2026, ΑΣΕ ΤΟ ΚΑΚΟ ΝΑ ΒΓΕΙ…

Το άρθρο που ακολουθεί γράφτηκε και προγραμματίστηκε για δημοσίευση πριν το χτύπημα των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και τη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο. Πριν δηλαδή, για να λέμε τα πράγματα ως έχουν, την καταστρατήγηση από τον πρόεδρο Τραμπ κάθε κανόνα διεθνούς δικαίου και την απαγωγή ενός αμφιλεγόμενου μα εκλεγμένου πολιτικού προσώπου.

Μια επίθεση με δήθεν στόχο το εμπόριο ναρκωτικών χωρίς κανένα αποδεικτικό στοιχείο, χωρίς να υπάρχει έγκριση από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, χωρίς να είναι καν η Καραϊβική το κυριότερο κανάλι εισροής ναρκωτικών σε αμερικάνικο έδαφος. Μια επίθεση που έρχεται να προστεθεί στις αντίστοιχες αεροπορικές των τελευταίων μηνών που έχουν προκαλέσει το θάνατο 87 ανθρώπων και τις οποίες ο ΟΗΕ έχει χαρακτηρίσει «εξωδικαστικές εκτελέσεις».

Ήταν στα μέσα του περασμένου Ιουνίου, όταν ο Σάιμον Τίσνταλ, σχολιαστής διεθνών θεμάτων στον Guardian, έγραψε το άρθρο της χρονιάς. Ή, τουλάχιστον, το άρθρο με τον τίτλο που οι περισσότεροι (τουλάχιστον από όσους δεν παριστάνουμε τους στρατηγούς του καναπέ) σκεφτήκαμε κάποια στιγμή μέσα στο 2025.

«Τρεις θυμωμένοι ηλικιωμένοι άνδρες που θα μπορούσαν να μας σκοτώσουν όλους».

Δημοσιεύθηκε την τρίτη μέρα του βραχύβιου πολέμου Ισραήλ-Ιράν που, σήμερα μπορεί να μη θυμάται που λέει ο λόγος κανένας, αλλά υπήρξε το κερασάκι στην τούρτα του χρόνου που έφευγε, κατά τη διάρκεια του οποίου καταναλώσαμε περισσότερο πόλεμο απ’ όσο μπορούσαμε καν να φανταστούμε. 

Οι τρεις άνδρες ήταν ο αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπένιαμιν Νετανιάχου και ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεϊ. Το 2026, οι τρεις τους θα σβήσουν 80, 77 και 87 κεράκια, αντίστοιχα. 

Έγραψε ο Τίσνταλ: «Είναι τρεις θυμωμένοι ηλικιωμένοι άνδρες, των οποίων η συμπεριφορά δημιουργεί σοβαρές αμφιβολίες για την κρίση, την κοινή λογική, τα κίνητρα, ακόμα και τη διαύγειά τους». Συνέχισε πιο συγκεκριμένα, προσωποποιώντας: «Μπορεί ο Νετανιάχου να έψαχνε χρόνια αυτήν την αναμέτρηση με το Ιράν, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι έπρεπε να συμβεί. Είναι ακατάλληλος να ηγείται του Ισραήλ ή να παίρνει αποφάσεις ζωής ή θανάτου για τον λαό του, τον οποίο απέτυχε να προστατεύσει από τις τρομοκρατικές επιθέσεις του 2023 και ύστερα απέφυγε να αναλάβει οποιαδήποτε ευθύνη. Ο πόλεμος είναι η επιλογή του Νετανιάχου. Είναι αυτό που τον κρατά στην εξουσία κι έξω από τη φυλακή (…) Ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ηγείται ενός καταπιεστικού και διεφθαρμένου, θεοκρατικού καθεστώτος που έχει χάσει την επαφή με την κοινωνία και τους ανθρώπους που φαινομενικά υπηρετεί. Οι εκλογές είναι στημένες, οι δικαστές είναι άκαμπτοι, η λογοκρισία των μέσων ενημέρωσης διάχυτη. Όπως και η οικονομική κακοδιαχείριση αλλά και η βάναυση δίωξη νέων γυναικών, ομοφυλόφιλων ανδρών και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων». Όσο για τον Τραμπ: «Όποιος εξακολουθεί να πιστεύει ότι έχει έστω και την παραμικρή ιδέα για το τι κάνει όταν αντιμετωπίζει τα μεγάλα διεθνή ζητήματα της εποχής, θα πρέπει να μελετήσει τα γεγονότα. Ο Τραμπ συνιστά την απόλυτη απειλή».

Ο πόλεμος Ισραήλ-Ιράν κράτησε μόνο δώδεκα μέρες, τον Χαμενεϊ τον ξεχάσαμε μέχρι τις πρόσφατες διαδηλώσεις στο Ιράν που παίρνουν χαρακτήρα εξέγερσης απέναντι στο καθεστώς, ο Τραμπ εξακολουθεί να δίνει ένα σόου χωρίς προηγούμενο (το όποιο, όμως, είναι κάθε άλλο παρά διασκεδαστικό), για τον Νετανιάχου ας υπενθυμίσουμε ότι έχει εκδοθεί εδώ και πάνω από έναν χρόνο ένταλμα σύλληψής του από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. 

Όμως, το κάδρο με τον άξονα του Κακού των ημερών μας θα ήταν λειψό χωρίς τον Βλάντιμιρ Πούτιν. Επίσης άνδρας, επίσης θυμωμένος (με αυτόν τον ψυχρό, ανατριχιαστικό θυμό που σιωπηλά αποπνέει), επίσης ηλικιωμένος (το 2026 θα κλείσει τα 74). Μπορεί οι διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία να βρίσκονται σε ένα κρίσιμο, μάλλον προχωρημένο, σημείο για την πολυπόθητη συμφωνία που θα φέρει κατάπαυση του πυρός, όμως δε γίνεται να ξεχνάμε -ακόμα κι αν είναι διάχυτη η αίσθηση πώς η Δύση ξεπουλά την Ουκρανία- ότι στα τέλη Φλεβάρη συμπληρώνονται τέσσερα χρόνια από μια εισβολή που παραβίασε κάθε κανόνα διεθνούς δικαίου.

Το 2025 έκλεισε με την φρίκη στη Γάζα να συνεχίζεται (καμουφλαρισμένη από μια «εκεχειρία» που το Ισραήλ γράφει στα παλιά του τα παπούτσια), με τον πόλεμο στην Ουκρανία να συνεχίζεται μέχρι νεωτέρας, όπως και το σχεδόν αποσιωπημένο μακελειό στο Σουδάν. Οι ΗΠΑ πολιορκούν τη Βενεζουέλα, ολοκληρώνοντας μάλιστα την πρώτη τους χερσαία επιχείρηση, έχοντας βαφτίσει τον έλεγχο του πετρελαίου σε «καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών», ενώ η Κίνα «διεξάγει στρατιωτικά γυμνάσια» γύρω από την Ταϊβάν. Και τους τελευταίους μήνες. ο ένας μετά τον άλλον, κορυφαίοι ευρωπαίοι πολιτικοί (ανάμεσά τους και ο έλληνας ΥΠΕΞ) αναφέρονται συνεχώς στο ενδεχόμενο πολεμικής αναμέτρησης με τη Ρωσία. Με τέτοιο ζήλο που ακούγονται ως πλασιέ, αν συνυπολογίσει κανείς ότι το 2025 η ΕΕ ενεργοποίησε το σχέδιο ReArm Europe που προβλέπει έως και 800 δισ. ευρώ για αμυντικές επενδύσεις την επόμενη πεντετία. 

Η γενική εικόνα δεν μπορεί παρά να είναι δυστοπία. Η αίσθηση που άφησε το 2025 είναι ότι πάμε κατά διαόλου. Σαν να μην έφταναν οι διαδοχικές κρίσεις, τώρα πια μιλάμε ανοιχτά για πόλεμο δίπλα στην πόρτα μας. Και το χειρότερο σε αυτές τις περιπτώσεις είναι ο φόβος της αυτοεκπληρούμενης προφητείας.

Είναι όμως έτσι; Είναι αυτή η πλήρης εικόνα; Κάθε χρόνο, δίπλα σε ανασκοπήσεις που εστιάζουν στα άσχημα χτυπώντας καμπανάκια, υπάρχουν κι αυτές που επισημαίνουν την πρόοδο αφήνοντας περιθώριο για λίγη αισιοδοξία.

Σαν το αμερικάνικο Vox που δημοσίευσε την εξής λίστα: «Το 2025 έμοιαζε με καταστροφή – όμως τα νούμερα λένε μια εντελώς διαφορετική ιστορία».

Τα στοιχεία, λοιπόν, στις ΗΠΑ δείχνουν ότι πίνουν λιγότερο (Gen Z μπράβο, αλλά και τι σου συμβαίνει;), ζυγίζουν λιγότερο (να’ ναι καλά τα Munjaru, Wegovy και Ozempic), έχουν λιγότερες ανθρωποκτονίες, λιγότερους θανάτους στην άσφαλτο αλλά κι από ναρκωτικά. Στην Ελλάδα οι αντίστοιχοι δείκτες: στασιμότητα στα τροχαία και τις ανθρωποκτονίες (με την εξαίρεση ενός peak το 2022), άνοδος στους θανάτους από ναρκωτικά με τη θνησιμότητα από την χρήση να από τις υψηλότερες στην ΕΕ. Πίνουμε λιγότερο αλκοόλ σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με την κατανάλωση ανά άτομο να έχει πέσει στο μισό από τα 80s μέχρι σήμερα, ενώ ακόμα δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν τι επίδραση είχαν στον ελληνικό πληθυσμό τα νέα σκευάσματα αδυνατίσματος. 

Αλλά δεν είναι μόνο αυτά. Με την κλιματική κρίση να είναι δυστυχώς πραγματικότητα κι όχι πια απειλή, έχουμε επιτέλους ένα καλό νέο που αφορά το περιβάλλον. Η τρύπα του όζοντος στην Ανταρκτική είναι η μικρότερη από το 2019 (πέμπτη χαμηλότερη μέτρηση από το 1992), ενώ το 99% των ουσιών που την ενισχύουν έχει καταργηθεί. Χωρίς αυτά τα χημικά στην ατμόσφαιρα, αποφεύγουμε περαιτέρω άνοδο 0.5–1°C στη θερμοκρασία του πλανήτη. Όπως σημειώνει και το Vox, τα πράγματα είναι σχετικά απλά: «Ο κόσμος ψήφισε μια δεσμευτική συνθήκη, την τήρησε και τελικά κατάφερε να διορθώσει το πρόβλημα».

Πάντα υπάρχει, λοιπόν, λίγο φως στην άκρη του τούνελ. Όχι, δεν είναι αρκετό για να μετριάσει την ανησυχία. Στη χώρα μας, ας πούμε, μέσα στην παραζάλη από εξεταστικές, προανακριτικές και την διεύθυνση φωτογραφίας της Παναγίας στον Καποδίστρια, είμαστε υποχρεωμένοι να ακούμε από τον έναν υπουργό [Πλέυρης] μιας κεντρομόλου (γέλια) κυβέρνησης ότι «το αίμα ζυγίζει πιο πολύ από το μελάνι» κι από τον άλλον [Γεωργιάδης] ότι «τα pushbacks δε θα έπρεπε να είναι παράνομα». Και τους δύο μαζί, επίσης, να αμφισβητούν το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης. 

Με τον Ζόραν Μαμντάνι να ορκίζεται Δήμαρχος Νέας Υόρκης σε ένα από τα πρώτα πολιτικά στιμγιότυπα της νέας χρονιάς και τις ενδιάμεσες εκλογές στο τέλος του 2026 να αποτελούν ευκαιρία αναχώματος στη λαίλαπα Τραμπ, ο μόνος τρόπος -παραφράζοντας το σπουδαίο σκανδιναβικό horror– να αφήσουμε το Κακό να βγει το 2026 είναι, εδώ που φτάσαμε, η συμμετοχή…