Μέση Ανατολή: “Ασανσέρ” αβεβαιότητας και “εργαλειοποίηση” ναυτιλίας πλήττουν την οικονομία

Σε κλοιό αβεβαιότητας, με πολλαπλές συνέπειες στην καθημερινότητα των πολιτών, βρίσκεται η οικονομία, με βάση όσα ανέφεραν, το βράδυ της Τρίτης, στο καταληκτικό γύρο συζήτησης, του συνεδρίου Women Forward Summit του ΣΕΒ, που πραγματοποιήθηκε, χθες, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, η πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου, η πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, Μελίνα Τραυλού και ο πρόεδρος του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος.

Πιο συγκεκριμένα, η πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας εστίασε στην παρατεταμένη γεωπολιτική αβεβαιότητα, που εγγράφεται σε ένα εσωτερικό κλίμα πολιτικής τοξικότητας, που δημιουργεί έτι μεγαλύτερη ευαλωτότητα για τη χώρα.

Η Μελίνα Τραυλού, από την πλευρά της, αφού τόνισε, ότι “ζούμε σε μια εποχή ρήξεων” στις κοινωνίες αλλά και στην πολιτική, υπογράμμισε ότι η ναυτιλία ως κλάδος “ζει μέσα σε αβεβαιότητα”. “Είναι η καθημερινότητά μας. Ωστόσ όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια η ναυτιλία εργαλειοποιείται και αυτό συμβαίνει και στον πόλεμο στην Ουκρανία αλλά και στη Μέση Ανατολή. Εχουμε εκατοντάδες ελληνικά πλοία και χιλιάδες ναυτικούς που βρίσκονται σε μια εμπολεμη ζώνη και κανείς δεν ασχολείται ουσιαστικά με τη ναυτιλία” τόνισε, σημειώνοντας ότι αυτό συμβαίνει “γιατί ναυτιλία είναι αόρατη στην καθημερινότητα”. Ακόμη κ εμείς που είμαστε μέσα στην ναυτιλία, συχνά, δεν καταλαβαίνουμε ότι η καθημερινότητα μας εξαρτάται από τη ναυτιλία. Η ενέργεια, τα τηλέφωνα, τα κομπιούτερς, τα τρόφιμα όλα μεταφέρονται από ένα πλοίο. Αυτό το πλοίο δεν ,μπορεί να γίνεται στόχος αντιπαραθέσεων. Οφείλουμε όλο να το προστατεύσουμε” τόνισε.

Στο μεταξύ, με βάση, αναλυτές, εκτιμάται ότι υπάρχει μια εικόνα ή πεποίθηση στην αγορά, ότι θα υπάρξει σταδιακή αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας, με traders να εκφράζουν αισιοδοξία παρά την αναστάτωση. Ωστόσο, η αγορά εξακολουθεί να δυσκολεύεται να επεξεργαστεί το μέγεθος της διαταραχής, ενώ οι αναλυτές τονίζουν ότι είναι πολύ νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα για το πώς θα αντιδράσει το Ιράν.

Βαρύ τίμημα για νοικοκυριά και ενεργοβόρες επιχειρήσεις

Από την πλευρά του ο πρόεδρος του ΣΕΒ με αιχμή τις εξελίξεις στη διεθνή σκακιέρα και τα “απόνερα” στη βιομηχανία, σημείωσε ότι υπάρχουν πολλαπλές ταχύτητες επιπτώσεων. Ο ΣΕΒ πάντως, όπως είπε, επισημαίνει, εμφατικά τα όσα πρέπει να γίνουν ώστε να θωρακιστεί η οικονομία. “Είμαστε και ορατοί και ενοχλητικοί. Είμαστε τόσο πιο ορατοί όσο περισσότερες εκπομπές κάνουμε,” τόνισε ο Σπ. Θεοδωρόπουλος. “Ζούμε αναταράξεις” συμπλήρωσε και αναφερόμενος στα 50 χρόνια πορείας, που κλείνει το ερχόμενο Σεπτέμβριο, αφού τόνισε ότι έχει ζήσει πολλές αναταράξεις και δύσκολα χρόνια, εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι “και αυτό το πρόβλημα που θα ξεπεραστεί. Όπως πάντα υπάρχουν και ευκαιρίες και θύματα” είπε και τόνισε ότι: “Θα υπαρξουν οι κλάδοι και επιχειρήσεις που θα βγάλουν κέρδη όπως η ναυτιλία.”

“Πιστεύω ότι ο πόλεμος δε θα κρατήσει πολύ” καθώς, όπως ανέφερε, “βλέπουμε ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ αλλάζει ρητορική, μια και οι ΗΠΑ συνειδητοποιούν τις συνέπειες και ψάχνουν διέξοδο. Κάτι που το βλέπουν οι αγορές. Είναι άλλο ένα πρόβλημα που θα το ξεπεράσουμε” είπε ο κ. Θεοδωρόπουλος.

Όπως τόνισε ένα μεγάλο μέρος των επιχειρήσεων δεν είναι εκτεθειμένο στην κρίση. Ωστόσο, συμπλήρωσε” τα νοικοκυριά και ενεργοβόρες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν ζήτημα”. Όπως υπογράμμισε, υπάρχουν επιχειρήσεις που έχουν το 80% το κόστος τους από τα καύσιμα και την ενέργεια (αλουμίνιο κτλ) και περνούν δύσκολα.. Για άλλη μια φορά, δε, τόνισε ότι “η ΕΕ εχει την ακριβοτερη ενέργεια, σε σύγκριση με Κίνα και ΗΠΑ, ενώ και η Ελλάδα πιο ακριβή τιμή ρεύματος για τη βιομηχανία σε όλη την Ευρώπη” παραπέμποντας και πάλι στην ανάγκη λήψης μέτρων.

Η κυβέρνηση

Στο μεταξύ, όπως ανακοίνωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, μιλώντας, την Τρίτη, στην ΕΡΤ, πριν το τέλος της εβδομάδας θα ανακοινωθούν οι πρωτοβουλίες της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας,

Ο κ. Χατζηδάκης ανέφερε ότι οι κυβερνητικές προτεραιότητες αυτήν την ώρα είναι κατά σειρά:

1. Η επάρκεια στην αγορά υγρών καυσίμων και φυσικού αερίου. «Θέλω να διαβεβαιώσω τους Έλληνες πολίτες, επειδή αρκετοί έσπευσαν στα πρατήρια καυσίμων για να εφοδιαστούν, ότι υπάρχουν αποθέματα και δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας. Άλλωστε το ποσοστό του διεθνούς εμπορίου αργού που γίνεται από τα στενά του Ορμούζ είναι της τάξης του 25 % και κάτι παραπάνω για το φυσικό αέριο», ανέφερε.

2. Η αποτελεσματική αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας. «Είναι ένα πράγμα να ανέβουν οι τιμές στην αντλία επειδή αυξήθηκαν οι διεθνείς τιμές και άλλο κάποιος «πονηρούλης» να βάλει «καπέλο» εκμεταλλευόμενος την κατάσταση. Είναι ζήτημα προτεραιότητας να ορθώσουμε τείχος αποτελεσματικής αντίδρασης απέναντι σε αυτές τις πρακτικές. Έχουμε πλήρη εικόνα της αγοράς και θα προχωρήσουμε στις αναγκαίες παρεμβάσεις. Τα μέτρα θα είναι πολύ συγκεκριμένα και η κατεύθυνση θα είναι, κάθε κατεργάρης να καθήσει στον πάγκο του.

Μέχρι το τέλος της εβδομάδας η κυβέρνηση θα παρουσιάσει τις πρωτοβουλίες», τόνισε ο κ. Χατζηδάκης.

3. Η όποια οικονομική επίπτωση της κρίσης, πρωτογενώς ή δευτερογενώς στα νοικοκυριά. «Δεν είμαστε Ελβετία, Αυστρία ή Γερμανία, ωστόσο, δεν είμαστε και η Ελλάδα του 2019 ή της περασμένης δεκαετίας. Και δεν είμαστε, διότι υπήρξαν κάποιοι πολιτικοί και μια κυβέρνηση που είχαν το κουράγιο να πούνε όχι στο λαϊκισμό και στο δόγμα «δώστα όλα», να κρατήσουν καλό νοικοκυριό και να έχουν στην άκρη κάποιο λογικό ταμείο. Θα δούμε την έκταση και την ένταση της κρίσης και ανάλογα θα δράσουμε. Ό,τι κάνουμε, θα το κάνουμε με τη μεγαλύτερη δυνατή ταχύτητα, χωρίς προχειρότητα, λαμβάνοντας υπόψη τις αποφάσεις που θα ληφθούν στις Βρυξέλλες και έχοντας το νου μας πάντοτε στο να συνδυάζουμε τη φροντίδα για την κοινωνία με τη δημοσιονομική σταθερότητα», υπογράμμισε. Σημείωσε δε ότι η συζήτηση για τη στήριξη των νοικοκυριών γίνεται ακριβώς επειδή υπάρχει ταμείο. «Αν είχαμε ακολουθήσει άφρονα πολιτική, δεν θα υπήρχε ταμείο για να συζητούμε σήμερα».

Ο τουρισμός

Σε ερώτηση για πιθανές επιπτώσεις της κρίσης στον τουρισμό ανέφερε ότι μέχρι στιγμής οι κρατήσεις για το 2026 είναι σε υψηλό επίπεδο. «Υπάρχει και η θεωρία ότι θα πληγούν περισσότερο χώρες που είναι πιο κοντά στην κρίση, όπως η Αίγυπτος ή η Τουρκία ενώ χώρες όπως η Ελλάδα ή η Ιταλία δεν θα πληγούν ή ενδεχομένως θα έχουν όφελος. Αλλά όλα αυτά είναι πρόωρα. Οι κυβερνήσεις είναι για να εργάζονται, να έχουν εναλλακτικά σχέδια και να λειτουργούν όπως η ελληνική κυβέρνηση λειτούργησε στην κρίση στον Έβρο το 2020, στη συνέχεια με τον κορονοϊό και με την ενεργειακή κρίση του 2022. Είναι θετικό ότι έχουμε μια κυβέρνηση που έχει λειτουργήσει από την αρχή με σοβαρότητα , ετοιμότητα και ταχύτητα στις κρίσεις. Έχει πια μια τεχνογνωσία και λειτουργεί με ένα τρόπο που νομίζω μπορεί να της προσδώσει το επίθετο «αποτελεσματική».

Οι τιμές

Πάντως, σημαντική υποχώρηση καταγράφηκε, χθες, Τρίτη, στις τιμές του αργού πετρελαίου, με τον υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ να δηλώνει ότι το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ είχε συνοδεύσει ένα δεξαμενόπλοιο μέσω των Στενών του Ορμούζ. «Το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ δεν έχει συνοδεύσει κανένα δεξαμενόπλοιο ή πλοίο μέχρι στιγμής», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολίνα Λέβιτ, απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων. Η ανάρτηση του Ράιτ, η οποία κατέβηκε γρήγορα, είχε προκαλέσει πτώση άνω του 17% στις τιμές του πετρελαίου. Μετά τις διαψεύσεις το Brent έκλεισε με πτώση 11,28%, φτάνοντας τα 87,80 δολάρια ενώ το αμερικανικό αργό WTI υποχώρησε κατά 11,94%, κλείνοντας στα 83,45 δολάρια το βαρέλι.

Οι αναλυτές

Παράλληλα, δέκα ημέρες μετά την έναρξη της στρατιωτικής εκστρατείας του Προέδρου Τραμπ στο Ιράν, ο πόλεμος έχει αποκτήσει παγκόσμιες διαστάσεις, αναφέρει το Axios, ενώ στην ανάλυση του εμπλέκει ενεργά – έστω και έμμεσα – και την Ελλάδα.

Όπως αναφέρει, τουλάχιστον 20 χώρες συμμετέχουν πλέον ενεργά — είτε εμπλέκονται σε μάχες, είτε παρέχουν κάλυψη, είτε υποστηρίζουν διακριτικά — ενώ μία διευρυνόμενη ενεργειακή κρίση πλήττει κράτη μακριά από τα μέτωπα. Αν και δεν πρόκειται για τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο, ωστόσο, αυτός είναι ο πιο σύνθετος διεθνής πόλεμος εδώ και δεκαετίες, εμπλέκοντας περισσότερες χώρες, μεγαλύτερες δυνάμεις και πολλαπλές συγκρούσεις ταυτόχρονα, περισσότερο από οποιαδήποτε κρίση μετά τον Ψυχρό Πόλεμο.

Καθώς οι μάχες συνεχίζονται, διαδραματίζεται και ένας «σκιάς πόλεμος» μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων του κόσμου. Η Ρωσία μοιράζεται δορυφορικές εικόνες αμερικανικών πλοίων και αεροσκαφών με το Ιράν, βοηθώντας την Τεχεράνη να στοχεύει αμερικανικές δυνάμεις, σύμφωνα με ρεπορτάζ της Washington Post. Η Ουκρανία, που τα τελευταία τέσσερα χρόνια υπερασπίζεται τα ίδια ιρανικής κατασκευής drones που τώρα πλήττουν τον Κόλπο, έχει στείλει ειδικούς και φτηνά αντιαεροπορικά συστήματα για να βοηθήσει τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.

Η Κίνα, που αναμένεται να υποδεχθεί τον Τραμπ για επίσημη επίσκεψη σε λίγες εβδομάδες, προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις δύο πλευρές. Με δισεκατομμύρια δολάρια σε οικονομική έκθεση, η Κίνα ζητά εκεχειρία και πιέζει το Ιράν να ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία προμηθεύεται περίπου το 40% του πετρελαίου της. Ταυτόχρονα, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών υποδεικνύουν ότι η Κίνα μπορεί να προετοιμάζεται να παράσχει στο Ιράν χρηματοδότηση, ανταλλακτικά και εξαρτήματα πυραύλων, σύμφωνα με το CNN.

Το χρηματιστήριο

Πάντως, οι τελευταίες δηλώσεις Τραμπ για σύντομο τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή και ανοίγματος των κρίσιμων στενών του Ορμούζ έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην κίνηση των χρηματιστηρίων διεθνώς.

Το Χρηματιστήριο της Αθήνας, την Τρίτη (10/3) έκλεισε στις 2178 μονάδες με άνοδο +3,6%, με τζίρος στα 327 εκατ. ευρώ – με το 60% να αφορά σε τραπεζικούς τίτλους – ελαφρώς χαμηλότερος πάντως από τα επίπεδα της Δευτέρας αλλά και από το μέσο όρο έτους (395 εκ.).

Αναμενόμενα θετική εικόνα και στις ευρωπαϊκές αγορές με τον DAX +2.5% κοντά στις 24000 μονάδες και τον STOXX600 +2%.

Παραμένουν πάντως οι ανησυχίες αναλυτών και επενδυτών και στην Ευρώπη σχετικά με την πορεία των επιτοκίων λόγω των τελευταίων γεωπολιτικών εξελίξεων.

H EKT

Πάντως, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, τόνισε ότι η τράπεζα θα λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να διατηρήσει τον πληθωρισμό υπό έλεγχο, παρά την πρόσφατη άνοδο στις τιμές της ενέργειας.

Μιλώντας στο γαλλικό κανάλι France 2, η Λαγκάρντ υπογράμμισε ότι η Ευρώπη έχει μεγαλύτερη ικανότητα να απορροφήσει το τρέχον οικονομικό σοκ σε σχέση με το 2022, αλλά προειδοποίησε ότι το επίπεδο αβεβαιότητας και η μεταβλητότητα παραμένουν αυξημένα.

«Μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι θα κάνουμε ό,τι απαιτείται για να κρατήσουμε τον πληθωρισμό υπό έλεγχο και να διασφαλίσουμε ότι οι πολίτες, τόσο στη Γαλλία όσο και στην Ευρώπη συνολικά, δεν θα υποστούν πληθωριστικές πιέσεις αντίστοιχες με αυτές που είδαμε το 2022 και το 2023», δήλωσε χαρακτηριστικά. Η παρέμβαση της Λαγκάρντ έρχεται σε μια περίοδο αυξημένων ανησυχιών για την ενεργειακή αγορά, καθώς οι τιμές της ενέργειας συνεχίζουν να επηρεάζουν τις οικονομίες της Ευρωζώνης.