ΣΤΗ ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ ΤΑ ΜΜΕ ΔΕΝ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΡΙΣΚΑΡΟΥΝ ΤΗΝ ΖΩΗ ΤΩΝ ΡΕΠΟΡΤΕΡ ΤΟΥΣ

Ο Σεσαρ Μπατίς (César Batiz) είναι ένας από τους πολλούς δημοσιογράφους της Βενεζουέλας, που τα τελευταία χρόνια έχουν αναγκαστεί να φύγουν από την χώρα είτε από φόβο για την ζωή τους, είτε για να μπορούν να συνεχίσουν την δουλειά τους χωρίς λογοκρισία.

Τα τελευταία τρία χρόνια ο Μπατίς έχει εγκατασταθεί στην Αμερική από όπου συνεχίζει να διευθύνει το μέσο που ίδρυσε το 2014 στην Βενεζουέλα, την ιστοσελίδα El Pitazo. Πρόκειται για μια από τις λίγες ιστοσελίδες που ακόμα και οι «Δημοσιογράφοι χωρίς Σύνορα» χαρακτηρίζουν ως ανεξάρτητες στην χώρα. 

Το El Pitazo έχει επανειλημμένα γίνει στόχος κυβερνοεπιθέσεων και αποκλεισμών, ενώ οι δημοσιογράφοι της ομάδας έχουν αντιμετωπίσει φυσικές και διαδικτυακές επιθέσεις, τους έχει απαγορευτεί η πρόσβαση σε δημόσιες εκδηλώσεις και έχουν απειληθεί με νομικές ενέργειες.

Υπό αυτή την πίεση πολλοί από την ιστοσελίδα έχουν εγκαταλείψει την χώρα και πλέον λίγοι είναι οι ρεπόρτερ, μετρημένοι στα δάχτυλα του ενός χεριού, που έχουν μείνει στο πεδίο. Παρόλα αυτά, τα ρεπορτάζ που δημοσιεύουν είναι συνεχή, ειδικά αυτές τις ταραχώδεις ημέρες.

Μιλήσαμε με τον Μπατίς για να μας εξηγήσει το πως είναι να κάνεις ρεπορτάζ αυτές τις μέρες στους δρόμους της Βενεζουέλας, τι λένε μεταξύ τους οι Βενεζολάνοι και πως ερμηνεύει από την πλευρά του τις εξελίξεις στην πατρίδα του.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΥΠΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΑΠΕΙΛΗΣ

«Αυτές τις μέρες θέλουμε πολύ να κάνουμε ρεπορτάζ δρόμου αλλά είναι πολύ δύσκολο και δεν θελουμε να ρισκάρουμε την ασφάλειά των – ελάχιστων πλέον- ρεπόρτερ μας που έχουν μείνει στην στην χώρα. Οι περισσότεροι βρισκόμαστε στο εξωτερικό για λόγους ασφαλείας» λέει με πικρία ο Μπατίς και περιγράφει ότι προκειμένου να μην διακινδυνεύσουν οι δημοσιογράφοι περιορίζονται στο να επικοινωνούν με ασφαλείς τρόπους με τις πηγές τους.

Από την Δευτέρα, μετά την ορκωμοσία της νέας προέδρου – πρώην αντιπροέδρου της κυβέρνησης Μαδούρο- Ντέλσυ Ροδρίγκεζ, τέθηκε σε ισχύ ένα διάταγμα που θέτει την χώρα σε έκτακτη ανάγκη (“decreto de estado de conmoción exterior¨). Με αυτό το διάταγμα τα όργανα της τάξης διατάσσονται να «αναλάβουν αμέσως την έρευνα και τη σύλληψη σε ολόκληρη την εθνική επικράτεια οποιουδήποτε προσώπου εμπλέκεται στην προώθηση ή την υποστήριξη της ένοπλης επίθεσης των Ηνωμένων Πολιτειών κατά της Δημοκρατίας».

Έτσι ένοπλοι παραστρατιωτικοί, γνωστοί ως colectivos, έχουν ξεχυθεί στους δρόμους του Καράκας και σε άλλες πόλεις της χώρας δημιουργώντας σημεία ελέγχου στους δρομους και ελέγχοντας κινητά. Λέγεται ότι ακόμα και ένα like σε κάποιο post που αναφέρεται σε εορτασμούς της απομάκρυσης Μαδούρο, μπορεί να σε θέσει σε κίνδυνο.

Υπο αυτό το κλίμα οι δημοσιογράφοι της χώρας αποφεύγουν να βγουν στους δρόμους, προσπαθούν να είναι πολύ προσεκτικοί στις κινήσεις τους, σβήνουν όλα συνομιλίες και κλήσεις και δεν σχολιάζουν ορισμένα θέματα που μπορεί να τους θέσουν σε κίνδυνο.

Καθώς η ελευθερία του Τύπου εντός της χώρας εδώ και χρόνια έχει περιοριστεί, μετά την επέμβαση της Αμερικής έχουν σημειωθεί και νέες εξελίξεις.

Την Δευτέρα, κατα την ορκωμοσία της νέας προέδρου, στην Εθνοσυνέλευση στο Καράκας, συνελήφθησαν προσωρινά 14 δημοσιογράφοι. Επιπλέον, όπως κατήγγειλαν στις 8/1/2026 οι «Δημοσιογράφοι χωρίς Σύνορα» τουλάχιστον 200 δημοσιογράφοι ξένων μέσων βρίσκονται εγκλωβισμένοι στην πόλη Κουκουτα της Κολομβίας που συνορεύει με την Βενεζουέλα, περιμένοντας να τους επιτραπεί η είσοδος στην χώρα, ενώ κάποιοι που κατάφεραν να εισέλθουν απελάθηκαν.

ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΧΩΡΑ

Όπως περιγράφει ο Μπατίς πέρα από την αγωνία της επόμενης ημέρας στα πολιτικά ζητήματα, η βασική ανησυχία των Βενεζολάνων αυτή την στιγμή είναι η διαρκώς αυξανόμενη τιμή των προϊόντων.

Κάτι που δεν είναι ευρέως γνωστό είναι ότι ήδη από το 2019 το βασικό νόμισμα που χρησιμοποιείται για καθημερινές αγορές στην Βενεζουέλα είναι το δολάριο και στην χώρα έχει αναπτυχθεί μια μεγάλη παράλληλη μαύρη αγορά δολαρίου. Επομένως με την αύξηση της ισοτιμίας του δολαρίου αυτές τις μέρες, οι τιμές έχουν εκτοξευτεί ενώ παράλληλα οι έμποροι εκμεταλλεύονται την ανησυχία των πολιτών που νευρικά αγοράζουν όσα μπορούν να βρουν, για να πουλήσουν σε ακόμα υψηλότερες τιμές.

Η ζωή προς το παρόν κυλάει κανονικά, με τους Βενεζολάνους να προσπαθούν να ανταπεξέλθουν στις καθημερινές ανάγκες και δυσκολίες τους.

«Πρέπει να γίνει κατανοητό κάτι πολύ σημαντικό. Αυτή την στιγμή δεν έχει υπάρξει αλλαγή στο καθεστώς στη Βενεζουέλα. Πρακτικά δεν έχει αλλάξει τίποτα στην καθημερινότητα: η καταστολή παραμένει η ίδια, η λογοκρισία των μέσων ενημέρωσης συνεχίζεται. Όλα παραμένουν τα ίδια» λέει.

Όταν κάναμε την συνέντευξη με τον Μπατίς, δεν είχε ακόμα ανακοινωθεί η απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων που έγινε ξεκίνησε την Πέμπτη 8/1 και πρόκειται για μια μεγάλη εξέλιξη στα γεγονότα. Όπως δήλωσε ο Χόρχε Ροντρίγκεζ, πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης και αδερφός της νέας προέδρου Ντέλσυ Ροδρίγκες, «ένας σημαντικός αριθμός» Βενεζολάνων και αλλοδαπών θα αποφυλακιστεί από δύο φυλακές της χώρας, ως μια χειρονομία «επιδίωξης ειρήνης».

ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ ΣΤΟ ΠΑΛΑΤΙ

«Ακριβώς επειδή δεν έχουν αλλάξει πολλά, κατα την γνώμη μου υπήρξε συνενοχή μεταξύ στοιχείων εντός του ίδιου του καθεστώτος για την απομάκρυνση του Μαδούρο» λέει ο Μπατίς που χαρακτιρίζει τις εξελίξεις ως «πραξικόπημα στο παλάτι» εξηγώντας ότι «ένα πραξικόπημα στο παλάτι πραγματοποιείται από άτομα εντός του ίδιου του καθεστώτος για να αντικαταστήσουν μόνο τον ηγέτη. Όλα τα άλλα παραμένουν τα ίδια».

Ο ίδιος περιγράφει εδώ και πολύ καιρό ακούγεται ότι υπήρχαν σκέψεις μέσα στο καθεστώς για την αντικατάσταση του Μαδούρο. «Τα τελευταία χρόνια ήταν ξεκάθαρο ότι το να συνεχίσει ο Μαδούρο στην εξουσία ήταν κάτι μη βιώσιμο ακόμα και για το ίδιο το καθεστώς, καθώς η παραμονή του μπορούσε να οδηγήσει σε επιδείνωση των σχέσεων εντός των Ενόπλων Δυνάμεων.

Ο Μαδούρο λοιπόν τέλη του 2025, δεν συμφώνησε σε διαπραγματεύσεις με τον Τραμπ. Ούτε ήταν προς το συμφέρον του Τραμπ μια λύση μέσω διαπραγματεύσεων καθώς στο τέλος ο Μαδούρο θα θεωρούνταν ευνοημένος, ίσως φεύγοντας στην εξορία σε κάποια χώρα όπως η Τουρκία ή το Κατάρ, πάντως χωρίς ποινικές κατηγορίες, όπως είχε ακουστεί.

Έτσι οδηγήθηκαν στο πλάνο “θα συλλάβουμε τον Μαδούρο, θα απαλλαγεί η Αμερική από αυτό το πρόβλημα, το ίδιο το καθεστώς θα απαλλαγεί από τον Μαδούρο” και ταυτόχρονα ο Ντόναλντ Τραμπ θα έχει το τρόπαιό του.

Και έτσι η Ντελσυ μπήκε στην προεδρία, καθώς όπως δημοσίευσε η The Wall Street Journal, η CIA την πρότεινε γιατι ήταν καλύτερο να τοποθετηθεί κάποιος από το ίδιο το καθεστώς Μαδούρο, παρά να διοριστεί κάποιος από την αντιπολίτευση που θα μπορούσε να δημιουργήσει πολιτική αστάθεια και εντάσεις.

Μπείτε λοιπόν στη θέση του Τραμπ. Αν θέλετε να κάνετε δουλειές, πρέπει να τις κάνετε σε ένα ήρεμο περιβάλλον. Και έτσι λοιπόν πιστεύει ότι είναι καλύτερο να κάνει δουλειές με μια αυταρχική κυβέρνηση που διατηρεί υποτίθεται, την ηρεμία στη χώρα, ώστε οι αμερικανικές εταιρείες να μπορούν να αναλάβουν τον έλεγχο του πετρελαίου και των εξορύξεων» καταλήγει.

«Το ότι οι αμερικανικές εταιρίες θα μπουν στο πετρέλαιο, δεν ενοχλεί τον λαό;» είναι μια πολύ εύλογη ερώτηση που έχουν όλοι.

Σε αυτό ο δημοσιογράφος με ειλικρίνεια απαντά ότι «Ξέρω ότι αυτό εκπλήσσει πολλούς ανθρώπους, αλλά όχι, στους περισσότερους δεν μας ενδιαφέρει ποιος εξάγει το πετρέλαιο. Αυτοι την στιγμή οι Βενεζολάνοι βλέπουν ότι δεν έχουν χρήματα, δεν έχουν μισθούς που να τους επιτρέπουν να αγοράζουν τα βασικά. Το σημαντικό είναι δημιουργηθεί πλούτος για τους Βενεζολάνους από αυτή την εξαγωγή κάτι που θα περιμένουμε ότι θα ξαναφέρει την ευημερία.

Και αυτό δεν σημαίνει ότι οι Βενεζολάνοι δεν αγαπούν τη χώρα τους ή ότι είναι προδότες. Πολλοί από τους ανθρώπους που επικρίνουν αυτή τη θέση του λαού, δεν γνωρίζουν τα βάσανα τους.

Οι Βενεζολάνοι υποφέρουν εδώ και πάρα πολλά χρόνια εξαιτίας της κακής κατάστασης της οικονομίας και βλέπουν ότι οι όλοι δρόμοι για την οικονομική ανάκαμψη της Βενεζουέλας, για την ανάκαμψη του πετρελαίου της Βενεζουέλας με την οποία συνδέεται, καταλήγουν σε συμμαχίες με τις ΗΠΑ» λέει ο ίδιος.

Κλείνοντας την κουβέντα μας, όπως και σε τόσες άλλες συζητήσεις που γίνονται αυτές τις μέρες με κατοίκους της χώρας ή άτομα που έχουν μεταναστεύσει στο εξωτερικό η λέξη που περισσότερο κυριαρχεί είναι η ευημερία και ειρήνη, δύο έννοιες για τις οποίες εδώ και χρόνια ελπίζει κάθε Βενεζολάνος.