ΠΩΣ Η MERCOSUR ΒΑΖΕΙ ΦΩΤΙΑ ΣΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ

Ο Μάριος Κατρακούλης βρίσκεται από την πρώτη μέρα στο μπλόκο του Προμαχώνα, στα σύνορα με τη Βουλγαρία. Σε ηλικία 23 ετών έχασε τον πατέρα του και ανέλαβε τα ηνία της αγροτικής επιχείρησης. Έτσι αποφάσισε αφού θα ασχοληθεί με την αγροτιά, να το κάνει σωστά. 

Η τιμή στο ρύζι μέχρι πριν μερικά χρόνια πήγαινε πάρα πολύ καλά. Έγινε νέος αγρότης, μπήκε σε προγράμματα και αγόρασε σύγχρονα μηχανήματα. Σήμερα, όμως, όπως λέει χαρακτηριστικά στο NEWS 24/7: «Δεν έχουμε ψωμί να φάμε, αλλά έχω gps στο τρακτέρ μου».

Η συμφωνία της ΕΕ με τις χώρες της Mercosur, που υποστήριξε και η ελληνική κυβέρνηση, θα δώσει την ευκαιρία στα γεωργικά προϊόντα της Λατινικής Αμερικής να εισάγονται με μικρότερο ή μηδενικό δασμό. Αυτά δεν είναι ευχάριστα νέα για τους Έλληνες παραγωγούς. 

Το NEWS 24/7 επιχειρεί να μελετήσει πως οι εισαγωγές από τη Λατινική Αμερική έρχονται σε αντίφαση με την ίδια την αγροτική πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

ΟΙ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ ΡΙΧΝΟΥΝ ΤΟ ΡΥΖΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Η Κοινή Αγροτική Πολιτική 2023–2027 σχεδιάστηκε με στόχο να μετασχηματίσει την ευρωπαϊκή γεωργία προς ένα πιο βιώσιμο μοντέλο, ενσωματώνοντας στόχους της στρατηγικής Farm to Fork και της Πράσινης Συμφωνίας. Στην πράξη, όμως, η ψήφιση και προώθηση της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–Mercosur δημιουργεί ένα πλαίσιο ασύμβατο με αυτούς τους στόχους.  

Η Κεντρική Μακεδονία αποτελεί τον βασικό πυλώνα της ελληνικής ρυζοκαλλιέργειας. Παρά τη στήριξη, οι παραγωγοί ρυζιού σήμερα βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξανόμενο ανταγωνισμό από εισαγωγές τρίτων χωρών. Συγκεκριμένα, η συμφωνία Mercosur διευκολύνει την είσοδο ρυζιού χαμηλότερου κόστους στην ευρωπαϊκή αγορά, χωρίς τις ίδιες περιβαλλοντικές απαιτήσεις.

Ο Μάριος Κατρακούλης επένδυσε και συμμορφώθηκε με τους κανόνες της ΕΕ, αλλά τελικά, όπως εξηγεί στο NEWS 24/7, έπεσε σε μια παγίδα χρέους. 

«Είχαμε μια επιχείρηση από τον πατέρα μου και κάποια παλιά μηχανήματα. Στα 23 μου τον έχασα και από τη στιγμή εκείνη πήρα εγώ τα ηνία της οικογενείας. Μπήκα σε μια διαδικασία για να κάνω την παραγωγή μου καλύτερη, γιατί η κυβέρνηση ζητά να γίνουμε ευρωπαίοι αγρότες. Να ραντίζουμε οικολογικά και να έχουμε σύγχρονα τρακτέρ. Για να εκσυγχρονίσουμε την παραγωγή μας χρεωθήκαμε πάνω από μισό εκατομμύριο ευρώ.

Πήγα να γίνω ευρωπαίος αγρότης. Σε αυτή τη χώρα όμως δεν μπορείς να κάνεις όνειρα. Γιατί εγώ αυτή τη στιγμή στο σπίτι μου δεν έχω ψωμί να φάω, αλλά έχω gps στο τρακτέρ μου. Με τις τιμές που έχει πάει το ρύζι από την πίεση των εισαγωγών, δεν έχουμε να πληρώσουμε ούτε τις υποχρεώσεις μας». 

Σύμφωνα με τα στοιχεία των εισαγωγών, στο ρύζι συζητάμε για 60.000 τόνους από τη Λατινική Αμερική. Δεν είναι πολλοί, αλλά έρχονται να προστεθούν στους 965.000 και πλέον τόνους από την Ασία. Η ΕΕ μέσω της συμφωνίας ΕBA (Everything But Arms) εισάγει ρύζι χωρίς δασμούς από τη Μιανμάρ και την Καμπότζη. Αυτό έχει οδηγήσει φέτος σε μια μεγάλη πτώση στην τιμή του ρυζιού, το οποίο πωλείται σήμερα στα 0,25 €/κιλό, ενώ πέρυσι ξεπερνούσε τα 0,30€/κιλό.  

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΤΑ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ

«Στις χώρες της Μερκοσούρ ραντίζουν με φάρμακα που εμείς ραντίζαμε πριν 40-50 χρόνια, που είναι μέσα στον καρκίνο. Και έρχεται η ΕΕ και μου λέει να ραντίζω εγώ με οικολογικά και πάλι δεν προστατεύω το χωράφι μου», λέει ο Μάριος στο NEWS 24/7. 

Το ζιζανιοκτόνο που χρησιμοποιεί ο Μάριος Κατρακούλης στο χωράφι του ονομάζεται Profoxydim. Με ένα λίτρο από το φάρμακο, αραιωμένο σε νερό, μπορεί να ραντίσει 7 στρέμματα. Το κόστος στην ελληνική αγορά ανέρχεται στα 200 ευρώ + ΦΠΑ. Αναζητήσαμε σε ηλεκτρονικά καταστήματα το αντίστοιχο προϊόν στην Λατινική Αμερική και την Ιταλία, με την μέση τιμή να διαμορφώνεται κοντά στα 100 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ. 

Ένα μεγάλο μέρος των φαρμάκων που χρησιμοποιούν στις χώρες της Mercosur, δεν είναι εγκεκριμένα γιατί θεωρούνται επικίνδυνα στην Ευρώπη. Η Mercosur είναι μια από τις περιοχές  με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση μεταλλαγμένων καλλιεργειών παγκοσμίως, ιδιαίτερα σε σόγια και καλαμπόκι. Η Βραζιλία και η Αργεντινή είναι στις κορυφαίες χώρες παγκοσμίως, πίσω μόνο από τις ΗΠΑ. Τα προϊόντα αυτά πρόκειται να εισέρχονται στην ελληνική αγορά, κυρίως ως ζωοτροφές. 

Την ίδια στιγμή που η Ευρώπη θα εισάγει αυτές τις ζωοτροφές, η Κοινή Αγροτική Πολιτικής της Ένωσης προωθεί τη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενες ζωοτροφές, μέσω συνδεδεμένων ενισχύσεων για πρωτεϊνούχες καλλιέργειες όπως τα ψυχανθή. Οι καλλιέργειες αυτές προωθούνται τόσο για τη διατροφική ασφάλεια της κτηνοτροφίας όσο και για τα αγροπεριβαλλοντικά τους οφέλη, όπως η βελτίωση της γονιμότητας των εδαφών.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΙΚΟΝΑ 

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση η γεωργία και η κτηνοτροφία αντιστοιχεί στο 3,9% του εργατικού δυναμικού, ενώ η βιομηχανία στο 24,25%.

Η ελληνική βιομηχανία, δεν είναι ανύπαρκτη όπως νομίζουμε, αλλά είναι έντονα συνδεδεμένη με το τρόφιμο. Για την ακρίβεια, σύμφωνα με έρευνα του ΙΟΒΕ για το 2024, προκύπτει ότι το 37,3% των εργαζομένων στην ελληνική βιομηχανία, εργάζεται στη βιομηχανία τροφίμων και ποτών. Παράλληλα, στην Ελλάδα έχουμε το 9% του εργατικού δυναμικού, 350.000 πολίτες, να εργάζονται ως επαγγελματίες αγρότες. 

Ο Θανάσης Σαρόπουλος είναι πρόεδρος του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας , στο παράρτημα της Κεντρικής Μακεδονίας. Μελέτησε τη συμφωνία με τις χώρες της Mercosur και επισημαίνει στο NEWS 24/7 ορισμένα κρίσιμα σημεία που θα επηρεάσουν την ελληνική γεωργία. 

«Η Ελλάδα εισήγαγε το 2024, αγροτικά προϊόντα αξίας 452 εκατομμύρια ευρώ από τη Mercosur και εξήγαγε αντίστοιχα 34 εκατομμύρια ευρώ. Η εκτίμηση μας είναι ότι τα μεγέθη αυτά μέχρι το 2030 θα διπλασιαστούν. Οι εισαγωγές θα αγγίξουν το 1 δις. Αυτά τα προϊόντα είναι αβέβαιης ασφάλειας και οι έλεγχοι που γίνονται στην Ελλάδα είναι δειγματοληπτικοί. 

Οι βασικές εκτιμήσεις για τις επιπτώσεις είναι χονδρικές, γιατί δεν μπορούμε να ξέρουμε πως ακριβώς θα γίνει η εφαρμογή. Μπορεί σε ένα προϊόν να έχουμε πτώση του δασμού, αλλά να μειώνεται ή να μηδενίζεται σταδιακά». 

Σύμφωνα με τον Σαρόπουλο, το μεγάλο πρόβλημα της Μερκοσούρ δεν είναι οι όροι αλλά η εποχή που γίνεται. 

«Είναι μια εποχή που η Γερμανία και οι βιομηχανικές χώρες θέλουν τη συμφωνία λόγω των γεωπολιτικών αλλαγών και των δασμών του Τραμπ. Ταυτόχρονα όμως, είναι μια πολύ κακή εποχή για τον πρωτογενή τομέα, διότι η κλιματική κρίση έχει μειώσει τις παραγωγές σχεδόν σε όλες τις καλλιέργειες, είτε άμεσα με καταστροφές όπως στη Θεσσαλία, είτε έμμεσα με την ξηρασία και τις υψηλές θερμοκρασίες του χειμώνα».

Ο Μάριος από τις Σέρρες επιβεβαιώνει την παραπάνω εικόνα. 

«H Κερκίνη αυτή τη στιγμή δεν γεμίζει νερό και δεν αδειάζει εύκολα. Αυτό το πρόβλημα το αντιμετωπίζουμε όλοι οι παραγωγοί της περιοχής. Καίγονται οι καλλιέργειες και δεν μπορούμε να τις ποτίσουμε. Ένα παραπάνω στο ρύζι που το 95% της παραγωγής είναι νερό. 

Εγώ το μετάνιωσα που έγινα αγρότης. Αυτή τη στιγμή για τα επόμενα 8 χρόνια είμαι δεμένος με τη γη.

Πρέπει να επιστρέψω τα χρήματα που δανείστηκα – είναι λογικό. Αλλά τη συγκεκριμένη στιγμή είναι παράλογο».