“ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΕ ΒΟΗΘΕΙΑ”: ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΥΝ ΑΘΛΙΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΟΙΝΟΦΥΤΩΝ

Αυτή η έκκληση ακούγεται τις τελευταίες ηµέρες από την Ελεγχόµενη Δοµή Προσωρινής Φιλοξενίας Αιτούντων Ασύλου Οινοφύτων στη Βοιωτία. Σχεδόν καθηµερινά, δώδεκα οικογένειες πραγµατοποιούν ειρηνικές διαµαρτυρίες, ακόµη και υπό βροχή και σε χαµηλές θερµοκρασίες, συνοδευόµενες από τα παιδιά τους.

Την ίδια στιγµή, τρεις Κούρδοι διαµένοντες βρίσκονται σε απεργία πείνας από την Τρίτη 17 Φεβρουαρίου. Όπως καταγγέλλουν οι οικογένειες, η κινητοποίηση αποτελεί έσχατο µέσο διεκδίκησης των αιτηµάτων τους, τα οποία αφορούν τόσο τις συνθήκες διαβίωσης στη δοµή όσο και τις «παγωµένες» διαδικασίες των αιτήσεων ασύλου τους. Για δύο ηµέρες, µάλιστα, απείχαν από νερό και φαγητό.

ΕΙΚΟΝΕΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΟΜΗ

Η δοµή στεγάζεται σε έναν χώρο πρώην εργοστασίου, σε αποµονωµένη βιοµηχανική περιοχή δίπλα στον αυτοκινητόδροµο. Η λειτουργία της ξεκίνησε το 2016, έκλεισε για λίγους µήνες τον Νοέµβριο του 2017 και επαναλειτούργησε τον Μάρτιο του 2018. Έκτοτε, όπως καταγράφεται συστηµατικά σε ετήσιες εκθέσεις µέχρι και το 2025 —µεταξύ αυτών του Refugee Support Aegean (RSA) και του Voices from the Camps— υπολειτουργεί, και οι βασικές υπηρεσίες προς τους διαµένοντες είναι ελάχιστες. Σήµερα, οι συνθήκες διαβίωσης περιγράφονται ως τραγικές και ακατάλληλες για ανθρώπινη διαβίωση.

Βίντεο που διαθέτει το NEWS 24/7 από το εσωτερικό της δοµής αποτυπώνουν την κατάσταση: οι οικογένειες µοιράζονται ελάχιστα πλυντήρια και εστίες µαγειρέµατος. Πολλοί ξυπνούν από τις 3 τα ξηµερώµατα για να προλάβουν τη σειρά τους για το πλύσιµο των ρούχων.

Η σίτιση χαρακτηρίζεται ανεπαρκής και σε αρκετές περιπτώσεις τα γεύµατα περιγράφονται ως χαµηλής ποιότητας και µη βρώσιµα.

Πολλοί καταγγέλουν ότι βασίζονται στην αλληλεγγύη άλλων αιτούντων για να εξασφαλίσουν ένα αξιοπρεπές γεύµα.

ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΣΑΡΙΔΕΣ

Σύμφωνα με τις καταγγελίες, οι συνθήκες υγιεινής χαρακτηρίζονται ανύπαρκτες, γεγονός που θέτει σε σοβαρό κίνδυνο παιδιά, βρέφη και άτοµα µε σοβαρά προβλήµατα υγείας.

Στα βίντεο καταγράφονται σωροί σκουπιδιών σε κοινόχρηστους χώρους, ενώ οι τουαλέτες είναι χαλασµένες, βρώµικες και γεµάτες κατσαρίδες. Σύµφωνα µε µαρτυρίες, η κατάσταση είναι τόσο αφόρητη, ώστε ορισµένοι διαµένοντες αποφεύγουν εντελώς τη χρήση τους. Τα µπάνια βρίσκονται σε προχωρηµένη κατάσταση φθοράς, µε σπασµένους τοίχους και εµφανή εγκατάλειψη, ενώ το ζεστό νερό δεν είναι σταθερά διαθέσιµο και µπορεί να απουσιάζει για ηµέρες.

Μία από τις γυναίκες που συµµετέχουν στη διαµαρτυρία µας έδειξε σηµάδια από τσιµπήµατα εντόµων στο πρόσωπό της, αποδίδοντάς τα άµεσα στις συνθήκες διαβίωσης εντός της δοµής.

Οι γονείς προειδοποιούν ότι η έλλειψη στοιχειωδών συνθηκών υγιεινής συνιστά σοβαρό και άµεσο κίνδυνο για την υγεία των παιδιών τους.

ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ ΔΟΜΗΣ

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η περίπτωση µιας οικογένειας, το παιδί της οποίας έχει υποβληθεί σε δύο καρδιοχειρουργικές επεµβάσεις. Σύµφωνα µε ιατρική σύσταση, η δοµή δεν αποτελεί κατάλληλο περιβάλλον για το παιδί τους, ωστόσο δεν έχει ληφθεί καµία ουσιαστική µέριµνα.

Παράλληλα, µια νέα µητέρα από το Σουδάν, περιγράφει µια κατάσταση πλήρους αδιαφορίας: ο σύζυγός της βρίσκεται στη φυλακή και δεν διαθέτει εισόδηµα ή εργασία. Όπως αναφέρει ζήτησε βοήθεια για µεταφορά στο νοσοκοµείο µε το παιδί της, καθώς δεν διαθέτει την οικονοµική δυνατότητα κάλυψης των εξόδων.

«Μου είπαν ότι δεν τους νοιάζει», λέει χαρακτηριστικά.

ΓΙΑΤΡΟΙ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΑ

Σύµφωνα µε την ίδια, «δεν υπάρχει επαρκής ιατρική φροντίδα, η σίτιση είναι ανεπαρκής και δεν παρέχεται καµία δυνατότητα εργασίας ή οικονοµικής στήριξης. Τα παιδιά και τα βρέφη αναγκάζονται και αυτά να χρησιµοποιούν τις βρώµικες κοινόχρηστες τουαλέτες.

«Δεν είµαστε ασφαλείς. Είναι σαν φυλακή».

Την ήδη επιβαρυµένη καθηµερινότητα, καταγγέλουν ότι επιδεινώνει η εξαιρετικά περιορισµένη πρόσβαση στην υγειονοµική περίθαλψη. Τη δοµή επισκέπτεται µόλις ένας γιατρός για λίγες ώρες την ηµέρα, ενώ καταγγέλλεται ότι ακόµη και όταν υπάρχουν διαθέσιµα φάρµακα, συχνά αυτά δεν χορηγούνται, µε αποτέλεσµα οι διαµένοντες να αναγκάζονται να τα προµηθεύονται από φαρµακεία εκτός καταυλισµού, κάτι που για πολλούς είναι οικονοµικά δυσβάσταχτο.

Κάτω από αυτές τις συνθήκες, έχουν κατατεθεί επανειληµµένα αιτήµατα για βοήθεια και ουσιαστικό διάλογο προς τη διεύθυνση της δοµής, η οποία βρίσκεται στο χώρο για περίπου µία ώρα ηµερησίως, σύµφωνα µε τους αιτούντες. Η συµπεριφορά της περιγράφεται ως προκλητική και, από αρκετούς, ακόµη και ως ρατσιστική. Αντί να ανταποκριθεί στις καταγγελίες, φέρεται να απαντά καλώντας την αστυνοµία, ενώ πολλοί Κούρδοι αιτούντες άσυλο καταγγέλλουν ότι έχουν δεχθεί απειλές απέλασης στην Τουρκία, ιδιαίτερα όταν προσπάθησαν να καταγράψουν και να επικοινωνήσουν τις συνθήκες διαβίωσης.

«Δεν γνωρίζουµε ποια είναι η νοµική βάση γι’ αυτό. Χρησιµοποιείται όµως για να µας φιµώσει. Εµείς όµως δεν αντέχουµε άλλο», αναφέρουν.

ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ

Ύμφωνα με καταγγελίες, κατά τη διάρκεια επίσηµων ή δηµοσιογραφικών επισκέψεων, οι επισκέπτες οδηγούνται µόνο σε επιλεγµένα σηµεία της δοµής, ενώ βασικοί κοινόχρηστοι χώροι παραµένουν συστηµατικά εκτός πρόσβασης.

Οι καταγγελίες για εκφοβισµό δεν περιορίζονται µόνο σε λεκτικές απειλές. Σύμφωνα με ισχυρισμούς, μία οικογένεια πιέστηκε επανειληµµένα να αλλάξει δωµάτιο ενώ η µητέρα ήταν έγκυος. Όταν ο πατέρας εξήγησε ότι η µετακίνηση θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη, η υπεύθυνη της δοµής φέρεται να διέκοψε την ηλεκτροδότηση στο δωµάτιό τους για τρεις ηµέρες, εν µέσω ψυχρών καιρικών συνθηκών, αφήνοντάς τους χωρίς θέρµανση. Το παιδί της οικογένειας αρρώστησε, ενώ τελικά κλήθηκε ασθενοφόρο για τη µεταφορά της µητέρας σε κρίση πανικού και του παιδιού στο νοσοκοµείο.

Παράλληλα, οι απειλές στρέφονται και σε περιπτώσεις αλληλεγγύης µεταξύ των προσφύγων.

Μία κουρδική οικογένεια, παρότι της έχει χορηγηθεί άσυλο, δεν κατάφερε να εξασφαλίσει άµεσα στέγη λόγω οικονοµικής αδυναµίας και αναγκάστηκε να στήσει σκηνή σε κοντινή περιοχή έξω από τη δοµή. Μέλη της κουρδικής κοινότητας προσπαθούν να τη στηρίξουν, µεταφέροντας τρόφιµα και νερό και βοηθώντας στη φόρτιση κινητών τηλεφώνων. Οι πρόσφυγες καταγγέλουν ότι κάθε φορά που η διοίκηση αντιλαµβάνεται τέτοιες προσπάθειες, ακολουθούν απειλές και πιέσεις.

Μία γυναίκα που κατευθυνόταν προς την οικογένεια των Κούρδων για να προσφέρει βοήθεια, παρασύρθηκε από διερχόµενο αυτοκίνητο, υπέστη σοβαρούς τραυµατισµούς και νοσηλεύτηκε για περίπου έναν µήνα σε νοσοκοµείο. Παρά τις προσπάθειες να κατατεθεί µήνυση κατά του οδηγού, η υπόθεση δεν προχώρησε, καθώς η ίδια διέθετε µόνο έγγραφα αιτήµατος ασύλου.

Το περιστατικό αναδεικνύει την επικίνδυνη αποµόνωση της δοµής. Τα κοντινότερα καταστήµατα βρίσκονται σε απόσταση περίπου πέντε χιλιοµέτρων, κατά µήκος κεντρικού δρόµου χωρίς πεζοδρόµιο, και γονείς µε µικρά παιδιά αναγκάζονται να τα συνοδεύουν.

Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ

Συνολικά, οι αιτούντες περιγράφουν τα παραπάνω περιστατικά ως µέρος ενός ευρύτερου κλίµατος εκφοβισµού. Πολλοί έχουν ελάχιστη ή ανύπαρκτη επαφή µε τη διοίκηση και δεν γνωρίζουν το όνοµα της υπεύθυνης. Οι ίδιοι λένε πως όταν ξεκίνησαν οι διαµαρτυρίες, η διεύθυνση εµφανίστηκε, χωρίς να προχωρήσει σε διάλογο και κάλεσε την αστυνοµία.

Αρχικά υποστήριζε ότι µόνο το αρµόδιο υπουργείο έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει σε αλλαγές. Σε απάντηση, οι διαµένοντες προχώρησαν σε απεργία πείνας και κατέθεσαν επίσηµες καταγγελίες στην αστυνοµία. Μετά την παρέµβαση της αστυνοµίας, ακολούθησε συνάντηση µε τη διοίκηση, η οποία διαβεβαίωσε ότι τα αιτήµατα θα διαβιβαστούν στο αρµόδιο υπουργείο.

Μετά την τελευταία κατάθεση καταγγελιών, µέρος των προσφύγων αποφάσισε να αναστείλει προσωρινά τις κινητοποιήσεις και την απεργία πείνας, θέλοντας να δώσει χρόνο για να διαπιστωθεί αν θα υπάρξει ουσιαστική αλλαγή. Ωστόσο, ξεκαθαρίζουν ότι παραµένουν αποφασισµένοι να συνεχίσουν τον αγώνα τους, υπογραµµίζοντας ότι η σιωπή και η αναµονή δεν αποτελούν πλέον επιλογή. Τα βίντεο και οι µαρτυρίες που έχουν καταγραφεί αποτυπώνουν το εύρος των συνθηκών στις οποίες αναγκάζονται να ζουν πρόσφυγες και µετανάστες σε δοµές φιλοξενίας, σε µια περίοδο όπου η πρόσβαση σε αυτές είναι πλέον αυστηρά περιορισµένη. Οι ίδιοι στο τέλος αναφέρουν:

«Δεν θέλουµε να προκαλέσουµε προβλήµατα. Θέλουµε απλώς να φανεί αυτό που συµβαίνει εδώ».