ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ “ΣΚΑΚΙ” ΤΟΥ ΠΕΚΙΝΟΥ – ΓΙΑΤΙ Η ΚΙΝΑ ΔΕΝ ΦΟΒΑΤΑΙ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΣΤΟ ΙΡΑΝ
Γιατί δεν αγχώνεται η Κίνα που αγοράζει το 90% του ιρανικού πετρελαίου από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Πώς ο Σι πρόλαβε τον Τραμπ.
Έως τις επιθέσεις των ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν και όσα συμβαίνουν έκτοτε, από τα Στενά του Ορμούζ περνούσαν καθημερινά το 20% με 25% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου.
Είναι περίπου το 20% του αργού πετρελαίου, το 30% των αεροπορικών καυσίμων της Ευρώπης και το 20% του παγκόσμιου LNG (υγροποιημένο αέριο).
Ή αν προτιμάτε, κατά μέσο όρο 20.9 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Το μεγαλύτερο μέρος πήγαινε στις ασιατικές αγορές, δηλαδή στην Κίνα, την Ινδία, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα κ.α.
Από τις 28/2 και τις πρώτες επιθέσεις, οι Ιρανοί έκλεισαν τη δίοδο. Για την ακρίβεια, απείλησαν πως θα επιτεθούν σε όποιο πλοίο επιχειρεί να περάσει από εκεί.
Στην πραγματικότητα, η απειλή αφορά όσους δεν είναι μαζί τους, εξ ου και δέκα πετρελαιοφόρα που επιχείρησαν να προσεγγίσουν το τελευταίο δεκαπενθήμερο, έχουν δεχθεί επίθεση, σύμφωνα με τον International Μaritime Organization.
Ποιος είναι κύριος σύμμαχος του Ιράν;
Η Κίνα, που έχει επενδύσει 89 δισεκατομμύρια δολάρια σε ενεργειακές συμφωνίες στη Μέση Ανατολή και πλήττεται ποικιλοτρόπως, από όσα συμβαίνουν στην περιοχή, στην οποία είχε ποντάρει (πολλές εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ) για την ανάπτυξη της.
Δεν αντιμετωπίζει όμως, πρόβλημα με το πετρέλαιο.
Παίρνει ή δεν παίρνει ιρανικό πετρέλαιο η Κίνα;
Όπως ανέφερε στο CNBC ένας από τους ιδρυτές της TankerTackers, η Κίνα έχει λάβει τουλάχιστον 11.7 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου, δια της συγκεκριμένης οδού, από την αρχή του πολέμου.
Παρεμπιπτόντως, η TankerTackers είναι εταιρεία ναυτιλιακών πληροφοριών που παρακολουθεί τις αποστολές αργού πετρελαίου, με δορυφορικές εικόνες. Ως εκ τούτου, βλέπει και τα πλοία που απενεργοποιούν τα συστήματα παρακολούθησης τους.
Οι πληροφορίες ωστόσο, του CNBC και της Wall Street Journal αναφέρουν πως οι Κινέζοι προετοιμάζονταν καιρό για αυτό που γίνεται τώρα, ώστε να μην αντιμετωπίσουν πρόβλημα.
Η αλλαγή στρατηγικής επιβίωσης της Κίνας
Το Πεκίνο είχε αρχίσει να διαχειρίζεται το ενδεχόμενο να μην κλείσουν τα Στενά του Ορμούζ από τις αρχές της δεκαετίας του 2010. Ειδικοί που επιστρατεύτηκαν, άρχισαν να προβλέπουν τυχόν γεωπολιτικά σοκ (με δασμούς ή άλλες… ευπάθειες), πριν ετοιμαστεί η νέα ενεργειακή στρατηγική.
Βασίστηκε σε δυο πυλώνες.
Αφενός άρχισε η μετάβαση στις εναλλακτικές πηγές και την αποδοτικότητα, με τεράστιες επιδοτήσεις για ηλεκτρικά οχήματα (έτσι γλίτωσε η χώρα από τουλάχιστον ένα εκατομμύριο βαρέλια, την ημέρα) ηλεκτροδότηση των μεταφορών και της μεταποίησης.
Αφετέρου, άρχισαν να δημιουργούνται μεγάλα αποθέματα πετρελαίου, μέσω διαφόρων συνεργασιών.
Χαρακτηριστική περίπτωση των μακροπρόθεσμων ενεργειακών συμφωνιών που έχει συνάψει το Πεκίνο, είναι αυτή που αναφέρει το BBC: το 2021 έκαναν επένδυση 400 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σε διάστημα 25 ετών, στο Ιράν για σταθερές ροές πετρελαίου.
Με αυτές τις πολιτικές, η οικονομία της Κίνας εξαρτάται σήμερα λιγότερο από το πετρέλαιο, από ό,τι αυτή άλλων ασιατικών χωρών, όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα.
Οι επενδύσεις σε υποδομές και η διαφοροποίηση της τεχνολογίας έγιναν άλλοι δυο τρόποι προστασίας, από τους “κραδασμούς”.
Με όλα αυτές τις πολιτικές, τη σήμερον ημέρα το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο αποτελούν μόνο το 4% του ενεργειακού μείγματος της Κίνας -αντί του 40 έως 50% άλλων ασιατικών οικονομιών.
Η Κίνα προετοιμαζόταν για τον Τραμπ
Από την αρχή της χρονιάς, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει πλήξει δυο κρίσιμες πηγές εφοδιασμού της Κίνας: τη Βενεζουέλα και το Ιράν. Αυτό σημαίνει πως τίθενται εν αμφιβόλω οι συμφωνίες που είχε εξασφαλίσει ο Σι Τζινπίνγκ με τους ομολόγους του, σε αυτές τις χώρες.
Κανένα πρόβλημα.
Ο ηγέτης του καθεστώτος έχει κάνει ήδη την προεργασία του.
Τον τελευταίο χρόνο -μετά την επιστροφή του Τραμπ στον προεδρικό θώκο των ΗΠΑ- στην Κίνα έχει μειωθεί η εγχώρια κατανάλωση, με τους αξιωματούχους όχι μόνο να συνεχίζουν να αυξάνουν το απόθεμα, αλλά να εντείνουν τις διαδικασίες.
Ο Cosimo Ries, ενεργειακός αναλυτής στην Trivium China (βλ. ομάδα αναλυτών που δημοσιεύει έρευνα για την πολιτική και την οικονομία της Κίνας) δήλωσε στους New York Times ότι «η συσσώρευση αποθεμάτων πετρελαίου λαμβάνει χώρα εδώ και καιρό και οι Κινέζοι ρυθμιστές προετοιμάζονταν ήδη για γεωπολιτικές εντάσεις που θα προέκυπταν από την κυβέρνηση Τραμπ. Ήταν ένα στρατηγικό βήμα που, εκ των υστέρων, ήταν αρκετά σοφό».
Ενδεικτικά, το πρώτο δίμηνο του 2026 οι εισαγωγές της αργής έκδοσης αυξήθηκαν κατά 15.8%, συγκριτικά με ένα χρόνο νωρίτερα.
Στο ίδιο διάστημα «οι εισαγωγές αυξήθηκαν σχεδόν κατά 20%» ενώ ήταν κατά κύριο λόγο, σταθερές το 2025 και «οι εξαγωγές σημείωσαν άνοδο της τάξεως του 22%».
Κατά το Atlantic Council, η Κίνα συσσωρεύει περίπου 1,2 δισεκατομμύρια βαρέλια αποθέματος από τον Ιανουάριο, τα οποία θα μπορούσαν να καλύψουν τη ζήτηση για 3 έως 4 μήνες.
Το απόθεμα που έχει, είναι διπλάσιο από το επίπεδο που ήταν πριν μια δεκαετία.
Κάτι άλλο που έχει κάνει το Πεκίνο, για να αντέξει τις “αναταράξεις” του Τραμπ είναι να επεκτείνει τις προμήθειες από τη Ρωσία και δη μετά την εισβολή στην Ουκρανία, που συνδυάστηκε με τη μείωση των αγορών της Ινδίας -χώρα που συμφώνησε να αγοράζει από τις ΗΠΑ και όχι από τους Ρώσους.
Το NDTV αποκάλυψε πως η Ρωσία ήδη καλύπτει το 20% του αργού πετρελαίου της Κίνας, με τις κινεζικές πετρελαϊκές εταιρείες αυξάνουν αθόρυβα τις ρωσικές αποστολές εδώ και εβδομάδες και την CNPC να επανεκκινεί ένα διυλιστήριο στο Νταλιάν, για να χειριστεί τους ρωσικούς όγκους.
Εν τω μεταξύ, πιθανολογογείται πως θα επιταχυνθούν και οι διαδικασίες κατασκευής του αγωγού Power of Siberia 2, ώστε ρωσικό αέριο να πηγαίνει στην Κίνα, μέσω Μογγολίας. Αρχικά, είχε προγραμματιστεί για τις αρχές του 2030, αλλά όλα δείχνουν ότι θα έλθει πιο κοντά.
Η Κίνα έκανε νέες συνεργασίες και με τη Λατινική Αμερική, ενώ προέβη σε συμφωνίες και με την Αφρική. Επίσης, πάντα μπορεί να δώσει εντολή στα διυλιστήρια να σταματήσουν τις εξαγωγές καυσίμων.
Δεν ξέρουμε αν έγινε κατανοητό, αλλά ο Σι προσεγγίζει όσους δυσαρεστούνται από τις πολιτικές του Τραμπ και σε γενικές γραμμές, τους “κερδίζει”. Πράγμα που επίσης, μπορεί να αλλάξει τον γεωπολιτικό χάρτη, ενόσω μειώνεται το χάσμα που υπάρχει μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ σε στρατιωτικό εξοπλισμό –το μόνο πλεονέκτημα που έχουν πια οι μεν, έναντι των δε.
