Καύσιμα: Πλαφόν… και άνοδος τιμών

Σε ένα τούνελ όπου φως δε διαφαίνεται έχει μπει η αγορά καυσίμων, τόσο διεθνώς, όσο και στο εσωτερικό, με τις διακυμάνσεις να είναι καθημερινό φαινόμενο και τις πιέσεις στην αντλία να είναι αναπόφευκτες καθώς οι τιμές, με μια αναφορά ή μια εξέλιξη στα γεωπολιτικά μέτωπα, εκτινάσσονται.

Έτσι, σημαντικές αυξήσεις κατέγραψαν την Πέμπτη οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου, με το Brent να κλείνει στα 100,46 δολάρια και το West Texas Intermediate (WTI) στα 95,73 δολάρια το βαρέλι, μετά τις δηλώσεις του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, οι οποίες ενέτειναν τις ανησυχίες για παρατεταμένες διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά.Όπως ανέφερε, το Στενό του Χορμούζ θα παραμείνει κλειστό, με στόχο την άσκηση πίεσης προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.

“Λάδι στη φωτιά”

Οι δηλώσεις αυτές επιβάρυναν περαιτέρω το ήδη τεταμένο κλίμα, στον απόηχο και των επιθέσεων σε εμπορικά πλοία στον Περσικό Κόλπο. Παράλληλα, ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, δήλωσε νωρίτερα την Πέμπτη ότι το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό δεν είναι ακόμη έτοιμο να συνοδεύσει τα τάνκερ μέσω του Στενού, ενώ οι αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή επικεντρώνονται στην εξουδετέρωση των επιθετικών δυνατοτήτων του Ιράν.

Αναλυτικότερα, το Brent ενισχύθηκε κατά 9,22%, ή 8,48 δολάρια, κλείνοντας στα 100,46 δολάρια ανά βαρέλι, έχοντας προηγουμένως αγγίξει ακόμη και τα 101,60 δολάρια.

Την ίδια ώρα, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του αργού πετρελαίου West Texas Intermediate κατέγραψαν άνοδο 9,72%, επίσης κατά 8,48 δολάρια, διαμορφούμενα στα 95,73 δολάρια το βαρέλι.

Ο ΔΟΕ και η αναμονή

Οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία σημειώθηκαν λίγες ώρες μετά την ιστορική ανακοίνωση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΙΕΑ) για τη μεγαλύτερη έκτακτη απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ. Παρά ταύτα, η αγορά δεν αντέδρασε θετικά στην κίνηση αυτή, καθώς οι έμποροι αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα του μέτρου για την κάλυψη του κενού προσφοράς που δημιουργήθηκε από το κλείσιμο του Στενού.

«Όπως έχουμε επανειλημμένα επισημάνει, η μόνη ουσιαστική λύση για την αποκλιμάκωση των τιμών του πετρελαίου είναι η αποκατάσταση της ροής μέσω των Στενών του Χορμούζ», ανέφεραν στρατηγικοί αναλυτές της ολλανδικής τράπεζας ING σε σημείωμα που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη. «Εάν αυτό δεν συμβεί, η αγορά θα συνεχίσει να κινείται σε υψηλά επίπεδα τιμών».

Υπενθυμίζεται, ότι τα κράτη-μέλη του ΙΕΑ συμφώνησαν την Τετάρτη να απελευθερώσουν συνολικά 400 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τα στρατηγικά τους αποθέματα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν ότι θα διαθέσουν 172 εκατομμύρια βαρέλια από τα δικά τους αποθέματα στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον ενεργειακό αναλυτή της MST Marquee, Σολ Καβονίκ, η κίνηση αυτή, αν και θα ενισχύσει την προσφορά στην αγορά, αναμένεται να καλύψει μόλις το ένα τέταρτο του κενού που έχει δημιουργηθεί από το κλείσιμο του Στενού.

Ένας ακόμη παράγοντας που εντείνει την αβεβαιότητα στις αγορές είναι ο χρόνος που θα απαιτηθεί μέχρι να φτάσουν τα επιπλέον βαρέλια στην αγορά, όπως επισημαίνουν βετεράνοι της ενεργειακής βιομηχανίας. Παρότι η ανακοίνωση του ΙΕΑ συνιστά μια πρωτοφανή παρέμβαση, ο οργανισμός δεν έδωσε σαφείς λεπτομέρειες για το χρονοδιάγραμμα απελευθέρωσης των αποθεμάτων από κάθε χώρα ούτε για τον τρόπο διανομής του πετρελαίου.

Σύμφωνα με τον Κρις Ράιτ, η αποδέσμευση των αμερικανικών αποθεμάτων αναμένεται να ολοκληρωθεί σε διάστημα περίπου 120 ημερών.

Σημειώνεται, ότι τα στρατηγικά αποθέματα τηρούνται ξεχωριστά από κάθε χώρα-μέλος του ΙΕΑ, γεγονός που σημαίνει ότι τεχνικοί και λογιστικοί περιορισμοί ενδέχεται να καθυστερήσουν τη διοχέτευση των ποσοτήτων στην αγορά. Όπως εκτιμά ο ανώτερος στρατηγικός επενδυτής της Raymond James, Παβέλ Μολτσανόφ, μπορεί να χρειαστούν από 60 έως 90 ημέρες μέχρι να φτάσει το πετρέλαιο στην αγορά, κάτι που δεν προσφέρει την άμεση ανακούφιση που ανέμεναν οι έμποροι.

«Τα 400 εκατομμύρια βαρέλια είναι πράγματι ένα μεγάλο νούμερο», σημείωσε ο Μολτσανόφ. «Ωστόσο, πρόκειται για τη μεγαλύτερη διαταραχή στην προσφορά πετρελαίου τουλάχιστον από τη δεκαετία του 1970. Αυτό σημαίνει ότι χρειαζόμαστε πολύ πετρέλαιο – και το χρειαζόμαστε γρήγορα», κατέληξε.

Η αντλία

Στο μεταξύ, αργά αλλά σταθερά ανεβαίνει η μέση πανελλαδική τιμή στην αντλία. Η τιμή διυλιστηρίου βρίσκεται στα στα 1,427 ευρώ ανά λίτρο από 1,39 πριν λίγες μέρες, ενώ αναμένεται τόσο το Σάββατο όσο και στις παραδόσεις της νέας εβδομάδας μια σημαντική αύξηση με βάση την ΠΟΠΕΚ.

Ήδη, με βάση το Παρατηρητήριο Τιμών του ΥΠΑΝ η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων διαμορφώνεται στο 1,87 ευρώ ανά λίτρο και στα 1,859 στο ντίζελ. Με βάση το Παρατηρητήριο, στις 10/3 η τιμή της αμόλυβδης ήταν 1,869 ενώ το ντίζελ ήταν στα 1,843.

Είναι ενδεικτικό ότι, στα καύσιμα κίνησης, η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης βενζίνης 96 οκτανίων από την Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου που ήταν στα 1,751 ευρώ ανά λίτρο, έφτασε στις 3 Μαρτίου, στα 1,765 ευρώ και στις 4 Μαρτίου στα 1,777 ευρώ ανά λίτρο, καταγράφοντας συνολική αύξηση 1,48%.

Η μέση τιμή του ντίζελ κίνησης ήταν 1,565 ευρώ ανά λίτρο στις 27 Φεβρουαρίου, 1,588 ευρώ στις 3 Μαρτίου και 1,619 ευρώ στις 4 Μαρτίου, σημειώνοντας αύξηση 3,45%.

Πυρά της αγοράς

Παράλληλα, η απόφαση της Κυβέρνησης με την οποία επεβλήθη πλαφόν στο περιθώριο κέρδους στα καύσιμα των εταιρειών και των πρατηρίων, συναντά την έντονη κριτική, καθώς, όπως αναφέρεται διαμορφώνει ασφυκτικό κλοιό για τις επιχειρήσεις του κλάδου, χωρίς παράλληλα να αποτρέπει τις ανατιμήσεις.

Η Ομοσπονδία Βενζινοπωλών Ελλάδος τονίζει ότι “η επιβολή πλαφόν ως μέτρο , για άλλη μια φορά, στοχοποιεί τους πρατηριούχους, ενώ το πρόβλημα εντοπίζεται στην υψηλή φορολογία. Το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους δεν μπορεί να συγκρατήσει τις αυξήσεις και να οδηγήσει σε ουσιαστική μείωση των τιμών για τον καταναλωτή, καθώς οι τιμές επηρεάζονται κυρίως από τις διεθνείς τιμές και τους φόρους . Το 61% της τελικής τιμής είναι φόροι, δηλαδή ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης και ο ΦΠΑ και στην τελική τιμή προστίθεται και η διυλιστηριακή αξία που ανέρχεται σε περίπου 31%. Επομένως, απομένει ένα 8% για τις εταιρείες πετρελαιοειδών, τους μεταφορείς και τα πρατήρια.

Πάρα πολλοί συνάδελφοι ανά την Ελλάδα, έχουν πολύ υψηλά λειτουργικά κόστη και με την επιβολή του πλαφόν κάποια πρατήρια θα κλείσουν όπως συνέβη και στην προηγούμενη περίοδο επιβολής του όταν έκλεισαν πάνω από 300 πρατήρια.

Αν θέλουμε να δούμε χαμηλότερες τιμές στην Ελλάδα, μια είναι η λύση για όσο διαρκεί αυτή η κρίση η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) και του ΦΠΑ.”

“Θηλιά” το μεταφορικό κόστος

Ειδικά, οι πρατηριούχοι της Επαρχίας, αλλά και οι εταιρείας εμπορίας είναι στα “κάγκελα” και εκπέμπουν” SOS καθώς το περιθώριο των 12 λεπτών για αυξήσεις που δίνει το πλαφόν, δεν αρκεί για καλύψει τα έξοδα μεταφοράς.

Είναι χαρακτηριστικό ότι το κόστος μεταφοράς, με βάση πληροφορίες, για ένα π.χ. πρατήριο στο Κρυονέρι, είναι στα 7,5 ευρώ ανά κυβικό, άρα 0,0075 ανά λίτρο ενώ στον Πύργο Ηλείας βρίσκεται με βάση “κλειδωμένες” συμφωνίες στα 25 ευρώ ανά κυβικό και άρα ,0,025 ανά λίτρο, κάτι που ‘κουρεύει” τα 2 λεπτά από τα 5 του περιθωρίου που έχουν οι εταιρείες εμπορίας.

Και βέβαια η εκτιμώμενη άνοδος του λειτουργικού κόστους “ροκανίζει” το περιθώριο κέρδος, ειδικά όταν, μάλιστα, υπάρχουν συμφωνίες που τρέχουν για τα κόστη μεταφοράς.