Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΩΝ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ

Οι 25οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες, που συνδιοργανώνουν το Μιλάνο και η Κορτίνα ντ’ Αμπέτσο στην Ιταλία, απέχουν πλέον μόνο λίγα 24ωρα. Το βράδυ της Παρασκευής 6 Φεβρουαρίου (21:00 ώρα Ελλάδας) θα έχουμε την ευκαιρία να απολαύσουμε την τελετή έναρξης στο εμβληματικό “San Siro”, την έδρα των δυο ποδοσφαιρικών “κολοσσών” της πρωτεύουσας της Λομβαρδίας, Μίλαν και Ίντερ (αν και η αγωνιστική δράση θα ξεκινήσει ήδη από τις 4 Φεβρουαρίου με το curling).

Επί 19 ημέρες, οι φίλοι των χειμερινών σπορ θα παρακολουθήσουν τους κορυφαίους αθλητές της υφηλίου και τις προσπάθειές τους στα 16 διαφορετικά αθλήματα που θα φιλοξενηθούν στις Ολυμπιακές εγκαταστάσεις του “Milano Cortina 2026”. Περιμένοντας λοιπόν να μπούμε σε “ολυμπιακούς ρυθμούς”, το Magazine στο σημερινό κείμενο γυρίζει πίσω στον χρόνο και επιχειρεί μια μικρή αναδρομή στην ιστορία της μεγαλύτερης χειμερινής αθλητικής διοργάνωσης.

Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΩΝ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ 

Οι χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες όπως και οι θερινοί, αποτελούν μια αθλητική διοργάνωση παγκόσμιας εμβέλειας, που συγκεντρώνει χιλιάδες αθλητές σε μια συγκεκριμένη πόλη, κάθε τέσσερα χρόνια. Ο όρος “χειμερινοί αγώνες” παραπέμπει σε αθλήματα που διεξάγονται στο χιόνι και στον πάγο. Η πρώτη μεγάλη διεθνής συγκέντρωση των χειμερινών σπορ ήταν τα λεγόμενα Nordic Games που διοργανώθηκαν το 1901 στη Σουηδία από τον Victor Gustaf Balck. Επαναλήφθηκαν το 1903 και το 1905 και στη συνέχεια κάθε τέσσερα χρόνια μέχρι το 1926.

Ο Balck ήταν ιδρυτικό μέλος της ΔΟΕ και πολύ καλός φίλος του ιδρυτή των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων, Pierre de Coubertin και ήταν αυτός που επέμενε να ενταχθούν στο Ολυμπιακό πρόγραμμα κάποια αγωνίσματα όπως το καλλιτεχνικό πατινάζ, πράγμα που έγινε τελικά το 1908 στο Λονδίνο. Τρία χρόνια αργότερα, ο Ιταλός Eugenio Brunetta d’ Usseaux πρότεινε στην ολομέλεια της ΔΟΕ να υπάρξει μια εβδομάδα χειμερινών σπορ στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Στοκχόλμης (1912).

Όμως οι υπόλοιποι εναντιώθηκαν για δύο λόγους: ήθελαν να διασφαλίσουν την αυτοτέλεια των χειμερινών αθλημάτων και πίστευαν ότι η αβεβαιότητα των καιρικών συνθηκών ήταν ένα πολύ σημαντικό εμπόδιο. Τελικά, το 1920 στην Αμβέρσα εντάχθηκαν στο Ολυμπιακό πρόγραμμα το καλλιτεχνικό πατινάζ και το χόκεϊ επί πάγου. Έναν χρόνο αργότερα, στο συνέδριο της ΔΟΕ, αποφασίστηκε ότι το Παρίσι, στο οποίο θα διεξάγονταν οι θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες του 1924, θα ήταν υπεύθυνο και για τη φιλοξενία αθλητών χειμερινών αθλημάτων μια εβδομάδα στις Άλπεις, κάτι που ολοκληρώθηκε με πολύ μεγάλη επιτυχία.

Αυτή η παράλληλη διοργάνωση ονομάστηκε “Διεθνής Χειμερινή Αθλητική Εβδομάδα” (φιλοξενήθηκε στο Chamonix, ένα μικρό χωριό στους πρόποδες του Λευκού Όρους) και όταν η ΔΟΕ αποφάσισε να δώσει συνέχεια στον συγκεκριμένο θεσμό, την μετονόμασε σε “Πρώτους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες”. Έτσι λοιπόν, 28 χρόνια μετά την αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων το 1896 στην Αθήνα, τα χειμερινά σπορ απέκτησαν τη δική τους ανεξάρτητη πλέον διοργάνωση μέσα στο αθλητικό καλεντάρι.

ΤΑ ΑΘΛΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΩΝ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ

Ο Ολυμπιακός Χάρτης οριοθετεί τα χειμερινά σπορ αποκλειστικά σε “εκείνα τα αθλήματα που διεξάγονται σε χιόνι ή πάγο”. Τα πέντε χειμερινά αθλήματα (σε εννέα κατηγορίες) που συμπεριλήφθηκαν στους πρώτους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1924, ήταν το έλκηθρο, το curling, το χόκεϊ επί πάγου, το σκανδιναβικό σκι και το πατινάζ. Από εκεί και μετά, στην πορεία των χρόνων, προστέθηκαν νέα αθλήματα, κάποια αφαιρέθηκαν από τη λίστα για να επανέλθουν αργότερα και κάποια άλλα καταργήθηκαν τελείως από το ολυμπιακό πρόγραμμα.

Σήμερα, στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες υπάρχουν 16 επίσημα αθλήματα, τα οποία χωρίζονται σε τρεις μεγάλες κατηγορίες. Στην πρώτη ανήκουν τα λεγόμενα σπορ του πάγου (Ice sports): Bobsleigh, Luge, Skeleton, Ice hockey, Figure skating, Speed skating, Short track speed skating και Curling. Στη δεύτερη ανήκουν τα αθλήματα του αλπικού σκι (Alpine skiing) και της χιονοσανίδας (Snowboarding):  Alpine skiing, Freestyle skiing και Snowboarding, ενώ η τρίτη κατηγορία περιλαμβάνει τα λεγόμενα βόρεια αθλήματα (Nordic events): Biathlon, Cross country skiing, Ski jumping, Nordic combined και Ski Mountaineering.

Όμως για να γίνουν πιο κατανοητά, εμείς θα τα χωρίσουμε σε δυο πιο απλές κατηγορίες, τα αθλήματα του χιονιού (8) και τα αθλήματα του πάγου (8). Στη διάρκεια των Ολυμπιακών θα γίνουν 116 αγωνίσματα και θα δοθούν τα ανάλογα χρυσά μετάλλια. Αναλυτικά τα αθλήματα (μαζί με τη χρονολογία εισαγωγής του καθενός στο Ολυμπιακό πρόγραμμα) είναι τα εξής:

ΑΘΛΗΜΑΤΑ ΧΙΟΝΙΟΥ:

• Αλπικό σκι (Alpine skiing) / 1936
• Δίαθλο (Biathlon) / 1960
• Σκι αντοχής (Cross-country skiing) / 1924
• Ελεύθερο σκι (Freestyle skiing) / 1992
• Βόρειο σύνθετο (Nordic combined) / 1924
• Άλμα με σκι (Ski jumping) / 1924
• Χιονοσανίδα (Snowboarding) / 1998
• Ορειβατικό σκι (Ski mountaineering) / 2026

ΑΘΛΗΜΑΤΑ ΠΑΓΟΥ:

• Ελκηθροδρομία μπόμπσλεϊ (Bobsleigh) / 1924-1956, 1964*
• Ελκηθροδρομία λουτζ (Luge) / 1964
• Ελκηθροδρομία σκέλετον (Skeleton) / 1928, 1948, 2002**
• Χόκεϊ επί πάγου (Ice hockey) / 1924
• Κέρλινγκ (Curling) / 1924, 1998***
• Καλλιτεχνική παγοδρομία (Figure skating) / 1924
• Παγοδρομία ταχύτητας (Speed skating) / 1924
• Παγοδρομία μικρής πίστας (Short track speed skating) / 1992

* Το Μπόμπσλεϊ ήταν στο Ολυμπιακό πρόγραμμα από το 1924 έως το 1956, απουσίασε το 1960 και επανήλθε το 1964.
** Το Σκέλετον ήταν στο Ολυμπιακό πρόγραμμα στις διοργανώσεις του 1928 και του 1948, επανεμφανίστηκε το 2002 και από τότε συνεχίζει σταθερά ως επίσημο Ολυμπιακό άθλημα.
*** Το Κέρλινγκ ήταν στο Ολυμπιακό πρόγραμμα στην πρώτη διοργάνωση του 1924, στη συνέχεια παρουσιάστηκε ως άθλημα επίδειξης στις διοργανώσεις του 1932, του 1988 και του 1992 και από το 1998 εντάχθηκε και πάλι στο επίσημο πρόγραμμα των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων.

Υπάρχουν αθλήματα τα οποία βρέθηκαν στο παρελθόν στη λίστα του Ολυμπιακού προγράμματος και στη συνέχεια καταργήθηκαν τελείως, όπως ήταν το Military Patrol (ο προπομπός του Διάθλου) και το Special Figures στο καλλιτεχνικό πατινάζ.

Σε διάφορες διοργανώσεις έχουμε δει και αθλήματα επίδειξης, που όμως ποτέ δεν μπήκαν στο επίσημο Ολυμπιακό πρόγραμμα, όπως το Bandy (ρωσικό χόκεϊ), το Ice stock sport (γερμανική παραλλαγή του κέρλινγκ), το Ski ballet (ένα είδος μπαλέτου με σκι), το Skijoring (που θυμίζει το θαλάσσιο σκι, όπου όμως τη θέση του ταχύπλοου παίρνει ένα άλογο ή σκύλοι, που τραβούν τον σκιέρ), το Sled-dog race (αγώνας με έλκηθρα που τα τραβούν σκύλοι), το Speed skiing (αγώνας ταχύτητας με σκι σε ευθεία, κατηφορική διαδρομή) και το Winter Pentathlon (χειμερινή παραλλαγή του μοντέρνου πένταθλου, με σκι αντοχής, σκοποβολή, κατάβαση με σκι, ξιφασκία και ιππασία).

Όπως βλέπουμε στον πίνακα με τα 16 επίσημα αθλήματα των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων, στη δεκαετία του ’90 μπήκαν στο πρόγραμμα το Ελεύθερο σκι, η Παγοδρομία μικρής πίστας και η Χιονοσανίδα, ενώ επανήλθε μετά από δεκαετίες και το κέρλινγκ. Η προσθήκη αυτών των αθλημάτων αύξησε κατακόρυφα την απήχηση και τη δημοφιλία των Αγώνων πέρα από την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική.

Ενώ οι μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις, όπως η Νορβηγία και η Γερμανία, εξακολούθησαν να κυριαρχούν στα “παραδοσιακά” χειμερινά σπορ, χώρες όπως η Νότια Κορέα, η Αυστραλία και ο Καναδάς, πρωταγωνίστησαν στα νέα αθλήματα του προγράμματος. Αυτό μεγάλωσε αυτόματα το ενδιαφέρον για τους Αγώνες σε παγκόσμια κλίμακα, αυξάνοντας παράλληλα και τους δείκτες τηλεθέασης σε όλον τον κόσμο.

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟ ΒΟΡΕΙΟ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΟ

Οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες διοργανώνονται συνήθως κάθε Φεβρουάριο, αποκλειστικά σε ηπείρους, κράτη και πόλεις του Βόρειου Ημισφαίριου. Υπάρχουν δυο πολύ μεγάλα, αξεπέραστα εμπόδια στο να διοργανωθούν σε οποιοδήποτε μέρος του Νότιου Ημισφαίριου. Το πρώτο είναι ότι αν διεξάγονταν για παράδειγμα στην Αυστραλία, αυτό θα έπρεπε να γίνει τον Αύγουστο, τον μήνα δηλαδή που κορυφώνεται ο χειμώνας στο νότιο ημισφαίριο, κάτι όμως που θα ήταν άκρως προβληματικό για τους αθλητές και τις αθλήτριες (στη συντριπτική τους πλειοψηφία από το βόρειο ημισφαίριο), αφού για να προετοιμαστούν κατάλληλα, θα έπρεπε να μετακινηθούν μαζικά έναν και δυο μήνες πριν στη διοργανώτρια χώρα, ώστε να έχουν χιόνι και πάγο (κάτι που θα ήταν αδύνατο μέσα στο καλοκαίρι του βόρειου ημισφαίριου).

Αν, αντίθετα, κάποια πόλη του νότιου ημισφαίριου αποφάσιζε να διοργανώσει τους Αγώνες κανονικά τον Φεβρουάριο, το πρόβλημα θα ήταν η παντελής έλλειψη χιονιού και πάγου μέσα στο κατακαλόκαιρο του Νότου. Αυτές είναι οι βασικότερες αιτίες που οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες είναι αποκλειστικό προνόμιο του βόρειου ημισφαίριου. Είναι ενδεικτικό ότι μέχρι σήμερα, καμία πόλη από το νότιο ημισφαίριο δεν έχει καταθέσει φάκελο υποψηφιότητας για την ανάληψη μιας τέτοιας διοργάνωσης και είναι πιθανότατα αδύνατον να δούμε κάτι τέτοιο στο μέλλον.

ΗΠΕΙΡΟΙ, ΚΡΑΤΗ & ΠΟΛΕΙΣ

Οι 24 προηγούμενοι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες (όπως και οι 25οι) έχουν διοργανωθεί σε τρεις ηπείρους (Ευρώπη, Βόρεια Αμερική και Ασία), πάντα – όπως αναφέραμε και στην προηγούμενη ενότητα – στο βόρειο ημισφαίριο. Δεκατρία είναι τα κράτη, που έχουν φιλοξενήσει σε πόλεις τους τη διοργάνωση στο παρελθόν: Γαλλία, Ελβετία, ΗΠΑ, Γερμανία, Νορβηγία, Ιταλία, Αυστρία, Ιαπωνία, Γιουγκοσλαβία, Καναδάς, Ρωσία, Νότια Κορέα και Κίνα.

Τη μερίδα του λέοντος έχουν οι ΗΠΑ με 4 διοργανώσεις, ενώ το “βάθρο” συμπληρώνουν η Γαλλία και η Ιταλία, με 3 διοργανώσεις η καθεμία. Ακολουθούν με 2 διοργανώσεις έκαστη, η Ελβετία, η Αυστρία, η Νορβηγία, η Ιαπωνία και ο Καναδάς, ενώ Γερμανία, Γιουγκοσλαβία, Ρωσία, Νότια Κορέα και Κίνα, έχουν διοργανώσει τους Αγώνες από μια φορά. Ακολουθεί η αναλυτική λίστα με τις διοργανώτριες χώρες και τις χρονιές που φιλοξένησαν τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες από το 1924 μέχρι και σήμερα.

• ΗΠΑ (1932, 1960, 1980, 2002)*
• Γαλλία (1924, 1968, 1992)**
• Ιταλία (1956, 2006, 2026)
• Ελβετία (1928, 1948)
• Αυστρία (1964, 1976)
• Νορβηγία (1952, 1994)
• Ιαπωνία (1972, 1998)
• Καναδάς (1988, 2010)
• Γερμανία (1936)
• Γιουγκοσλαβία (1984)
• Ρωσία (2014)
• Νότια Κορέα (2018)
• Κίνα (2022)

* Οι ΗΠΑ έχουν ήδη λάβει το χρίσμα για τη φιλοξενία των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων του 2034 (Γιούτα), άρα θα φτάσουν τις 5 διοργανώσεις.
** Η Γαλλία έχει ήδη λάβει το χρίσμα για τη φιλοξενία των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων του 2030 (Γαλλικές Άλπεις), άρα θα φτάσει τις 4 διοργανώσεις.

Από τους 25 Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες (συμπεριλαμβάνουμε και τους φετινούς), βλέπουμε ότι οι 15 έχουν διοργανωθεί σε ευρωπαϊκά κράτη, οι 6 στη Βόρεια Αμερική και οι 4 στην Ασία. Αν προσθέσουμε και τους Χειμερινούς του 2030 και του 2034, όπου ήδη γνωρίζουμε τις χώρες που θα τους φιλοξενήσουν (Γαλλία & ΗΠΑ), τότε σε 27 διοργανώσεις συνολικά, η Ευρώπη θα φτάσει τις 16, η Βόρεια Αμερική τις 7 και η Ασία θα παραμείνει στις 4.

Πριν ολοκληρώσουμε αυτή την ενότητα, να αναφέρουμε και το εξής: από το 1924 μέχρι και το 1992, θερινοί και χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες διεξάγονταν την ίδια χρονιά. Στην 91η συνεδρίαση της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής, το 1986 στη Λωζάνη της Ελβετίας, αποφασίστηκε οι Χειμερινοί να τοποθετηθούν χρονικά στη μέση της θερινής Ολυμπιάδας (ή του Ολυμπιακού κύκλου αν προτιμάτε), άρα να διεξάγονται δυο χρόνια μετά από τους θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες, κάτι που εφαρμόστηκε για πρώτη φορά το 1994 στο Lillehammer της Νορβηγίας και ισχύει μέχρι και σήμερα.

ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΙΑ

Μέχρι το 2022 στο Πεκίνο, 12 είναι τα κράτη που έχουν συμμετάσχει σε όλες τις διοργανώσεις των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων: Αυστρία, Καναδάς, ΗΠΑ, Φινλανδία, Γαλλία, Μεγάλη Βρετανία, Ουγγαρία, Ιταλία, Νορβηγία, Πολωνία, Σουηδία και Ελβετία. Η Τσεχοσλοβακία μέχρι τη διάλυσή της, είχε πάρει μέρος σε όλες τις διοργανώσεις, ενώ τα δυο νέα κράτη που προέκυψαν από τη διάσπασή της, Τσεχία και Σλοβακία, επίσης συμμετείχαν στη συνέχεια σε όλους τους επόμενους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες. Έξι από αυτές τις χώρες έχουν κατακτήσει μετάλλια σε όλες τις διοργανώσεις: Αυστρία, Καναδάς, Φινλανδία, Νορβηγία, Σουηδία και ΗΠΑ.

Η μοναδική χώρα που έχει κατακτήσει χρυσό μετάλλιο σε όλες τις διοργανώσεις, είναι οι ΗΠΑ. Η Νορβηγία προηγείται στον γενικό πίνακα των μεταλλίων στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες, έχοντας την πρωτιά τόσο στα χρυσά (148), όσο και στα ασημένια (134), αλλά και στα χάλκινα (123), με συνολική συγκομιδή 405! Αν όμως λάβουμε υπόψη μας και τα εξαφανισμένα κράτη, τότε η Γερμανία (συμπεριλαμβάνοντας Δυτική και Ανατολική Γερμανία) ανεβαίνει στην πρώτη θέση με 155 χρυσά, αφήνοντας τη Νορβηγία στη δεύτερη θέση με 148, ενώ ακολουθούν η Ρωσία (μαζί με τη Σοβιετική Ένωση) με 125 και οι ΗΠΑ με 105. Ας δούμε αναλυτικά την πρώτη δεκάδα της λίστας (κατάταξη, χώρα, χρυσά, ασημένια, χάλκινα, σύνολο και σε παρένθεση ο αριθμός των διοργανώσεων στις οποίες έχει συμμετάσχει).

1. Νορβηγία: 148 χρυσά / 134 ασημένια / 123 χάλκινα / 405 (24)
2. ΗΠΑ: 114 χρυσά / 121 ασημένια / 95 χάλκινα / 330 (24)
3. Γερμανία: 105 χρυσά / 97 ασημένια / 65 χάλκινα / 267 (13)
4. ΕΣΣΔ: 78 χρυσά / 57 ασημένια / 59 χάλκινα / 194 (9)
5. Καναδάς: 77 χρυσά / 72 ασημένια / 76 χάλκινα / 225 (24)
6. Αυστρία: 71 χρυσά / 88 ασημένια / 91 χάλκινα / 250 (24)
7. Σουηδία: 65 χρυσά / 51 ασημένια / 60 χάλκινα / 176 (24)
8. Ελβετία: 63 χρυσά / 47 ασημένια / 58 χάλκινα / 168 (24)
9. Ολλανδία: 53 χρυσά / 49 ασημένια / 45 χάλκινα / 147 (22)
10. Ρωσία: 47 χρυσά / 39 ασημένια / 35 χάλκινα / 121 (6)

Να συμπληρώσουμε εδώ ότι στους προηγούμενους 24 Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες, η Νορβηγία ήταν πρώτη στη λίστα των μεταλλίων σε 10 διοργανώσεις (1924, 1928, 1936, 1948, 1952, 1968, 2002, 2014, 2018, 2022). Ακολουθεί η Σοβιετική Ένωση με 7 πρωτιές (1956, 1960, 1964, 1972, 1976, 1980, 1988), ενώ πιο πίσω βρίσκουμε τη Γερμανία με 3 (1992, 1998, 2006). Τέλος, από μια πρωτιά έχουν η Σουηδία (μοιράστηκε την πρώτη θέση με τη Νορβηγία το 1948), η Ανατολική Γερμανία (1984), η Ρωσία (1994) και ο Καναδάς (2010).

ΑΘΛΗΤΕΣ & ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ “ΜΥΘΟΙ” 

Στους προηγούμενους 24 Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες, είχαμε συνολικά 34.457 συμμετοχές, εκ των οποίων οι 23.826 ήταν άνδρες και οι 10.631 γυναίκες. Τα αντίστοιχα ρεκόρ είναι για τους άνδρες, οι 2.922 συμμετοχές το 2018 στη Νότια Κορέα, ενώ για τις γυναίκες οι 1.288 συμμετοχές το 2022 στο Πεκίνο. Από όλες αυτές τις δεκάδες χιλιάδες παρουσίες στις 24 διοργανώσεις, όπως είναι φυσικό, υπάρχουν κάποιοι αθλητές και κάποιες αθλήτριες που ξεχώρισαν, δημιουργώντας μεγάλα και σημαντικά ρεκόρ σε ό,τι αφορά τον αριθμό των μεταλλίων που κατέκτησαν συνολικά στη διάρκεια της καριέρας τους.

Και στις δυο κατηγορίες, ανδρών και γυναικών, οι κορυφαίες παρουσίες όλων των εποχών προέρχονται από τη Νορβηγία. Πρώτη και καλύτερη, η Marit Bjørgen, με 15 συνολικά Ολυμπιακά μετάλλια, τρίτη στην κατάταξη όλων των Ολυμπιακών Αγώνων (θερινών και χειμερινών), πίσω μόνο από δυο “κολοσσούς” των Θερινών Ολυμπιακών, τον Αμερικανό κολυμβητή Μάικλ Φελπς (28) και τη Σοβιετική αθλήτρια της ενόργανης γυμναστικής Λαρίσα Λατίνινα (18). Η Bjørgen διακρίθηκε στο σκι αντοχής (Cross-country skiing), κατακτώντας 8 χρυσά, 4 ασημένια και 3 χάλκινα μετάλλια, σε πέντε διαφορετικές Ολυμπιακές διοργανώσεις (2002-2018). Η Νορβηγίδα σκιέρ έχει και 26 μετάλλια (18-5-3) σε Παγκόσμια Πρωταθλήματα.

Δεύτερος στη λίστα (στην κορυφή των ανδρών) βρίσκεται ένας άλλος θρύλος από τη Νορβηγία, ο Ole Einar Bjørndalen, ο “βασιλιάς” του Δίαθλου, με 14 Ολυμπιακά μετάλλια, 8 χρυσά, 4 ασημένια και 2 χάλκινα, επίσης σε πέντε διαφορετικούς Ολυμπιακούς Αγώνες, από το 1998 μέχρι το 2014. Ο Bjørndalen έχει κατακτήσει και 45 (!) μετάλλια σε Παγκόσμια Πρωταθλήματα (20-14-11). Θεωρείται ο κορυφαίος όλων των εποχών στο αγώνισμά του. Το 2014 εξελέγη εκπρόσωπος των αθλητών στη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή, αλλά δυο χρόνια μετά παραιτήθηκε, για να ασχοληθεί με την προπονητική.

Πίσω από το νορβηγικό δίδυμο, ακολουθεί μια ακόμα “δόξα” των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων, η Ολλανδέζα Ireen Wüst, με 13 Ολυμπιακά μετάλλια, 6 χρυσά, 5 ασημένια και 2 χάλκινα. Η Wüst είναι η πιο πετυχημένη αθλήτρια στην ιστορία του πατινάζ ταχύτητας σε μεγάλη πίστα και η δεύτερη μόλις αθλήτρια (μετά τον Βρετανό κωπηλάτη Steve Redgrave) που κατέκτησε 5 χρυσά μετάλλια σε πέντε συνεχόμενες Ολυμπιακές διοργανώσεις (2006-2022), αλλά και η πρώτη στην ιστορία συνολικά των Ολυμπιακών Αγώνων που το πέτυχε σε ατομικά αγωνίσματα (την ισοφάρισε το 2024 ο Κουβανός παλαιστής Mijaín López).

H Wüst έχει στη συλλογή της και 45 μετάλλια από Παγκόσμια Πρωταθλήματα (22-20-3), ενώ αν υπολογίσουμε μόνο τα μετάλλια σε Ολυμπιακά ατομικά αγωνίσματα (αφήνοντας εκτός τα ομαδικά), τότε έρχεται πρώτη στη λίστα των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων (σε άνδρες και γυναίκες) με 10 συνολικά (5-4-1). Μαζί της βρίσκεται και η Marit Bjørgen, επίσης με 10 μετάλλια (5-3-2), αλλά μια θέση πιο κάτω στη λίστα, αφού η Wüst έχει περισσότερα ασημένια (τέσσερα έναντι τριών). Την πρώτη τετράδα συμπληρώνει ένας ακόμη Νορβηγός, ο Bjørn Dæhlie, που θεωρείται ο κορυφαίος αθλητής στην ιστορία του σκι αντοχής (Cross-country skiing).

Ο Dæhlie κατέκτησε στη διάρκεια της καριέρας του 12 Ολυμπιακά μετάλλια σε τρεις Ολυμπιακές διοργανώσεις (1992, 1994, 1998), εκ των οποίων τα 8 χρυσά και τα 4 ασημένια. Στο παλμαρέ του υπάρχουν και 17 μετάλλια σε Παγκόσμια Πρωταθλήματα (9-5-3). Ο Νορβηγός, αν υπολογίσουμε μόνο τα μετάλλια σε Ολυμπιακά ατομικά αγωνίσματα (αφήνοντας εκτός τα ομαδικά), είναι ο πρώτος αθλητής στη λίστα των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων με 6 χρυσά και 3 ασημένια μετάλλια. Όταν σταμάτησε την αγωνιστική δράση, απέκτησε μεγάλη περιουσία ως επιχειρηματίας στον χώρο του real estate και της μόδας.

Πίσω από αυτή την “άπιαστη” τετράδα, υπάρχουν και άλλοι αθλητές και αθλήτριες που έγραψαν τη δική τους ιστορία με μεγάλες επιτυχίες στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες. Με 11 Ολυμπιακά μετάλλια (2-4-5) βρίσκουμε την Ιταλίδα Arianna Fontana, που διακρίθηκε στο πατινάζ ταχύτητας σε μικρή πίστα σε πέντε Ολυμπιακές διοργανώσεις, από το 2006 μέχρι το 2022 (η δεύτερη πιο πετυχημένη στη χώρα της σε Ολυμπιακούς Αγώνες, πίσω μόνο από τον Edoardo Mangiarotti, τον απόλυτο θρύλο της ξιφασκίας). Με 10 Ολυμπιακά μετάλλια ακολουθούν η Σοβιετική Raisa Smetanina και η Ιταλίδα Stefania Belmondo, αμφότερες αθλήτριες του σκι αντοχής.

Η Smetanina πήρε μέρος σε πέντε Ολυμπιακές διοργανώσεις (1976-1992), κατακτώντας 4 χρυσά, 5 ασημένια και ένα χάλκινο μετάλλιο. Πρόκειται για την πρώτη αθλήτρια στην ιστορία των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων που έφτασε τα δέκα ολυμπιακά μετάλλια, ενώ στη διάρκεια της καριέρας της κέρδισε και 11 μετάλλια σε Παγκόσμια Πρωταθλήματα (4-3-4). Η Belmondo εκπροσώπησε την Ιταλία σε τέσσερις Ολυμπιακές διοργανώσεις (1992-2002), κατακτώντας 2 χρυσά, 3 ασημένια και 5 χάλκινα μετάλλια, ενώ κέρδισε και 13 μετάλλια σε Παγκόσμια Πρωταθλήματα (4-7-2).

Εδώ ολοκληρώνεται το σημερινό αφιέρωμα στην ιστορία των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων. Σε επόμενο κείμενο στο NEWS 24/7, θα παρουσιάσουμε αναλυτικά τις 24 προηγούμενες διοργανώσεις και θα θυμηθούμε μερικές από τις σημαντικότερες στιγμές του θεσμού, ενώ θα υπάρξει και ξεχωριστό αφιέρωμα στους φετινούς Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του Μιλάνου και της Κορτίνα ντ’Αμπέτσο.

* Πηγές: olympics.com, bbc.co.uk, britannica.com, wiki