Υπερταμείο: Οι άξονες ανάπτυξης και η ρότα εξωστρέφειας

Το Υπερταμείο εισέρχεται σε μια νέα φάση εξέλιξης, επιδιώκοντας να μετασχηματιστεί από φορέα διαχείρισης κρατικών συμμετοχών σε ενεργό επενδυτικό οργανισμό που ωριμάζει έργα, κινητοποιεί κεφάλαια και στηρίζει την αναπτυξιακή δυναμική της ελληνικής οικονομίας.

Η διοίκηση, με επικεφαλής τον διευθύνοντα σύμβουλο κ. Γιάννη Παπαχρήστου και τον αναπληρωτή διευθύνοντα σύμβουλο κ. Πάνο Σταμπουλίδη, παρουσίασε το μεσημέρι της Τρίτης, ένα ολοκληρωμένο επενδυτικό πλάνο που εκτείνεται από μεγάλες αστικές αναπλάσεις και λιμενικές υποδομές έως την αξιοποίηση της σιδηροδρομικής περιουσίας και τη δημιουργία νέων χρηματοδοτικών εργαλείων.

Το Υπερταμείο όπως αναφέρθηκε διευρύνει τον ρόλο του, μεταβαίνοντας από τη διαχείριση κρατικών συμμετοχών σε ένα πολυδιάστατο αναπτυξιακό και επενδυτικό εργαλείο. Με συνδυασμό αξιοποίησης περιουσίας, εκσυγχρονισμού δημοσίων επιχειρήσεων και ενεργοποίησης νέων κεφαλαίων, επιχειρεί να διαμορφώσει ένα πιο ώριμο και δυναμικό μοντέλο στήριξης της ελληνικής οικονομίας για την επόμενη δεκαετία.

Στρατηγικό Σχέδιο 2025-2027

Σύμφωνα με την εκτελεστική διοίκηση του Υπερταμείου, την τριετία 2025-2027 τα οργανικά κέρδη θα ανέλθουν σε €1 δισ. και τα μερίσματα που θα αποδοθούν στο Δημόσιο σε €0,7 δισ., ενώ το 2026 αναμένεται να δημοπρατηθούν έργα προϋπολογισμού €1 δισ. από τη Μονάδα Στρατηγικών Συμβάσεων (PPF).

Παράλληλα μέσα από το Ελληνικό Επενδυτικό Ταμείο Καινοτομίας & Υποδομών (Hellenic Innovation & Infrastructure Fund – HIIF), στόχος είναι η κινητοποίηση κεφαλαίων ύψους €1 δις., για την υλοποίηση επενδύσεων σε στρατηγικούς τομείς της Νέας Οικονομίας την επόμενη τριετία.

Ήδη, η πρώτη επένδυση του HIIF βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο και αναμένεται να ανακοινωθεί το επόμενο διάστημα, ενώ εξετάζονται 3 ακόμα επενδυτικές ευκαιρίες στους τομείς ψηφιακών και ενεργειακών υποδομών.

Σήμερα, όπως τονίστηκε, το Υπερταμείο αποτελεί ONE-STOP SHOP για επενδυτές, αναλαμβάνοντας τη σχεδίαση, υλοποίηση και παρακολούθηση σημαντικών έργων εθνικής σημασίας αφού συνδέεται με φορείς της δημόσιας διοίκησης, επιταχύνοντας τις διαδικασίες.

Οι στόχοι της τριετίας 2025–2027 καταγράφονται στον «Χάρτη Αξίας» του Υπερταμείου, που περιγράφει τον αντίκτυπο που θα έχει η υλοποίηση του συνολικού στρατηγικού πλάνου.

Η περίοδος 2025–2027 χαρακτηρίζεται από υψηλή ένταση έργων και εμβληματικές παρεμβάσεις, όπως την εκκίνηση της επενδυτικής δραστηριότητας του HIIF και τη λειτουργία του πρώτου εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης PHAROS σε συνεργασία με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Το Υπερταμείο έχει δρομολογήσει, επίσης, τη δημιουργία ενός ενιαίου Στρατηγικού Σχεδίου Ανάπτυξης Λιμένων & Μαρινών, ενώ σύντομα ολοκληρώνονται τα έργα αναβάθμισης των υποδομών στους λιμένες του Βόλου και της Αλεξανδρούπολης.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να εκκινήσει η διαδικασία αξιοποίησης του λιμένα Ελευσίνας μέσω υπο- παραχώρησης εμπορικών δραστηριοτήτων, ενώ σε εξέλιξη βρίσκονται οι διαγωνιστικές διαδικασίες για την αξιοποίηση τεσσάρων ακόμα λιμένων και μαρίνων.

Σε εξέλιξη είναι ο διαγωνισμός για την περαιτέρω ανάπτυξη της κρουαζιέρας, ενώ έχει ολοκληρωθεί ο διαγωνισμός για τη νέα Μαρίνα Μεγάλων Σκαφών στην Κέρκυρα. Τέσσερα εμβληματικά ακίνητα ωριμάζουν προς αξιοποίηση, ενώ δύο αστικές αναπλάσεις σιδηροδρομικών σταθμών (ΓΑΙΑΟΣΕ) αναμένεται να αναδείξουν κρίσιμους αστικούς κόμβους, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής των πολιτών.

Έως το τέλος του 2027, θα έχουν ολοκληρωθεί 20.000 αξιολογήσεις εγγραφών (ΕΤΑΔ) και άνω των 4.500 αποτιμήσεων ακινήτων, δημιουργώντας σαφή εικόνα της αξίας της δημόσιας ακίνητης περιουσίας.

Επίσης, προβλέπεται η ανάπτυξη νέων πηγών εσόδου στα ΕΛΤΑ (όπωςτραπεζικές υπηρεσίες και αξιοποίηση ακίνητης περιουσίας) και η περαιτέρω αναβάθμιση των αστικών συγκοινωνιών της Αθήνας (Όμιλος ΟΑΣΑ).

Η ανάπλαση της ΔΕΘ και το σχέδιο για την ανάπτυξη της Διώρυγας (ΑΕΔΙΚ) αποτελούν έργα-τοπόσημα με εθνικό αποτύπωμα, ενώ οκτώ επενδύσεις θα έχουν ήδη υλοποιηθεί σε κρίσιμους τομείς. Το PPF αναμένεται να ολοκληρώσει μέσα στο έτος έργα στρατηγικής σημασίας, όπως η αναβάθμιση και επέκταση των υποδομών της Δημόσιας Υγείας και η ανακαίνιση του ΟΑΚΑ, με τον προγραμματισμό της Μονάδας να προβλέπει τη δημοπράτηση νέων έργων ύψους €1 δισ. το 2026.

Εξωστρέφεια

Παράλληλα όπως ανέφερε ο πάνω Σταμπουλιδης το Υπερταμείο βαδίζει σε ρότα εξωστρέφειας. Μάλιστα εντός του επόμενου διαστήματος αναμένεται να υπογραφεί σχετικό σύμφωνο συνεργασίας με την δημοκρατία της Μολδαβίας για την παροχή τεχνογνωσίας σε ζητήματα ανάταξης υποδομών κτλ.

Παράλληλα όπως σημείωσε το υπέρ ταμείο έχει ανοιχτές «τις κεραίες» για πιθανές συνεργασίες σε ζητήματα που έχει ήδη τεχνογνωσία με ορίζοντα την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.

Το στίγμα

Παρουσιάζοντας τις στρατηγικές προτεραιότητες του Υπερταμείου, ο Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου, Γιάννης Παπαχρήστου τόνισε: «Το Υπερταμείο μετασχηματίζεται σε Εθνικό Επενδυτικό Ταμείο με σκοπό την αξιοποίηση της Δημόσιας Περιουσίας, ώστε να δημιουργήσει αξία στην ανάπτυξη που θα βελτιώσει την ποιότητα ζωής των συμπολιτών μας. Ενισχύουμε τον επενδυτικό μας ρόλο, κινητοποιούμε κεφάλαια και τεχνογνωσία και δημιουργούμε ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα που συνδυάζει μετασχηματισμό, επενδύσεις και επιτάχυνση έργων με απτά αποτελέσματα για την οικονομία και τους πολίτες».

Από την πλευρά του, ο Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος Παναγιώτης Σταμπουλίδης σημείωσε: «Με διαφάνεια, ταχύτητα και αποτελεσματικότητα, ωριμάζουμε και υλοποιούμε έργα στρατηγικής σημασίας που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα και βιωσιμότητα της ελληνικής οικονομίας. Η νέα φάση του Υπερταμείου συνδέει τον στρατηγικό σχεδιασμό με μετρήσιμα αποτελέσματα και ισχυρό επενδυτικό αποτύπωμα».

Τέσσερις πυλώνες προτεραιότητας

Όπως αναφέρθηκε , η στρατηγική του Υπερταμείου βασίζεται σε τέσσερις πυλώνες : τον μετασχηματισμό δημόσιων επιχειρήσεων, την ανάπτυξη υποδομών και αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων, τις συν-επενδύσεις σε τομείς της Νέας Οικονομίας και την επιτάχυνση έργων εθνικής σημασίας.

Σε αυτό το πλαίσιο, πρώτο στόχος αποτελεί ο μετασχηματισμός δημόσιων επιχειρήσεων, με πρακτικές ιδιωτικού τομέα και χρηστή εταιρική διακυβέρνηση, ώστε να παρέχουν καλύτερες υπηρεσίες στους πολίτες και να επιτυγχάνουν βιώσιμα οικονομικά αποτελέσματα.

Δεύτερος στόχος είναι η ανάπτυξη υποδομών σε αεροδρόμια, λιμένες, κέντρα logistics, ενέργεια και διαχείριση υδάτων, ώστε να καταστούν πιο ελκυστικά για αξιοποίηση σε συνεργασία με στρατηγικούς επενδυτές. Βασική προτεραιότητα για το 2026 είναι η ενεργοποίηση του νέου επενδυτικού πυλώνα του Υπερταμείου, μέσα από συν-επενδύσεις του HIIF με ξένους και εγχώριους εταίρους σε τομείς της Νέας Οικονομίας (ενεργειακή μετάβαση, γαλάζια οικονομία, ψηφιακές υποδομές, αγροτεχνολογία κ.α.), η εκκίνηση της λειτουργίας του accelerator Τεχνητής Νοημοσύνης PHAROS, και οι συμμετοχές μέσω των επενδυτικών ταμείων Phaistos και ΕΛΚΑΚ., η οποία ωριμάζει και υλοποιεί έργα εθνικής σημασίας, σε τομείς όπως η υγεία, οι μεταφορές, η πολιτική προστασία και οι δημόσιες υποδομές.

Συνοπτικά , οι στόχοι της τριετίας 2025–2027 καταγράφονται στον «Χάρτη Αξίας» του Υπερταμείου, που περιγράφει τον αντίκτυπο που θα έχει η υλοποίηση του συνολικού στρατηγικού πλάνου. Η περίοδος 2025–2027 χαρακτηρίζεται από υψηλή ένταση έργων και εμβληματικές παρεμβάσεις.

Αναλυτικά ανά τομέα όπως ειπώθηκε :

Λιμενικές υποδομές: Νέος κύκλος παρεμβάσεων

Το Υπερταμείο δρομολογεί παρεμβάσεις με στόχο την προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων και τη λειτουργική αναβάθμιση περιφερειακών λιμένων.

• Πιο ώριμο έργο αποτελεί η αξιοποίηση του λιμανιού της Ελευσίνα, με μοντέλο υποπαραχώρησης δραστηριοτήτων, στα πρότυπα της Καβάλα.
• Για το λιμάνι του Λαύριο αναμένεται απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας σχετικά με τις προσφυγές.
• Στον Βόλος εξελίσσονται έργα εμβάθυνσης ύψους περίπου 7 εκατ. ευρώ.
• Στην Αλεξανδρούπολη ολοκληρώνονται έργα ενίσχυσης του ρόλου του λιμένα ως διαμετακομιστικού κόμβου.

Σιδηρόδρομος: Ανάπτυξη μέσω ΓΑΙΑΟΣΕ και PPF

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αξιοποίηση της σιδηροδρομικής ακίνητης περιουσίας μέσω της ΓΑΙΑΟΣΕ.

Το τριετές πρόγραμμα 2025–2027 περιλαμβάνει την ανάπτυξη τεσσάρων κομβικών σταθμών:

• Αθηνών
• Πειραιά
• Θεσσαλονίκης
• Πελοποννήσου

Οι σταθμοί αυτοί σχεδιάζεται να μετατραπούν σε σύγχρονους αστικούς κόμβους με εμπορικές και επιχειρηματικές χρήσεις. Παράλληλα προωθείται η αξιοποίηση 12 επιπλέον ακινήτων.

Η Μονάδα Στρατηγικών Συμβάσεων (PPF) αναλαμβάνει την ωρίμανση και προετοιμασία των διαγωνισμών, ενώ προχωρά και η αξιοποίηση του πρώην στρατοπέδου Γκόνου στη Θεσσαλονίκη, με στόχο τη δημιουργία οργανωμένου logistics hub.

Αξιοποίηση δημόσιας ακίνητης περιουσίας
Μέσω της ΕΤΑΔ βρίσκεται σε εξέλιξη πρόγραμμα καταγραφής 36.000 ακινήτων του Δημοσίου, με νέα φάση αξιολόγησης 9.000 επιπλέον.

Μεταξύ των εμβληματικών projects:

• Αποκατάσταση του Αχίλλειο στην Κέρκυρα
• Ανάδειξη του Κυβερνείου Θεσσαλονίκης
• Αξιοποίηση ιστορικών μονάδων Ξενία (Ηγουμενίτσα, Βυτίνα, Άνδρος)
• Πρώην βασιλικό κτήμα στο Τατόι
• Αναζήτηση στρατηγικού επενδυτή για τις Ελληνικές Αλυκές

Παράλληλα:

• Το Κυβερνητικό Πάρκο στην περιοχή ΠΥΡΚΑΛ προχωρά ως ΣΔΙΤ
• Το project στη Φυλή βρίσκεται στη β’ φάση διαγωνισμού
• Για τη ΛΑΡΚΟ εξετάζεται νέο μοντέλο αξιοποίησης

Μετασχηματισμός δημοσίων επιχειρήσεων

ΕΛΤΑ
Τα Ελληνικά Ταχυδρομεία υλοποιούν πρόγραμμα ψηφιακού εκσυγχρονισμού:

• 1.330 ταχυδρόμοι με tablets και φορητούς εκτυπωτές
• Ανανέωση στόλου με έμφαση στην ηλεκτροκίνηση
• Ενοποίηση με ΕΛΤΑ Courier
• Συνεργασίες με Amazon και UPS
• Εκσυγχρονισμός κέντρων διαλογής Αθήνας και Θεσσαλονίκης

Αστικές συγκοινωνίες Αθήνας
Στον ΟΑΣΑ εξελίσσεται πρόγραμμα ανανέωσης στόλου και υποδομών:

• 951 νέα λεωφορεία σε σύνολο 1.322
• 75 συρμοί μετρό σε λειτουργία, 14 υπό ανάταξη
• Αντικατάσταση σιδηροτροχιών σε 32 χλμ.
• Επέκταση ανέπαφων πληρωμών (tap & pay)
• Εγκατάσταση 5G και Wi-Fi σε σταθμούς
• 360 αστυνομικοί στο δίκτυο και ~600.000 έλεγχοι μηνιαίως

Νέος επενδυτικός βραχίονας: HIIF και PHAROS
Το Hellenic Innovation & Infrastructure Fund διαθέτει κεφάλαια περίπου 303 εκατ. ευρώ και στοχεύει στη μόχλευση επενδύσεων άνω του 1 δισ. ευρώ σε υποδομές, ενεργειακή μετάβαση, ψηφιακές τεχνολογίες και καινοτομία. Έχουν εξεταστεί 25 επενδυτικές προτάσεις, με τρεις σε προχωρημένο στάδιο αξιολόγησης.

Παράλληλα προωθείται το PHAROS – Greek AI Factory, κόμβος ανάπτυξης εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, με έναρξη το 2026. Στόχος είναι η υποστήριξη:

• 50+ νεοφυών επιχειρήσεων
• 100 ΜμΕ που ενσωματώνουν λύσεις AI