Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΕΡΝΑΕΙ ΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΗΜΑ ΜΕ SMARTPHONE – ΤΙ ΛΕΕΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ
Ο Μάρτιος είναι ο μήνας που το υπουργείο Υγείας έχει δεσμευθεί να διαθέσει 3 apps υγείας. Ας προετοιμαστούμε, με τη βοήθεια ενός καρδιολόγου.
Στην τελευταία Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, τον Σεπτέμβριο του 2025, η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη είχε ανακοινώσει πως από τον Μάρτιο του 2026 οι Έλληνες θα είχαμε στη διάθεση μας τρεις νέες εφαρμογές που θα βοηθούσαν στην πρόληψη.
Ανήκουν στο ευρωπαϊκό έργο που έχει το όνομα Digital Transformation of Health και συνολικό προϋπολογισμό, που υπερβαίνει τα 200 εκατομμύρια ευρώ.
Αυτά τα τρία apps που επρόκειτο να ενσωματωθούν στο myHealth, υποστηρίζονται από τεχνητή νοημοσύνη και θα μας επιτρέψουν να μετράμε την πίεση και τους παλμούς της καρδιάς, όπως και να κάνουμε καρδιογράφημα, μέσω της κάμερας του smartphone μας -εκεί που είναι το κόκκινο φωτάκι.
Θα προσφέρονται δωρεάν, το κράτος θα πληρώνει ανά χρήση ή μέσω ετήσιας άδειας χρήσης για όλους τους κατόχους ΑΜΚΑ και «σε πραγματικό χρόνο, ο γιατρός θα ξέρει την κατάσταση μας».
Αν δηλαδή, κινδυνεύουμε από τον κύριο εχθρό της ανθρωπότητας… μετά τον άνθρωπο. Ας πούμε καλύτερα, τη Νο1 αιτία θανάτου: τα καρδιαγγειακά νοσήματα.
Ποιος γιατρός θα βλέπει σε real time τα αποτελέσματα;
Αυτή είναι συζήτηση για άλλη ώρα.
Τώρα θα μιλήσουμε για το σύστημα που παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Πρόληψης “Προλαμβάνω” και δεν υπάρχει πουθενά αλλού, στην Ευρωπαϊκή Ένωση -όπως μας έχουν πει πως θα το έχουμε εμείς.
Δηλαδή, είμαστε πρωτοπόροι. Ή τουλάχιστον θα γίνουμε, όταν αποκτήσουμε τις εφαρμογές, που από τον περασμένο Σεπτέμβριο λειτουργούν σε πιλοτική φάση και αυτόν τον μήνα -βάσει εξαγγελιών- η διάθεση θα γίνει καθολική «σταδιακά, ανά ΑΜΚΑ».
Εγώ δεν έχω δει κάτι στο κινητό μου. Αν είδατε εσείς, θα ήθελα να μου το πείτε.
Σε κάθε περίπτωση, ας προετοιμαστούμε για τα νέα δεδομένα, με τη βοήθεια του Δρ Βασίλη Πανή, ειδικού καρδιολόγου, εξειδικευμένου υπερηχοκαρδιολόγου.
Τι μπορεί να δει η κάμερα του κινητού στο δάχτυλο μας
Σύμφωνα με τις εξαγγελίες -γιατί ακόμα δεν έχουμε ιδία εμπειρία-, η κυβέρνηση εξασφάλισε εφαρμογές που “δουλεύουν” με την κάμερα του smartphone μας στην οποία ακουμπάμε το δάχτυλο μας. Τι βλέπει η κάμερα του κινητού στο δάχτυλο μας;
«Πώς χρησιμοποιούμε το οξύμετρο; Η λογική είναι η ίδια. Το κόκκινο φωτάκι (της συσκευής) είναι μια υπέρυθρη -ή ερυθρή, για αυτό και είναι κόκκινη- ακτινοβολία, που περάνει μέσα από το δάχτυλό μας.
Όσο περισσότερο οξυγόνο έχει το αίμα που περνάει ανάμεσα στο φως και το πόσο από το φως της ακτινοβολίας απορροφάει, μπορούμε να βγάλουμε δεδομένα.
Υπολογίζουμε έτσι, πόσο οξυγόνο έχει απορροφηθεί στο αίμα μας, δηλαδή πόσο κορεσμένη είναι η αιμοσφαιρίνη σε οξυγόνο. Γι αυτό λέγεται “κορεσμός της αιμοσφαιρίνης”.
Με τον ίδιο τρόπο, μπορούμε να μετρήσουμε και την σκληρία: όταν περνάει το φως μέσα από το σώμα μας, το απορροφάει πρώτα το δέρμα μας, μετά πιο μέσα το αγγείο κι έπειτα ακόμα πιο μέσα το λίπος.
Η απορρόφηση γίνεται σε διάφορα στάδια. Όπως (το φως) περνάει στην απέναντι μεριά και διαβάζει ο αισθητήρας την απορρόφησή του, γνωρίζοντας από πού ξεκίνησε, μπορεί να υπολογίσει πόσο απορροφήθηκε από το αγγείο, το λίπος ή το αίμα.
Έτσι, βγάζει συμπέρασμα. Για παράδειγμα, αν απορροφηθεί πολύ είναι πιο σκληρό το αγγείο. Αν απορροφηθεί λιγότερο, είναι λιγότερο σκληρό το αγγείο».
Η Ελλάδα γίνεται πρωτοπόρος -ή πειραματόζωο
Όσα έρχονται εδώ σε επίπεδο εθνικής πολιτικής, στο εξωτερικό υπάρχουν ως ιδέες και κάποιες χώρες έχουν εφαρμόσει μια περίπτωση. Καμία, όσες θα έχουμε εμείς και δη σε συνθήκη κρατικής εφαρμογής.
Η πηγή της έμπνευσης μας ήταν η Γερμανία, όπου ο γιατρός γράφει συνταγή για ένα app (πχ Preventicus Heartbeats), ο ασθενής την στέλνει στο ασφαλιστικό του ταμείο και λαμβάνει έναν κωδικό. Μόλις τον τοποθετήσει στην εφαρμογή, ξεκλειδώνουν όλες οι λειτουργίες. Ακολούθως, το κράτος πληρώνει την εταιρεία που έφτιαξε το app.
Σύμφωνα με την κυρία Αγαπηδάκη, στη Γερμανία τα ασφαλιστικά ταμεία δίνουν από 30 έως 50 ευρώ ανά ασθενή, για ένα διάστημα χρήσης. Στην Ελλάδα, μέσω της ενσωμάτωσης στο myHealth, επιτεύχθηκε “μια κεντρική συμφωνία”. Τα έξοδα θα καλύπτονται από τα κονδύλια της προληπτικής ιατρικής (Πρόγραμμα Σπύρος Δοξιάδης).
Θα μας βοηθήσουν οι εφαρμογές ή θα μας κάψουν;
Δεδομένου ότι η Ελλάδα διάλεξε έναν τρόπο… να μην απασχολούμε τους γιατρούς σε πρώτη φάση -κάτι που δεν γίνεται πουθενά αλλού στην ΕΕ- και να πάρουμε και την υγεία μας υπό την ευθύνη μας, ρώτησα τον καρδιολόγο αν το νέο σύστημα θα βοηθήσει ή θα μας καταστρέψει.
Εξήγησε πως «αν θελήσω να εξετάσω όλο τον πληθυσμό της Ελλάδας, ακόμα και αν το κάνω δωρεάν, κάποιοι δεν θα έλθουν.
Αν όμως, πω “πάρε το κινητό και ακούμπησε το δάχτυλό σου στην κάμερα”, μπορεί να το κάνουν και τα 10.000.000 Έλληνες. Οι 15.000 θα δουν πως έχουν ένδειξη αρρυθμίας».
Άρα, τα apps θα βοηθήσουν σε ένα πρώτο επίπεδο.
«Ναι, μπορούν να λειτουργήσουν ως μέτρο πρόληψης, δηλαδή να βρίσκουν νοσήματα στον πληθυσμό που δεν θα εμφανιστεί ποτέ στον γιατρό.
Η πιο συνήθης αντίδραση των ασθενών μου είναι ότι “εγώ δεν έχω πάει ποτέ σε γιατρό” και είναι 60 και 70 ετών, αλλά δεν είχαν συμπτώματα. Εν τω μεταξύ, πολλές παθήσεις διαλάθουν, δηλαδή τις έχουν αλλά δεν το ξέρουν».
«Η κολπική μαρμαρυγή είναι μια αρρυθμία που την έχουν πολλοί ηλικιωμένοι, αλλά επειδή δεν πάνε σε γιατρό ή πάνε σε άλλους γιατρούς που δεν μπορούν να τη διαγνώσουν.
Για παράδειγμα, πηγαίνουν σε έναν ορθοπεδικό ή σε παθολόγο που δεν μπορούν να καταλάβουν αν κάποιος είναι άρρυθμος ή ρυθμικός, γιατί δεν εξετάζουν τα αγγεία και το ρυθμό της καρδιάς.
Αντιστοίχως, αν έλθει κάποιος σε εμένα δεν θα του βρω μια πέτρα στη χολή, γιατί δεν εξετάζω τη χολή, μηδέ μπορώ να την δω απ’ έξω. Μπορώ να τη βρω, σαν τυχαίο εύρημα, περνώντας και το συκώτι με τον υπέρηχο που κάνω στην καρδιά.
Έτσι, υπάρχει η πιθανότητα να δω κάποια κύστη ή μια μεγάλη πέτρα, αλλά τυπικά δεν θα το ξέρω και μπορεί ο εξεταζόμενος την επόμενη ημέρα να κάνει ένα επεισόδιο -να τον πονάει η χολή του».
To SOS για τη χρήση των apps
Οι εφαρμογές λοιπόν, που θα έχουμε -κάποια στιγμή- στη διάθεση μας είναι χρήσιμες, μόνο σε επίπεδο ένδειξης, «για να βρίσκουμε τέτοια, κρυφά, νοσήματα -που δεν έχουν εμφανή συμπτώματα, σαν το έμφραγμα που πονάς ή σαν το εγκεφαλικό, που σταματάς να μιλάς.
Την κολπική μαρμαρυγή δεν την καταλαβαίνουν οι ασθενείς. Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι, των οποίων η καρδιά λειτουργεί άρρυθμα και δεν το αντιλαμβάνονται.
Το διαπιστώνουν πρώτη φορά, όταν μετράνε την πίεση που τους λέει το μηχάνημα οτι έχουν αρρυθμία. Αλλά κι αυτό το μηχάνημα, το πιεσόμετρο, δίνει μια ένδειξη. Δεν μπορεί να διαγνώσει απο μόνο του αρρυθμία.
«To κινητό μπορεί να μας δώσει μια ένδειξη, ότι μπορεί να υπάρχει μια αρρυθμία, αλλά διάγνωση της αρρυθμίας ή της αρτηριακής υπέρτασης, θα πρέπει να γίνεται μετά από επίσκεψη σε καρδιολόγο».
«Οι οδηγίες δεν λένε πως μπορείς να διαγιγνώσκεις πίεση ή αρρυθμία από το κινητό. Χρειάζεται καρδιογράφημα, δηλαδή χρειάζεται επίσκεψη σε γιατρό.
Δεν είναι κάτι που μπορεί να γίνει απομακρυσμένα».
Επαναλαμβάνουμε πως η εφαρμογή θα δείχνει μια ένδειξη κι έτσι, θα ενημερώνει πως υπάρχει λόγος να ψάξουμε κάτι περαιτέρω -αν θέλουμε να ζήσουμε υγιώς.
«Έχει τύχει πολλές φορές ασθενής μου να πάρει την πίεση του και να μου πει “γιατρέ το μηχάνημα γράφει ότι έχω 130 παλμούς” ή “έχω αρρυθμία”. Του λέω λοιπόν, πως πρέπει να έλθει στο ιατρείο, να κάνουμε καρδιογράφημα και να γίνει η διάγνωση.
Στις περισσότερες περιπτώσεις όμως, έχουν κάνει λάθος: δεν εχουν αρρυθμία ή αυτά τα μηχανήματα μέτρησης πίεσης δεν έχουν καλό λογισμικό, για να “διαβάζουν” σωστά τι τους συμβαίνει.
Μπορεί, για παράδειγμα, να έχει μια άλλου τύπου αρρυθμία, που δεν είναι κολπική μαρμαρυγή.
Προς το παρόν, οι εφαρμογές δεν έχουν εφαρμοστεί πρακτικά στο ιατρείο. Δηλαδή, οι καρδιολόγοι συνεχίζουμε και κάνουμε καρδιογράφημα ή υπέρηχο ή άλλου τύπου εξέταση με άλλο μηχάνημα που είναι ιατρικώς επιβεβαιωμένο.
Ωστόσο, τα apps εφαρμογές ενδέχεται να “ξεσκαρτάρουν” ποιοι έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να έχουν αυτοί την αρρυθμία ή την αυξημένη πίεση, μέσα σε ένα μεγάλο πληθυσμό».
Καλή μας τύχη.
