασάρισμα είναι το μήνυμα, κι η Ζέγκλερ είναι αυτή που το παραδίδει θριαμβευτικά.

***

Βρέθηκα το καλοκαίρι στο Λονδίνο για μια δουλειά, για λιγότερο από 24 ώρες. Ήταν πολύ συγκεκριμένοι και πιεστικοί οι χρόνοι και το τι θα προλάβαινα να κάνω, αλλά το πρώτο και μοναδικό πράγμα που με ένοιαξε να προσπαθήσω να χωρέσω, ήταν να δω την Ζέγκλερ όταν θα έβγαινε στο μπαλκόνι.

Η παράσταση ευτυχώς παιζόταν ακόμα, οπότε αναζήτησα τις σημαντικές πληροφορίες. Τι ώρα περίπου να είμαι εκεί, πού να στηθώ – όλα αυτά. Τρέχοντας από μια δουλειά έφτασα στην Άργκαϊλ γύρω στις 8μιση, όπου το πλήθος είχε ήδη μαζευτεί. (Δείτε στο παραπάνω βίντεο τα τελευταία δευτερόλεπτα για να καταλάβετε ότι δεν υπερβάλω όταν λέω «γέμισε ο δρόμος».) Κατάφερα και βρήκα ένα σημείο με καλή οπτική, ακριβώς σα να προετοιμάζεσαι για την έξοδο του headliner σε φεστιβάλ.

Γύρω μου πιάνω πολλές συζητήσεις, ανάμεσά τους και για την Παλαιστίνη και το Ισραήλ – φυσικά και σε μια διπλανή μου παρέα, ένα παιδί έχει “ερμηνεύσει” μισή ντουζίνα ατάκες της Γκαλ Γκαντότ με την χαρακτηριστική της έλλειψη χροιάς, ζωής και τα ταλέντου. Αλλού ακούω μια συζήτηση για το Πόσο Καλή, Άξουαλι ήταν η Ζέγκλερ είναι σε εκείνο το πρίκουελ του Hunger Games. Μια άλλη κοπέλα εξηγεί στο αγόρι που είναι μαζί της την πορεία της, και το αν θα κάνει κάτι άλλο τώρα – ευτυχώς σύντομα επιστρέφει στο σινεμά, με την πολλά υποσχόμενη δραμεντί She Gets It from Me με την Μαρίσα Τομέι, που ξεκινά γυρίσματα τον Φλεβάρη.

(Ενώ αξίζει να αναφέρουμε πως θα επιστρέψει και στο Palladium για την παράσταση The Last Five Years όπου θα παίξει με τον ηθοποιό Μπεν Πλατ του Dear Evan Hansen και – εδώ είναι όλα τα λεφτά – γιο του παραγωγού Μαρκ Πλατ, που συζητάγαμε παραπάνω. Τον πατέρα του τον ρώτησε; Θέλω να ελπίζω πως όχι!)

Όταν από την πόρτα του θεάτρου μας ενημέρωσαν πως τελειώνει το διάλειμμα, ξαφνικά έπεσε σιωπή. Ακουγόταν μόνο ο θόρυβος ενός φορτηγού που κάτι παρέδιδε λίγο πιο δίπλα, και η βαβούρα του Five Guys. Το πλήθος παρακολουθούσε με θαυμασμό. Χαμόγελα. Επιφωνήματα θαυμασμού. Κινητά στο χέρι.

Η Εύα Περόν βγήκε στο μπαλκόνι. Η Ρέιτσελ Ζέγκλερ τραγούδησε στο πλήθος.