Αγώνας δρόμου για “αναχώματα” στην πασχαλινή ακρίβεια – Έλεγχοι και μέτρα στην ατζέντα

Με την “πλάτη στον τοίχο” βρίσκεται η κυβέρνηση αφενός με την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ και των υποκλοπών να βάζουν “φωτιά” στο πολιτικό σκηνικό, αλλά και και την αυξανόμενη πίεση από την ακρίβεια ενόψει Πάσχα να εντείνει τη δυσαρέσκεια των πολιτών, έστω κι αν η διεθνής συγκυρία δίνει σχετικά “αλλοθι”.

Πάντως, η κυβέρνηση για να προλάβει τα χειρότερα, φιλοδοθεί να επιταχύνει τις κινήσεις της, επιχειρώντας να διαμορφώσει μια νέα “ζώνη” άμυνας καθώς η παράταση της κρίσης της Μέση Ανατολή, φέρνει πιο κοντά σενάρια για ανατιμήσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, προγραμματίζεται για σήμερα, Μεγάλη Δευτέρα τηλεοπτικό μήνυμα του πρωθυπουργού Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος αναμένεται να τοποθετηθεί τόσο για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ όσο και για το πακέτο παρεμβάσεων απέναντι στο κύμα ακρίβειας.

Το μήνυμα του Πρωθυπουργού και τα άμεσα μέτρα

Ήδη, ο πρωθυπουργός, στην εβδομαδιαία ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αναγνώρισε ότι «η μεγάλη αγωνία κάθε σπιτιού, ειδικά πριν το Πάσχα, είναι η ακρίβεια», επισημαίνοντας πως οι διεθνείς εξελίξεις στη Μέση Ανατολή επιτείνουν τις πιέσεις. Όπως σημείωσε, ήδη εφαρμόζεται επιδότηση 20 λεπτών στο diesel, ενώ ενεργοποιείται και το Fuel Pass, με στόχο –όπως είπε– «η στήριξη να φτάσει γρήγορα στους πολίτες».

Παράλληλα, υπογράμμισε την εντατικοποίηση των ελέγχων για φαινόμενα αισχροκέρδειας σε καύσιμα και τρόφιμα, τονίζοντας ότι η νέα Ανεξάρτητη Αρχή έχει ήδη ξεκινήσει ελέγχους σε μεγάλες επιχειρήσεις. Αναφέρθηκε επίσης στην αύξηση του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ και στην επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, σημειώνοντας ότι στόχος είναι η καθολική εφαρμογή της έως το 2026.

Σύσκεψη στο Μαξίμου και «σαφάρι» ελέγχων

Στο Μέγαρο Μαξίμου, πάντως, το μεσημέρι της Δευτέρας, προγραμματίζεται κρίσιμη σύσκεψη με επίκεντρο την ακρίβεια, όπου θα αξιολογηθούν τα μέχρι τώρα αποτελέσματα των ελέγχων στην αγορά, ενώ θα “ζυγιστεί” και το ενδεχόμενο νέων μέτρων. Στο μικροσκόπιο βρίσκονται περίπου 102 επιχειρήσεις, κυρίως στον κλάδο της χονδρικής, με στόχο τη διασφάλιση της τήρησης των πλαφόν σε καύσιμα και βασικά είδη.

Άλλωστε, η Μεγάλη Εβδομάδα θεωρείται περίοδος αυξημένου κινδύνου για ανατιμήσεις, καθώς η κατανάλωση κορυφώνεται και τα νοικοκυριά προχωρούν σε μαζικές αγορές.

Πιερρακάκης: Υπάρχει «μαξιλάρι», αλλά όχι απεριόριστο

Από την πλευρά του, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κυριάκος Πιερρακάκης προειδοποίησε για την αβεβαιότητα που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή, σημειώνοντας ότι ενδέχεται να επηρεάσει την ευρωπαϊκή οικονομία.

Ωστόσο, εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για την ελληνική οικονομία, τονίζοντας ότι «δεν είναι πλέον ο αδύναμος κρίκος», καθώς καταγράφει υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Σε ό,τι αφορά τα μέτρα στήριξης, ξεκαθάρισε ότι «δημοσιονομικός χώρος υπάρχει, αλλά δεν είναι ανεξάντλητος», προσθέτοντας πως τα 300 εκατ. ευρώ που έχουν ήδη διατεθεί αποτελούν «την αρχή και όχι το τέλος» των παρεμβάσεων. Όπως είπε, εφόσον η κρίση παραταθεί, τα μέτρα θα επεκταθούν ή θα ενισχυθούν.

Ενέργεια και καύσιμα στο επίκεντρο

Στον τομέα της ενέργειας, το ότι μεγάλος αριθμός καταναλωτών παραμένει σε σταθερά τιμολόγια, οι ΑΠΕ συνδυαστικά με τα μεγάλα υδροηλεκτρικά “κρατούν” χαμηλά την τιμή χονδρικής και οι μεγάλοι προμηθευτές “κράτησαν” τα πράσινα τιμολόγια χωρίς μεγάλες αυξήσεις ή με τις ίδιες τιμές, καθιστούν το ενδεχόμενο επιδοτήσεων ή παρεμβάσεων στον τομέα του ρεύματος, κάτι που θα εξεταστεί στην πορεία, καθώς ένεκα και της Πασχαλινής περιόδου η ζήτηση είναι χαμηλή.

Τα τιμολόγια και η χονδρεμπορική τιμή

Ειδικότερα, σε απόλυτες τιμές, πάντως, τα “πράσινα” τιμολόγια διαμορφώνονται τον Απρίλιο από 14 έως 25 σεντς ανά κιλοβατώρα, ενώ τα μπλε (σταθερά) τον ίδιο μήνα ξεκινούν από 11 σεντς ανά κιλοβατώρα., Για τη Μεγάλη Δευτέρα, δε, η τιμή χονδρικής ανέβηκε κατά 125% αλλά παραμένει χαμηλά στα 70 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Ήδη, πάντως, σε ό,τι αφορά το κομμάτι του ηλεκτρισμού έχουν γίνει από στόματος Πρωθυπουργού οι συστάσεις προς τις εταιρείες προμήθειας για διατήρηση των χρεώσεων στα πράσινα τιμολόγια σε λελογισμένα επίπεδα, με τους προμηθευτές να απορροφούν μέρος των όποιων αυξήσεων.

Να σημειωθεί ότι σε πιο στρατηγικό επίπεδο, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να ενισχύσει την ενεργειακή της αυτονομία μέσω της επιτάχυνσης της πράσινης μετάβασης. Στο πλαίσιο αυτό, προωθείται ένα επενδυτικό πακέτο ύψους 30 δισ. ευρώ μέσω του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών, το οποίο έχει ήδη συμβάλει σε μείωση εκπομπών κατά περίπου 50% στους σχετικούς τομείς.

Τα καύσιμα

Στα καύσιμα, τη Μεγάλη Δευτέρα ανοίγει η πλατφόρμα για το Fuel Pass, με επιδότηση έως 50 ευρώ, ενώ σε ισχύ παραμένει το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους. Στόχος είναι να περιοριστεί η μετακύλιση των αυξήσεων στον καταναλωτή.

Αναλυτικά, τη Μ.Δευτέρα σύμφωνα με τον προγραμματισμό ανοίγει η πλατφόρμα υποβολής αιτήσεων για το fuel pass, ύψους 50 ευρώ (60 στα νησιά) για τα αυτοκίνητα και 30 ευρώ για τις μοτοσυκλέτες (35 ευρώ στα νησιά).

Τα κριτήρια ( φυσικά πρόσωπα, συμπεριλαμβανομένων ελευθέρων επαγγελματιών,με οικογενειακό εισόδημα ως 25.000 ευρώ για τους άγαμους και 35.000 ευρώ για τους έγγαμους, προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε τέκνο) καλύπτουν το 75 % των οδηγών.

Σημειώνεται ότι το fuel pass δίνεται σε όλους τους δικαιούχους με ΙΧ αυτοκίνητα, που σημαίνει ότι όσοι χρησιμοποιούν αυτοκίνητα με κινητήρες ντίζελ θα έχουν διπλή ενίσχυση, δηλαδή την επιδότηση 20 λεπτών στο ντίζελ και το fuel pass.

Με βάση τα επίσημα στοιχεία για τη μέση κατανάλωση καυσίμων ανά την Ελλάδα. (το λίτρα το μήνα), τα 50 ευρώ του fuel pass αντιστοιχούν σε επιδότηση περίπου 36 λεπτά το λίτρο.

Κρίσιμη παράμετρος, πάντως, για τη μεταφορά των επιδοτήσεων στην αντλία είναι το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους, ύψους 5 λεπτών ανά λίτρο στη χονδρική και 12 λεπτών στη λιανική που ανακοινώθηκε στις αρχές Μαρτίου. Κι αυτό την ώρα που αναμένεται νέας κύκλος ανατιμήσεων στο ντίζελ με τις νέες παραδόσεις αυτήν την εβδομάδα.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων μέτρων

Στο οικονομικό επιτελείο, πάντως, εξετάζονται τα ενδεχόμενα παράτασης των ενδεχόμενων μέτρων ή πρόσθετες παρεμβάσεις, με έμφαση στα τρόφιμα και τα καύσιμα όπου διαφαίνεται νέο πληθωριστικό κύμα. Οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια και την ένταση της διεθνούς κρίσης, καθώς και από τα περιθώρια που θα δοθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ένα από αυτά είναι ένα πιθανό market pass που ενσωματώνει διάφορα πλεονεκτήματα, όπως την εύκολη εφαρμογή αλλά και τη στόχευση. Πλέον, με τη χρήση της κάρτας υπάρχει εξοικείωση λόγω και της καταβολής πολλών κοινωνικών επιδομάτων μέσω καρτών.

Ουσιαστικά, στην υφιστάμενη «εργαλειοθήκη», όπως αυτή καταρτίστηκε κατά την περίοδο της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης του 2022, θα στηριχθεί η όποια παλέτα νέων μέτρων που επεξεργάζεται η κυβέρνηση για να αντιμετωπιστεί το υψηλό ενεργειακό κόστος.

Έτσι, το το σχέδιο με βάση την εμπειρία μπορεί να περιλαμβάνει κατά περίπτωση, επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ρεύματος και πρόσθετες κρατικές ενισχύσεις προς αντιστάθμιση του υψηλού ενεργειακού κόστους.

Επίσης, πέρα από την όποια παράταση της επιδότησης στον ντίζελ ή στο fuel pass, στο τραπέζι είναι ειδικά για το ντίζελ, με βάση πληροφορίες, μια διαδικασία ελέγχου επάρκειας στην εφοδιαστική αλυσίδα, με καταγραφή αποθεμάτων εξαγωγών με πρόταγμα την κάλυψη των εθνικών αναγκών, πιθανές έκτακτες φορολογήσεις. Πρφανώς όλα αυτά, όπως κι ένα πιθανό market pass, θα εξαρτηρθούν από τις εξελίξεις.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η συζήτηση περί μέτρων, που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και συναρτάται με την εξέλιξη των πραγμάτων, διεξάγεται πλέον υπό το «πράσινο φως» των Βρυξελλών για «εθνικά μέτρα», όπως αποτυπώθηκε με τα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής.

Μέτρα για τη βιομηχανία

Στο πακέτο συγκράτησης του κόστους παραγωγής είναι και οι ανακοινώσεις για την στήριξης της βιομηχανίας ένεκα του ενεργειακού κόστους. Η κυβέρνηση μπορεί και να ανακοινώσει πριν το Πάσχα τα μέτρα στήριξης της ελληνικής βιομηχανίας απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος. Αυτό δήλωσε, άλλωστε, ο πρόεδρος του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδωρόπουλος, στο περιθώριο του 16ου Food Retail Summit. Ο ίδιος απέφυγε να αναφερθεί σε λεπτομέρειες σχετικά με το περιεχόμενο του πακέτου ενισχύσεων, ωστόσο εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι οι σχετικές ανακοινώσεις —που η βιομηχανία αναμένει εδώ και μήνες— θα γίνουν πριν την εορταστική περίοδο. Σε ό,τι αφορά τις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή, σημείωσε ότι η έκτασή τους θα εξαρτηθεί από τη διάρκειά του.

Παράλληλα, η ενεργοβόρος βιομηχανία εμφανίζεται επιφυλακτική ως προς το κατά πόσο τα μέτρα θα επαρκούν για την αντιμετώπιση της νέας ενεργειακής κρίσης που έχει προκαλέσει η σύγκρουση.

Θεοδωρικάκος: Εντατικοί έλεγχοι και διατήρηση πλαφόν

Πάντως, ήδη, ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος έχει στείλει μηνύματα στην αγορά για εκστρατεία ελέγχων και βαριά πρόστιμα.

Όπως ανέφερε σε σειρά παρεμβάσεών του στα ΜΜΕ, το πλαφόν στα τρόφιμα είναι πιθανό να διατηρηθεί και μετά τον Ιούνιο, ενώ για τα καύσιμα εκτίμησε ότι η αποτελεσματικότητα των μέτρων θα φανεί τις επόμενες ημέρες. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η νέα Ανεξάρτητη Αρχή διαθέτει πλέον ισχυρά εργαλεία για ελέγχους και επιβολή προστίμων.

Μάλιστα μιλώντας στην εκπομπή «Καλημέρα Ελλάδα» στον ΑΝΤ1 πριν λίγες μέρες, για το μέτρο του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, ο κ. Θεοδωρικάκος υπογράμμισε πως «σε ό,τι αφορά τα τρόφιμα και τα βασικά είδη συντήρησης, δεν πιστεύω ότι μπορεί να αποσυρθεί το πλαφόν με την εικόνα που έχω σήμερα. Σε μεγάλο βαθμό θα πρέπει να διατηρηθεί στις βασικές κατηγορίες και μετά τις 30 Ιουνίου». Όσον αφορά στα καύσιμα «εκεί τα πράγματα είναι πιο απλά. Όταν ισορροπήσει η αγορά, μπορεί να γίνουν πιο βατά».

Ο Υπουργός Ανάπτυξης επισήμανε ότι η νέα Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή έχει πλέον ένα ισχυρό νομικό οπλοστάσιο στα χέρια της για να κάνει εντατικούς ελέγχους και να επιβάλει πρόστιμα σε όσους παρανομούν. «Περιμένω από την Αρχή να έχει πρακτικά αποτελέσματα και να πραγματοποιήσει εκατοντάδες ελέγχους τις επόμενες ημέρες. Είμαι απολύτως βέβαιος ότι κάνουν πολύ σωστά τη δουλειά τους», τόνισε.

Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στην πολιτική που ακολουθεί η κυβέρνηση, η οποία έχει μειώσει από την 1η Ιανουαρίου τη φορολογία για όλους κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ «τα παιδιά μας έως 25 ετών δεν πληρώνουν καθόλου φόρο και από 25 έως 30 ετών ο φόρος είναι 9%. Επίσης, επιστρέφουμε ένα νοίκι το χρόνο σε όσους ζουν στο ενοίκιο και αυτό είναι μια πολύ σοβαρή πολιτική. Είμαστε τμήμα της κοινωνίας και κύριο μέλημά μας είναι η προστασία των πιο ευάλωτων συμπολιτών μας. Ο στόχος μας είναι να δημιουργούμε περισσότερες δουλειές, να αυξάνονται οι μισθοί, να γίνονται επενδύσεις και να ελέγχουμε τη σωστή λειτουργία της αγοράς».

Ειδική αναφορά έκανε ο Υπουργός Ανάπτυξης στις αλλαγές που φέρνει στην καταναλωτική πίστη, το νομοσχέδιο του Υπουργείου. «Λαμβάνουμε μέτρα για να βάλουμε τέλος σε άσχημες καταστάσεις για τους καταναλωτές που αφορά καταναλωτικά δάνεια μέχρι 100.000 ευρώ, χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις. Βάζουμε ένα τέλος στα μικρά γράμματα που δεν διαβάζεις ποιες είναι οι προϋποθέσεις, αλλά και σε εκβιαστικές πρακτικές. Θα μπει ένα πλαφόν στο πόσο μπορεί να φτάσει ένα καταναλωτικό δάνειο όταν το ξεχρεώνεις και το ποσοστό θα είναι μεταξύ 30% και 50% πάνω από το κεφάλαιο το οποίο δανείστηκες».

Συνολικά, πάντως, η κυβέρνηση εμφανίζεται να ακολουθεί στρατηγική διαρκούς αξιολόγησης της κατάστασης, με παρεμβάσεις που θα προσαρμόζονται ανάλογα με τις εξελίξεις.