Η “ΑΛΛΗ” ΑΜΕΡΙΚΗ ΠΟΥ ΔΙΕΚΔΙΚΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ Ο ΑΝΤΙΠΑΛΟΣ ΤΟΥ ΤΡΑΜΠ

Δεν είχε περάσει ούτε ένας μήνας από την ημέρα που ο Ντόναλντ Τραμπ ορκιζόταν πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών για δεύτερη φορά, όταν ο ανεξάρτητος γερουσιαστής του Βερμόντ, Μπέρνι Σάντερς, ξεκίνησε να «οργώνει» τις ΗΠΑ.

Αυτή τη φορά, η περιοδεία του με τίτλο «Fighting Oligarchy» δεν αποτέλεσε μέρος μιας προεδρικής υποψηφιότητας, αλλά ήταν μια περιοδεία – απάντηση σε αυτό που μόλις είχε συμβεί.

«Τις επόμενες εβδομάδες θα βρεθώ στον δρόμο, πραγματοποιώντας ουσιαστικές συζητήσεις σε ολόκληρη την Αμερική για το πώς μπορούμε να προχωρήσουμε μπροστά και να αντιμετωπίσουμε τους ολιγάρχες και τα εταιρικά συμφέροντα που διαθέτουν τόσο μεγάλη δύναμη και επιρροή σε αυτή τη χώρα» ήταν το μήνυμα του Σάντερς.

Σε αρκετές στάσεις συμμετείχαν μαζί του και άλλες προοδευτικές προσωπικότητες, όπως η  Δημοκρατική βουλεύτρια Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτέζ.

Εντυπωσιακής μαζικότητας συγκεντρώσεις και ομιλίες πραγματοποιήθηκαν σε πολλές πολιτείες, σε μια εκστρατεία πολιτικής αφύπνισης και οργάνωσης, με κεντρικό μήνυμα ότι η δημοκρατία στις ΗΠΑ απειλείται από την οικονομική ολιγαρχία και τα εταιρικά συμφέροντα.

Στόχος ήταν η ενίσχυση του προοδευτικού κινήματος όπως επίσης και η πίεση προς το Δημοκρατικό Κόμμα να υιοθετήσει πιο ριζοσπαστικές κοινωνικές και οικονομικές πολιτικές.

Κατά τη διάρκεια της πρώτης διακυβέρνησης Τραμπ, οι Δημοκρατικοί επικεντρώθηκαν στο να κατηγορούν για όλα τα δεινά την Ρωσία, ελπίζοντας αφελώς πως η ηγεσία θα γύριζε τον χρόνο πίσω στην προ του 2016 κατάσταση. Όλα όμως έχουν αλλάξει, και μάλιστα δραματικά, από τότε που ο Ντόναλντ Τραμπ ανέλαβε τα καθήκοντά του για δεύτερη φορά.

Η απογοητευτική, αποκομμένη από τις ανάγκες των Αμερικανών πολιτών διακυβέρνηση Μπάιντεν είχε αφήσει πίσω της ένα τεράστιο κενό την ώρα που ο Τραμπ ξεκινούσε να νομοθετεί και να επιβάλει μια ακροδεξιά ατζέντα, ευνοώντας ταυτόχρονα τους επιχειρηματίες – φίλους του, που μαζί με τον ίδιο, έχουν δει τις περιουσίες τους να εκτοξεύονται ήδη στον πρώτο χρόνο. Από το Βιετνάμ μέχρι τα Βαλκάνια, η οικογένεια Τραμπ κλείνει τη μία (σκανδαλώδη) συμφωνία μετά την άλλη, από την πρώτη μέρα της επανεκλογής του.

Από την Tesla στο No Kings και τις διαδηλώσεις κατά του ICE

Δύο από τις εμβληματικές κινητοποιήσεις των Αμερικανών που «ταρακούνησαν» τις ΗΠΑ και την κυριαρχία του Ντόναλντ Τραμπ στον πρώτο του χρόνο, ήταν οι διαμαρτυρίες για την κατάρρευση της Tesla και το No Kings. Η τρίτη ήταν αυτή που οδήγησε στη νίκη του Ζοχράν Μαμντάνι.

Σε κινηματικό επίπεδο, πρώτος σταθμός ήταν οι διαμαρτυρίες ενάντια στον Έλον Μασκ και την Tesla, γνωστού ως «Tesla Takedown», που ξεκίνησε στις αρχές του 2025.

Χιλιάδες άνθρωποι βρέθηκαν έξω από αντιπροσωπείες της Tesla στις ΗΠΑ, στον Καναδά, στην Ευρώπη και σε άλλες περιοχές, με τις διαδηλώσεις να κορυφώνονται στις 29 Μαρτίου 2025, με χιλιάδες συμμετέχοντες και εκδηλώσεις σε πάνω από 200 πόλεις Στόχος των διαδηλωτών να εκφράσουν την αντίθεσή τους στον ρόλο του Μασκ στην πολιτική, στις μαζικές περικοπές στον δημόσιο τομέα και στην επιρροή του στην κυβέρνηση.

Επόμενη στάση, το κίνημα «No Kings». Η ηχηρή δήλωση εκατομμυρίων ανθρώπων σε διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα ενάντια στις πολιτικές στον αυταρχισμό του Τραμπ και της κυβέρνησής του και στην υπέρμετρη συγκέντρωση εξουσίας. Ο Τραμπ έχει υποσχεθεί να καταστείλει τη διαφωνία ως μέρος μιας συνεχιζόμενης εκστρατείας εκδίκησης, γι’ αυτό άλλωστε έχει αναπτύξει στρατεύματα της Εθνοφρουράς σε πόλεις που διοικούνται από τους Δημοκρατικούς.

Στόχος του κινήματος να στείλει το απλό μήνυμα ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι βασιλιάς. «Είτε είστε εξοργισμένοι από τις επιθέσεις στα πολιτικά δικαιώματα, την εκτίναξη των τιμών, τις απαγωγές και τις εξαφανίσεις, την κατάργηση βασικών υπηρεσιών ή την επίθεση στην ελευθερία του λόγου, αυτή η στιγμή είναι για εσάς», αναφέρει ο ιστότοπος του «No Kings». «Είτε αγωνίζεστε εδώ και χρόνια είτε απλά έχετε βαρεθεί και είστε έτοιμοι να αναλάβετε δράση, αυτή η στιγμή είναι για εσάς».

Οι διαδηλώσεις κατά της ICE, της ομοσπονδιακής υπηρεσίας μετανάστευσης των ΗΠΑ, απέκτησαν μεγάλη δυναμική, σε μια προσπάθεια των Αμερικανών να εναντιωθούν στις βίαιες πρακτικές της και να προστατεύσουν τους συμπολίτες τους που κινδυνεύουν από την αντιμεταναστευτική πολιτική Τραμπ.

Το κίνημα γιαγαντώθηκε μετά τη δολοφονία της Ρενέ Γκουντ από πράκτορα της ICE στη Μινεάπολη πριν από λίγες ημέρες, ζητώντας την κατάργηση της υπηρεσίας, ενώ παράλληλα κατήγγειλε τη χρήση όπλων απέναντι στους πολίτες.

Πάνω από 1.000 συγκεντρώσεις πραγματοποιήθηκαν σε πολλές πόλεις των ΗΠΑ, από τη Μινεάπολη και τη Φιλαδέλφεια αλλά και σε μικρότερες περιοχές. Πολλές ήταν οι περιπτώσεις που οι διαδηλωτές αντιμετώπισαν σκληρή καταστολή.

Με τα συνθήματα «ICE Out For Good» και «Say Her Name: Renee Good» οι διαδηλωτές ζητούν την αποχώρηση της ICE και λογοδοσία για τις βίαιες ενέργειές της.

H μεγάλη νίκη Μαμντάνι

Το επόμενο μεγάλο γεγονός που συσπείρωσε τους Αμερικανούς απέναντι στον Τραμπ και την πολιτική του, ήταν οι εκλογές για τη δημαρχία της Νέας Υόρκης.

Ο Ζοχράν Μαμντάνι εξελέγη πανηγυρικά δήμαρχος, συγκεντρώνοντας πολλά νέα για την αμερικάνικη πολιτική σκηνή χαρακτηριστικά. Έγινε ο πρώτος μουσουλμάνος δήμαρχος της Νέας Υόρκης, ένας δημοκρατικός σοσιαλιστής όπως αυτοπροσδιορίζεται πολιτικά και μέλος των Democratic Socialists of America (DSA).

Ο Μαμντάνι, έχοντας στο πλάι του τους Σάντερς και AOC συνάντησε και συνομίλησε με τους πολίτες της Νέας Υόρκης, άκουσε τα προβλήματά τους και έθεσε στην κορυφή της προεκλογικής του ατζέντας μέτρα για μείωση του κόστους ζωής, όπως για παράδειγμα τα υπέρογκα ενοίκια και το κόστος των μεταφορών, οι παιδικοί σταθμοί κ.α. Παράλληλα, βρέθηκε στα τοπικά κινήματα μαζί με τους Νεοϋορκέζους, στο πλευρό της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, της Παλαιστίνης, απέναντι στον ICE.

«Σε αυτή τη στιγμή πολιτικού σκοταδιού, η Νέα Υόρκη θα είναι το φως. Εδώ πιστεύουμε στο να στεκόμαστε στο πλευρό όσων αγαπάμε, είτε είσαι μετανάστης, μέλος της τρανς κοινότητας, μία από τις πολλές μαύρες γυναίκες που ο Ντόναλντ Τραμπ απέλυσε από ομοσπονδιακή θέση, μια ανύπαντρη μητέρα που εξακολουθεί να περιμένει να μειωθεί το κόστος των τροφίμων, είτε οποιοσδήποτε άλλος που βρίσκεται με την πλάτη στον τοίχο. Ο αγώνας σου είναι και δικός μας.» είπε ανάμεσα σε άλλα, στην ομιλία του μετά την επικράτησή του στις εκλογές, δίνοντας με τον τρόπο αυτό το στίγμα της πολιτικής που εκπροσωπεί εκείνος και οι σύντροφοί του.

Το κίνημα MAGA δεν είναι πια διακήρυξη, αλλά πολιτική που επηρεάζει τις ζωές των Αμερικανών. Και αυτή τη φορά, αυτοί που έρχονται αντιμέτωποι με τα αποτελέσματά της, ψηφίζουν τον Ζοχράν Μαμντάνι, μετατοπίζονται αριστερά στο θέμα της Παλαιστίνης και βλέπουν με ολοένα και μεγαλύτερη συμπάθεια την έννοια του σοσιαλισμού.

Το σαρωτικό πέρασμα του Τραμπισμού πάνω από μια σειρά από θεσμούς και, κυρίως, από ανθρώπινες ζωές, έχει κινητοποιήσει τους Αμερικανούς που αντιστέκονται και ένας αντιπολιτευτικός πόλο που από την πρώτη στιγμή της δεύτερης διακυβέρνησης Τραμπ “σήκωσε το γάντι” και προσπάθησε να οργανώσει την αντίσταση στις σαρωτικές πολιτικές του αμερικανού προέδρου, φαίνεται πως κερδίζει έδαφος.

Μπορεί η AOC να διεκδικήσει την προεδρία των ΗΠΑ;

Υπάρχει λοιπόν μια ριζοσπαστικοποίηση ως απάντηση στην αυταρχική διακυβέρνηση Τραμπ που εκκινεί από την ανάγκη υπεράσπισης της φιλελεύθερης δημοκρατίας.

Η πολιτική του έκφραση, σε αντίθεση με το «μοντέλο» Τραμπ, δεν συγκεντρώνεται σε ένα πρόσωπο, αλλά σε πολλά. Μπέρνι Σάντερς, Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτέζ και Ζοχράν Μαμντάνι αποτελούν τρεις από τους πιο δραστήριους πολιτικούς του πόλου αυτού που βρίσκεται στα αριστερά του Δημοκρατικού Κόμματος, ασκώντας του σφοδρή κριτική, δηλώνουν “σοσιαλιστές” ταυτόχρονα με το “δημοκράτες”, δίνουν το παρόν στα κινήματα αντίδρασης στην πολιτική του Αμερικανού προέδορυ και έχουν θέσει ως εχθρό του αμερικάνικου λαού τους ολιγάρχες, τους δισεκατομμυριούχους, δηλαδή τους ευνοούμενους του προέδρου Τραμπ.

Το όνομα της AOC έχει συζητηθεί ευρέως ως πιθανή υποψήφια για το χρίσμα των προεδρικών εκλογών του 2028.

Η AOC και ο Σάντερς φρόντισαν να περάσουν μεγάλο μέρος της περιοδείας του “Fighting Oligarchy” σε πολιτείες που ψήφισαν υπέρ του Τραμπ, και το μήνυμά τους επικεντρώθηκε στην ένωση της εργατικής τάξης εναντίον των πλούσιων ολιγαρχών δίνοντας έμφαση στην οικονομία, μια οικονομία που ο Τραμπ υποσχέθηκε να βελτιώσει, ωστόσο οι Αμερικανοί βλέπουν σήμερα τον πληθωρισμό να βρίσκεται στα ύψη.

Αυτή η προσέγγιση δεν συνεπάγεται την παραμέληση των περιθωριοποιημένων ομάδων ή την αδιαφορία για τις προκαταλήψεις, τον ρατσισμό ή την κακομεταχείριση των ανθρώπων. Μια οικουμενική οικονομική ατζέντα, όπως σημειώνει το Jacobine, ωφελεί δυσανάλογα τις δημογραφικές ομάδες που βρίσκονται σε χειρότερη κατάσταση αυτή τη στιγμή, συχνά λόγω των επιπτώσεων που έχουν διαμορφώσει οι διακρίσεις του παρελθόντος.

Δημιουργεί επίσης συνθήκες υπό τις οποίες είναι ευκολότερο για ομάδες που μπορεί να πέσουν θύματα προκαταλήψεων ή οπισθοδρομικών πολιτισμικών πρακτικών να υπερασπιστούν τον εαυτό τους σήμερα.

Σε μια εμφάνιση στο CNN Town Hall με τον Σάντερς κατά τη διάρκεια του shutdown της κυβέρνησης, για παράδειγμα, η AOC μίλησε για τους νεαρούς άνδρες που έχουν ριζοσπαστικοποιηθεί από την διαδικτυακή δεξιά.

Είπε ότι η φανατική δεξιά ρητορική, όπως αυτή που είναι συνηθισμένη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, επιδιώκει να μας “διχάσει”, έτσι ώστε “οι ίδιοι άνθρωποι που κατέχουν αυτές τις πλατφόρμες – άνθρωποι όπως ο Έλον Μασκ, ο Πίτερ Θίελ, ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ – να μπορούν να συνεχίσουν να τη γλιτώνουν ληστεύοντας αυτοκινητόδρομους μέσω φορολογικών περικοπών και, προκειμένου να κλέψουν από τις τσέπες μας, να μειώσουν την υγειονομική μας περίθαλψη, να διατηρήσουν χαμηλούς τους μισθούς μας, ώστε να παραμένουμε… να μάχονται μεταξύ μας ενώ αυτοί γίνονται πλουσιότεροι”.

Εκεί που κατέληξε είναι στην ανάγκη να «σταθούμε αλληλέγγυοι ο ένας με τον άλλον» σε κάθε είδους διαχωρισμούς ταυτότητας και υπόβαθρου. Ακόμα και όταν δεν «καταλαβαίνουμε πλήρως ο ένας τον άλλον», όπως είπε, πρέπει να εκτιμούμε ο ένας τον άλλον ως «Αμερικανούς συμπολίτες μας».

Βρισκόμαστε μόλις στον ένα χρόνο διακυβέρνησης Τραμπ. Μένουν άλλα τρία για να δούμε αν η κυριαρχία του πιο συγκεντρωτικού και αυταρχικού προέδρου που είχαν οι ΗΠΑ εδώ και καιρό, θα έχει καθιερωθεί ή αν το άλλο πρόσωπο της Αμερικής θα βγει στο προσκήνιο.

Η αποτελεσματικότητα της δημαρχίας Μαμντάνι, θα είναι επίσης καθοριστική για την όποια επόμενη ημέρα.

Οι αντιστάσεις που δημιουργούνται στο κοινωνικό πεδίο αλλά και αυτές στην κεντρική πολιτική σκηνή θα διαμορφώσουν την επόμενη ημέρα, όπου θα φανεί αν ο πόλος των Σάντερς, AOC και Μαμντάνι μπορεί να δώσει απαντήσεις στα προβλήματα των Αμερικανών.

Το αν κάτι τέτοιο είναι εφικτό να συμβεί στην Αμερική όπως έχει διαμορφωθεί σήμερα, μένει να φανεί.