ΚΟΤΣΙΦΑΛΙ, ΡΟΔΙΤΗΣ, ΛΗΜΝΙΩΝΑ: ΤΑ ΚΡΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΕΧΟΥΝ ΜΕΓΑΛΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ

Σε μια εποχή όπου η αγορά των τροφίμων κυριαρχείται από λίγες μεγάλες εταιρείες, έχει ενδιαφέρον να στραφούμε πέρα από το προφανές.  Και το κρασί έχει να μας δώσει μεγάλη ευχαρίστηση αν αποφασίσουμε να ξύσουμε την επιφάνεια της αγοράς. Τόσο για τον παραγωγό όσο και για τον αγοραστή, η γοητεία ενός «αουτσάιντερ» κερδίζει έδαφος: σκεφτείτε τις εκφράσεις των καλεσμένων όταν εμφανίζεστε σε ένα δείπνο με μια φιάλη που δεν έχουν ξαναδεί / δοκιμάσει. 

Το κρασί είναι ταυτόχρονα προϊόν της φύσης, έργο τέχνης και επιστημονικό πείραμα. Και οι οινοποιοί μπορούν να είναι ιδιοφυΐες στη δημιουργία ενός κρασιού που μας αφηγείται την ιστορία τους. Με τις μεγάλες εταιρείες παραγωγής κρασιού, ωστόσο, αυτή η ανθρώπινη σύνδεση χάνεται. Καταλήγουμε να αγοράζουμε ό,τι είναι βολικό, χάνοντας την ευκαιρία να υποστηρίξουμε μια μικρή, οικογενειακή επιχείρηση ή να πιούμε ένα κρασί που μπορεί να μας μιλήσει σε ένα βαθύτερο επίπεδο.

Αυτή ακριβώς τη φιλοσοφία υπηρετεί η ετήσια οινική έκθεση του ΣΜΟΕ με τίτλο Artisanal Greek Wineries 2026, η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 24 & 25 Ιανουαρίου στην Αθήνα, αυτή τη φορά στο Ζάππειο Μέγαρο. Τη διοργάνωση υπογράφει ο Σύνδεσμος Μικρών Οινοποιών Ελλάδος (ΣΜΟΕ), ο οποίος φέτος παρουσιάζεται με τη διεθνή του πλέον ονομασία Artisanal Greek Wineries, σηματοδοτώντας μια νέα εξωστρεφή εποχή για τα μικρά ελληνικά οινοποιεία.

Για τον Γιάννη Παπαργυρίου, πρόεδρο του ΣΜΟΕ, φετινός στόχος είναι να δώσουν τη δυνατότητα στο οινικό κοινό -επαγγελματίες και οινόφιλους- να δοκιμάσουν τα κρασιά των Μικρών Οινοποιών, αλλά και να έρθουν σε επαφή με τους ίδιους τους δημιουργούς, οι οποίοι θα βρίσκονται στα σταντ τους για να ενημερώσουν και για να ανταλλάξουν απόψεις για το ελληνικό κρασί. «Το Ζάππειο Μέγαρο είναι εδώ και χρόνια ένας χώρος που θέλαμε να μας φιλοξενήσει, ήρθε επιτέλους η στιγμή να υποδεχθεί το κοινό και τους Μικρούς Οινοποιούς».

Ως οινοποιός και ο ίδιος, γνωρίζει από πρώτο χέρι ότι οι Μικροί Οινοποιοί είναι άρρηκτα δεμένοι με την γη και το αμπέλι. Καλλιεργούν, παράγουν εξαιρετικά σταφύλια και καθετοποιούν την παραγωγή τους. Ο ΣΜΟΕ, όπως τονίζει, είναι «ο μοναδικός Σύνδεσμος που έχει θέσει ποιοτικά κριτήρια για όποιον θελήσει να γίνει μέλος», κι αυτό είναι «εμφανές στην ποιότητα των κρασιών που θα δοκιμάσει ο επισκέπτης». Επιπλέον, το γεγονός ότι οι Μικροί Οινοποιοί εκφράζουν όλα σχεδόν τα ελληνικά terroir και δουλεύουν με τις περισσότερες ελληνικές ποικιλίες, κάνει την έκθεσή τους «εξαιρετικά ενδιαφέρουσα». 

«Το Ζάππειο είναι ένας εμβληματικός χώρος και φιλοδοξούμε να γίνει το μόνιμο «σπίτι» των Μικρών Οινοποιών, να ταυτιστεί με τον Σύνδεσμο μας. Πιστεύουμε ότι η επισκεψιμότητα φέτος θα είναι ιδιαίτερα υψηλή, τόσο από Ελλάδα όσο και από το εξωτερικό». 

Ο Θάνος Ντούγκος, που έχει διατελέσει στο παρελθόν πρόεδρος του ΣΜΟΕ, τονίζει την πληθώρα παράλληλων εκδηλώσεων, οι οποίες καλύπτουν τις ζώνες ΠΟΠ, τις σπάνιες και πρωτότυπες οινοποιήσεις αλλά και το σπουδαίο Ασύρτικο. Σημειώνει επίσης, ότι οι ποικιλίες που θα ακουστούν περισσότερο μέσα από τις παράλληλες εκδηλώσεις είναι το Αγιωργίτικο, το Ξινόμαυρο, το Μοσχάτο, το Κοτσιφάλι, ο Ροδίτης, η Λημνιώνα αλλά και πιο σπάνιες, όπως το Ροζακί ή ο Καράπαπας.

Πέρα από την ευχάριστη και επιμορφωτική πλευρά της όμως, η έκθεση αποτελεί πάντα και μία αφορμή για περαιτέρω προβληματισμούς. Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα τα μικρά οινοποιεία στην Ελλάδα, τόσο σε επίπεδο παραγωγής όσο και διάθεσης;

«Σε επίπεδο παραγωγής είναι η κλιματική αλλαγή και η δυσκολία εξεύρεσης εργατών. Σε επίπεδο διάθεσης είναι η πτωτική πορεία της κατανάλωσης οίνου παγκοσμίως, η αναταραχή λόγω δασμών Τραμπ (με αλυσιδωτές συνέπειες σε όλο τον κόσμο), η αυστηροποίηση του νομικού πλαισίου κατά του αλκοόλ, καθώς και η διακίνηση μεγάλων ποσοτήτων ανεξέλεγκτου χύμα κρασιού», εξηγεί ο Κωνσταντίνος Πυργάκης.

Ο ΣΜΟΕ παρέχει υποστήριξη για πλειάδα νομικών και φορολογικών ζητημάτων, δυστυχώς όμως όπως επισημαίνει ο Θάνος Ντούγκος, το κρασί «διέπεται από πολλούς κανονισμούς και διατάξεις που μας ταλαιπωρούν».

Οι εκθέσεις που διοργανώνουν δίνουν την δυνατότητα σε όλα τα μέλη να παρουσιάσουν την δουλειά τους πληρώνοντας πολύ λιγότερα χρήματα σε σχέση με άλλες εκθέσεις, κι αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για μικρά οινοποιεία.

«Επίσης, ο ΣΜΟΕ έχει αναλάβει ένα πρόγραμμα προώθησης οίνων ΠΟΠ και ΠΓΕ, σε Ελλάδα και Γερμανία, όπου παρουσιάζονται κρασιά μας από 7 περιοχές της χώρας».

Ο ΣΜΟΕ συμμετέχει ήδη σε ευρωπαϊκό πρόγραμμα για τον οινοτουρισμό, όμως στα πλάνα, όπως επισημαίνει ο Βάιος Γκανής, είναι να κινηθούν προς αυτόν τον τομέα. Περισσότερα σχετικά θα ανακοινωθούν εντός του έτους. Πέρα όμως από όλα αυτά, το κρασί παρέχει πρωτίστως ευχαρίστηση και προωθεί ενδιαφέρουσες συζητήσεις. Έτσι, για τον ίδιο, σημασία έχει να δοκιμάσει ο επισκέπτης νέα, διαφορετικά, ενδιαφέροντα κρασιά, να μιλήσει με τους οινοποιούς που τα δημιουργούν, να μεταφερθεί νοερά στο μακρινό αμπέλι, εκεί όπου οι Μικροί Έλληνες Οινοποιοί μεγαλουργούν.

«Οι μνήμες από την έκθεση, καταλήγει, «θα έρχονται ξανά, κάθε φορά που ο επισκέπτης θα ανοίγει μία φιάλη του ΣΜΟΕ».