ΕΧΕΤΕ ΠΕΝΤΕ ΛΕΠΤΑ ΝΑ ΜΙΛΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΙΚΟ ΡΩΜΑΝΟ;

Την Τετάρτη 1η Απριλίου, μετά το φιάσκο της περασμένης Δευτέρας, θα έχουμε τη δεύτερη απόπειρα έναρξης της δίκης για τα Τέμπη. Αφού τελικά «η μεγαλύτερη δικαστική αίθουσα της Ευρώπης» γίνεται να μεγαλώσει κι άλλο, ας ελπίσουμε ότι η διαδικασία, που κυριολεκτικά περιμένει όλη η Ελλάδα, θα πραγματοποιηθεί με τον δέοντα σεβασμό στη μνήμη των 57 νεκρών. Χωρίς να υποτιμηθεί περαιτέρω η νοημοσύνη των ζωντανών και, τουλάχιστον, χωρίς να κάθονται οι συγγενείς των θυμάτων στο εδώλιο του κατηγορουμένου ξεκλειδώνοντας next levels ύβρης, όπως συνέβη πριν λίγες μέρες. 

Την ίδια μέρα, με λιγότερο στραμμένα τα φώτα της δημοσιότητας πάνω της, ξεκινά στο Εφετείο Αθηνών και η δίκη για την υπόθεση των Αμπελοκήπων. Αφορά την έκρηξη που σημειώθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2024, σε διαμέρισμα στην οδό Αρκαδίας, από την οποία ανασύρθηκε νεκρός ο 26χρονος Κυριάκος Ξυμητήρης και τραυματίστηκε βαριά η σύντροφος του (και πλέον κατηγορούμενη) Μ.Μ. Πέντε συνολικά είναι οι κατηγορούμενοι, κεντρικό πρόσωπο ανάμεσά τους ο Νίκος Ρωμανός; ο 16χρονος που είδε τον κολλητό του, Αλέξη Γρηγορόπουλο, να πέφτει νεκρός από τις σφαίρες του ειδικού φρουρού Επαμεινώνδα Κορκονέα, στη δολοφονία που έβγαλε την Ελλάδα στους δρόμους τον Δεκέμβριο του 2008. Κι έκτοτε έχει βρεθεί στο επίκεντρο της επικαιρότητας και της δημόσιας συζήτησης σε μια σειρά από περιστάσεις. Γι’ αυτό κι ακούσιος «πρωταγωνιστής» της δίκης, άλλωστε.

Ο Ρωμανός, 33 χρονών σήμερα, συνελήφθη 18 μέρες μετά την έκρηξη στους Αμπελόκηπους και είναι από τότε προφυλακισμένος. Η εμπλοκή του στην υπόθεση, από την σύλληψη και την απαγγελία κατηγοριών ως την παρατεταμένη κράτησή του, έχει προκαλέσει πολλά ερωτηματικά όσον αφορά τη νομική, επιστημονική της τεκμηρίωση. Νομικοί έχουν αμφισβητήσει τη βάση του κατηγορητηρίου, πανεπιστημιακοί από την Ελλάδα και το εξωτερικό έχουν δημοσιεύσει κειμενο υποστήριξής του, συλλογικότητες απ’ όλη την Ευρώπη έχουν κινητοποιηθεί ενόψει της επικείμενης δίκης. Έχει ιδιαίτερη σημασία δε, ότι δεν πρόκειται για την «αναμενόμενη»/«αντανακλαστική» υποστήριξη εξ αριστερών, άνθρωποι με δημόσιο λόγο οριζοντίως του πολιτικού φάσματος αμφισβητούν ανοιχτά ότι στην υπόθεση τηρούνται οι αρχές ενός σύγχρονου κράτους δικαίου. 

Ο Νίκος Ρωμανός, όπως κι ο συγκατηγορούμενος του Α.Κ., δεν κατηγορούνται για την έκρηξη στο διαμέρισμα. Κρατούνται για συμμετοχή σε τρομοκρατική οργάνωση και παράβαση του νόμου περί όπλων και εκρηκτικών. Κι αυτό γιατί ταυτοποιήθηκαν αποτυπώματά τους, εξωτερικά, σε μια σακούλα σκουπιδιών Sanitas που περιείχε το ένα από τα δύο όπλα που βρέθηκαν στο διαμέρισμα των Αμπελοκήπων. Βάσει αυτού του ευρήματος, ενεργοποιήθηκε ο νόμος 187Α και τους απαγγέλθηκαν κατηγορίες. Να σημειωθεί ότι το όπλο μέσα στη σακούλα, ένα μαύρο πιστόλι μάρκας CZ (μαζί με έναν μεταλλικό γεμιστήρα χωρίς φυσίγγια) είναι «καθαρό», δεν βρέθηκαν πάνω του αποτυπώματα. 

Για να γίνει, λοιπόν, απολύτως κατανοητό για τι πράγμα μιλάμε: 

Ο  Ρωμανός (κι ο Α.Κ.) κατηγορείται όχι γιατί βρέθηκαν τα δακτυλικά του αποτυπώματα σε κάποιο όπλο, αλλά γιατί ταυτοποιήθηκε αποτύπωμά του στο εξωτερικό μέρος μιας μπλε νάιλον σακούλας που εντοπίστηκε μέσα στα χαλάσματα του κατεδαφισμένου, μετά την έκρηξη, διαμερίσματος. (Σακούλα που, σύμφωνα με δημοσιεύματα, περιγράφεται στα επίσημα δικαστικά έγγραφα ως «εμφανώς σκισμένη και με ίχνη ρυπαρότητας».)

Όμως τα προβληματικά σημεία της δίωξης δεν εξαντλούνται στο κατηγορητήριο. 

Λόγω ποινικού μητρώου, αφού έχει εκτίσει ποινή για ένοπλη ληστεία και τοποθέτηση εκρηκτικών μηχανισμών, ο Ρωμανός δε θα μπορούσε να ελπίζει σε αποφυλάκιση μέχρι τη δίκη. Ζήτησε, ωστόσο, μετατροπή της κράτησής του σε κατ’ οίκον περιορισμό με βραχιολάκι, από την στιγμή που δεν προέκυψε και κανένα επιπλέον επιβαρυντικό στοιχείο εναντίον του κατά τη διάρκεια της ανακριτικής διαδικασίας. Το πρώτο αίτημα απορρίφθηκε, το δικαστικό συμβούλιο μάλιστα υποστήριξε ότι υπήρχαν μόνο δύο αποτυπώματα (δικό του και του Α.Κ.) στη σακούλα, κανένα άλλο. Όμως, μετά από σχετικό αίτημα της ανακρίτριας μάλιστα, έγγραφο της Αστυνομίας ανέτρεψε αυτήν την παραδοχή, επιβεβαιώνοντας ότι στην επίμαχη μπλε νάιλον σακούλα υπάρχουν κι άλλα αποτυπώματα, αταυτοποίητα. 

Στο δεύτερο αίτημα του Ρωμανού για βραχιολάκι, και παρά την αντίστοιχη εισαγγελική πρόταση, το δικαστικό συμβούλιο αποφάσισε εκ νέου παράταση της προσωρινής (ένας κάποιος ευφημισμός εδώ, αφού είναι μέσα 16 μήνες) κράτησής του ως το δεκαοκτάμηνο. Πρακτικά, δηλαδή, ως την έναρξη της δίκης. Με ένα σκεπτικό που μοιάζει με λογικό άλμα: αναγνωρίζει τα αποτυπώματα του Ρωμανού και του Α.Κ. ως πιο ισχυρά από τα υπόλοιπα αταυτοποίητα, τα οποία όμως τους αποδίδει χωρίς να εξηγεί επιστημονικά γιατί και πώς. Εδώ σηκώνεται ένα σοβαρό red flag: από ένα κατηγορητήριο που διαρκώς μετατοπίζεται, έχει άραγε παραβιαστεί μόνο η κοινή λογική ή και το τεκμήριο της αθωότητας;

Αυτές είναι οι νομικές λεπτομέρειες της υπόθεσης, πιθανώς στριφνές και βαρετές αλλά σημαντικές για να αντιληφθεί κανείς ότι η υποστήριξη στον Ρωμανό, απ’ όπου προέρχεται ως τώρα, δεν είναι αυτόματη «επαναστατική γυμναστική» αλλά προκύπτει από την ψυχρή εκτίμηση των δεδομένων.

Η πλευρά του Ρωμανού υποστηρίζει την αθωότητά του λέγοντας ότι δε θα έπρεπε να έχει καν παραπεμφθεί, αλλά να έχει απαλλαχθεί με βούλευμα αφού τα στοιχεία δεν είναι επαρκή. Κι ότι πιθανή καταδίκη του θα είναι πληγή στο δικαιικό μας σύστημα δημιουργώντας ένα επικίνδυνο προηγούμενο. Ο ίδιος ο Ρωμανός στη δήλωση που είχε κάνει στο NEWS 24/7 στις 6 Δεκεμβρίου, στην 17η επέτειο της δολοφονίας Γρηγορόπουλου και λίγες μέρες μετά τη δεύτερη παράταση της κράτησής του, είχε πει: «Εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο εξακολουθώ να είμαι μάρτυρας μιας ωμής επίδειξης ρεβανσισμού».

Κι εδώ, προφανώς, μπαίνουμε στην πολιτική ουσία της υπόθεσης. 

Αν ο Ρωμανός είναι ένοχος, προφανώς να πληρώσει. Ένοχος, βάσει στοιχείων όμως, όχι λόγω της φήμης και του παρελθόντος του. Ένοχος με στέρεες αποδείξεις κι όχι ως συνήθης ύποπτος που «για να υπάρχει το όνομά του στην δικογραφία… ε, κάτι θα ‘χει κάνει», όπως με την ευγενική μιντιακή χορηγία έχει παρουσιαστεί στην κοινή γνώμη.

Στην ενήλικη ζωη του ο Ρωμανός είναι κάτι σαν πρωταγωνιστής ενός video game που λέγεται «ΝΟΜΟΣ ΚΑΙ ΤΑΞΗ», μοιάζει με avatar που προχωράει από πίστα σε πίστα του. Πρώτα είδε τον φίλο του να πεθαίνει κυριολεκτικά στα χέρια του (σε ένα γεγονός που ακόμα και όσοι το επικαλούμαστε, δεν μπορούμε να το συνειδητοποιήσουμε πλήρως), στη συνέχεια πέρασε στην παρανομία, συνελήφθη και διασύρθηκε μελανιασμένος από το ξύλο στα κεντρικά δελτία ειδήσεων σε μια ντροπιαστική στιγμή που η ελληνική δικαιοσύνη έγινε ελληνική τηλεόραση (ή και το αντίθετο). Φυλακίστηκε, στερήθηκε το δικαίωμα στην άδεια για εκπαιδευτικούς λόγους, έπρεπε να κάνει 30 ημέρες απεργία πείνας το 2014 για να το κερδίσει ξανά, εξέτισε την ποινή, αποφυλακίστηκε και προσπάθησε να πάρει πίσω τη ζωή του. Μια ζωή από την οποία, σήμερα που μιλάμε, έχει χάσει άλλους 16 μήνες επειδή δεν υπήρξε κάποιος να τολμήσει να τον βγάλει από τη φυλακή.

Ούτε ο Ρωμανός, ούτε κανένας έλληνας πολίτης μπορεί να είναι όμως περιφερόμενο τρόπαιο ενός εκδικητικού κράτους ή επικοινωνιακή εφεδρεία οποιασδήποτε κυβέρνησης θέλει να συνομιλήσει με τα πιο συντηρητικά/οπισθοδρομικά ακροατήρια που η ίδια συντηρεί. Μετά την (πρόωρη λόγω καλής συμπεριφοράς) αποφυλάκισή του, το 2019, ο Νίκος Ρωμανός υπήρξε τυπικός στις υποχρεώσεις απόλυσής του, δεν απασχόλησε τις αρχές, δεν έριξε με κανέναν τρόπο λάδι στη φωτιά. Είναι ένας άνθρωπος που όπως ο ίδιος είπε στην απολογία του, για την παρούσα υπόθεση, «έχει περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ενήλικης ζωής του στη φυλακή». Έχει αναλάβει την πολιτική ευθύνη των πράξεών του, έχει πληρώσει χάνοντας για έξι χρόνια την ελευθερία του και δικαιούται την ευκαιρία να ξαναχτίσει τη ζωή του. Είναι θέμα πολιτισμού το ελληνικό κράτος να μην του βάζει εμπόδια, είναι απαράδεκτο να απαιτεί εμμέσως δημόσια πολιτική μεταμέλεια. (Δεν συμβαίνει άλλωστε σε όλους τους αντιεξουσιαστές να τους προκύπτουν στην πορεία δουλειές με φούντες και να αλλάζουν κοσμοθεωρία.)

Η δίκη της υπόθεσης των Αμπελοκήπων, έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά από δίκες στις οποίες μοιάζει να διακυβεύεται κάτι μεγαλύτερο από αθώους κι ενόχους. Φαίνεται μικρότερης εμβέλειας, όμως έτσι όπως προσωποποιείται στον Ρωμανό (χωρίς να εξαντλείται σε εκείνον) έχει κι αυτή τη σημασία της για το δημόσιο συμφέρον, μαζί με τις δίκες των Τεμπών, του ΟΠΕΚΕΠΕ, των υποκλοπών και φυσικά της Χρυσής Αυγής που ολοκληρώθηκε πριν λίγες εβδομάδες. Οι δικαστικές αποφάσεις δεν είναι ούτε καλές ή κακές, είναι πάντα αυτές που είναι. Όμως το τελικό άθροισμα αυτών των υποθέσεων, με όλες τις βαριές σκιές για μεθόδευση/συγκάλυψη/στοχοποίηση κατά την διερεύνησή τους, θα πει και την τρέχουσα ιστορία για την ποιότητα της δημοκρατίας μας. Ξέρετε, χτυπάει άσχημα όταν σε κάποιες περιπτώσεις ο κατηγορούμενος καλείται να αποδείξει ότι δεν είναι ελέφαντας, ενώ σε άλλες στρογγυλοκάθεται στη μέση του δωματίου και όλοι κάνουν πώς δεν τον βλέπουν…