Οι νέοι “έξυπνοι καθρέφτες” των οφειλών

Ξεκίνησε η λειτουργία του Κεντρικού Μητρώου Πιστώσεων (ΚΜΠ) στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://ccr.bankofgreece.gr/, όπως ανέφερε, χθες, ανακοίνωση της Τράπεζας της Ελλάδος. Τα στοιχεία είναι εντυπωσιακά, δε, για την πιστωτική έκθεση των Ελλήνων πολιτών και νομικών προσώπων. Έτσι, με βάση το ΚΜΠ, πάνω από 2,9 εκατ. οφειλέτες, χρωσούν 245 δισεκ. ευρώ, μέσα από 11 εκατ. πράξεις πιστώσεων, ενεχύρων, δανείων και εγγυήσεων.

Όπως αναφέρεται, το ΚΜΠ αποτελεί ένα ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα, στο οποίο συλλέγονται και αποθηκεύονται σε αναλυτική βάση το ιστορικό πληρωμών, τα είδη των παρεχόμενων εξασφαλίσεων και κάθε άλλη πληροφορία που σχετίζεται με κάθε μορφής πίστωση προς φυσικά ή νομικά πρόσωπα από πιστωτικά και εν γένει χρηματοδοτικά ιδρύματα, που έχουν την καταστατική τους έδρα στην Ελλάδα, καθώς και από υποκαταστήματα αλλοδαπών πιστωτικών ή χρηματοδοτικών ιδρυμάτων που λειτουργούν στην Ελλάδα.

Επόμενα βήματα

Σημειώνεται ότι αναμένεται μέχρι τις 15 Φεβρουαρίου το ΚΜΠ να τεθεί σε πλήρη λειτουργία, καθώς θα ενταχθούν και τα στοιχεία οφειλών που διακρατούν οι servicers. Παραπληρωματικά αναμένεται να λειτουργήσει και μια άλλη πλατφόρμα που ετοιμάζει το ΥΠΕΘΟ και αφορά την παρακολούθηση οφειλών προς το Δημόσιο. Θα είναι το λεγόμενο Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης ενώ στα “σκαριά” είναι και το Μητρώο Φερεγγυότητας Ενοικιαστών, μια βάση δεδομένων που θα κουμπώνει στη δεύτερη πλατφόρμα (Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης).

Τι προσφέρει;

Στο μεταξύ, στο ΚΜΠ, κάθε οφειλέτης έχει τη δυνατότητα της επισκόπησης της πιστωτικής του κατάστασης που αφορά σε δεδομένα που αναγγέλλονται από τους πιστωτές στο ΚΜΠ, μέσω της λήψης Πιστωτικής Έκθεσης, η οποία χορηγείται χωρίς οικονομική επιβάρυνση, κατόπιν υποβολής σχετικής ηλεκτρονικής αίτησης. Έχει επίσης τη δυνατότητα να υποβάλλει δωρεάν ηλεκτρονική αίτηση αμφισβήτησης των δεδομένων που περιλαμβάνονται στην Πιστωτική Έκθεση.

Αντίστοιχα, οι συνδεδεμένοι στο ΚΜΠ πιστωτές χρησιμοποιούν τα δεδομένα που αυτό τους παρέχει, με σκοπό να βελτιώσουν την ποιότητα και την πληρότητα των πιστωτικών πληροφοριών για τους οφειλέτες με τους οποίους έχουν συνάψει ή πρόκειται να συνάψουν σύμβαση πίστωσης και να ενισχύσουν έτσι τη δυνατότητα αξιολόγησης και διαχείρισης του πιστωτικού τους κινδύνου.

Ο στόχος

Όπως αναφέρεται, το ΚΜΠ στοχεύει στην ενίσχυση της χρηματοδότησης της πραγματικής οικονομίας από το ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, καθώς και στη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, μέσω της βελτίωσης της παρεχόμενης πληροφόρησης, της ορθολογικότερης αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας των δυνητικών δανειοληπτών και της εν γένει συνδρομής στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων χρηματοδότησης. Η λειτουργία του ΚΜΠ συμβάλλει παράλληλα στην προώθηση των σκοπών του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών, καθώς και στην αποτελεσματικότερη άσκηση των εποπτικών αρμοδιοτήτων της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ) και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Το ΚΜΠ παρέχει τη δυνατότητα πρόσβασης στα Δεδομένα του σε Οφειλέτες και Πιστωτές μέσω της έκδοσης Πιστωτικών Εκθέσεων, οι οποίες χορηγούνται κατόπιν υποβολής σχετικής ηλεκτρονικής αίτησης.

Η Πιστωτική Έκθεση τύπου Α, η οποία εκδίδεται μετά από αίτηση του Οφειλέτη τον οποίο αφορά, περιλαμβάνει ένα σύνολο από στοιχεία αναγνώρισης και ταυτοποίησής του, καθώς και λεπτομερή Δεδομένα, που αποτυπώνουν την πιστωτική του κατάσταση κατά το χρονικό σημείο αναφοράς , αλλά και όλο το προηγούμενο δωδεκάμηνο.

Η Πιστωτική Έκθεση τύπου Β, η οποία εκδίδεται μετά από αίτηση του Πιστωτή, αποτυπώνει τη συνολική πιστωτική εικόνα κατά το χρονικό σημείο αναφοράς, όπως αυτή προκύπτει από τα Δεδομένα που διαθέτει το ΚΜΠ, όλων των Οφειλετών με τους οποίους έχει συνάψει σύμβαση και αναγγείλει στο ΚΜΠ, συμπεριλαμβανομένων και των χρηματικών τους οφειλών έναντι κάθε άλλου Πιστωτή που υποβάλλει Δεδομένα στο ΚΜΠ (βλ. παρ. 3 του σχετικού εγγράφου παρακάτω).

Η Πιστωτική Έκθεση τύπου Γ, η οποία εκδίδεται μετά από αίτηση του Πιστωτή, περιλαμβάνει ένα σύνολο από στοιχεία αναγνώρισης και ταυτοποίησης ενός συγκεκριμένου Οφειλέτη, καθώς και Δεδομένα που έχουν αναγγελθεί στο ΚΜΠ και αποτυπώνουν την πιστωτική του συμπεριφορά κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο προ του χρονικού σημείου αναφοράς.

Συλλογή στοιχείων

Στο ΚΜΠ συλλέγονται σε μηνιαία βάση και αποθηκεύονται αναλυτικά δεδομένα για κάθε μορφής πίστωση, ίση ή μεγαλύτερη του ποσού των 2.000 ευρώ (ανά πιστωτή και ανά οφειλέτη) για φυσικά πρόσωπα και ατομικές επιχειρήσεις και του ποσού των 5.000 ευρώ (ανά πιστωτή και ανά οφειλέτη) για νομικά πρόσωπα.

Τα στοιχεία είναι διαθέσιμα 25 εργάσιμες ημέρες μετά το τέλος του μήνα αναφοράς. Για παράδειγμα, τα στοιχεία που παρασχέθηκαν από τους πιστωτές με ημερομηνία αναφοράς την 30η Νοεμβρίου 2025 είναι ήδη διαθέσιμα και χρησιμοποιούνται για την παραγωγή Πιστωτικών Εκθέσεων, ενώ τα στοιχεία με ημερομηνία αναφοράς την 31η Δεκεμβρίου 2025 θα είναι διαθέσιμα μετά την 6η Φεβρουαρίου 2026.

Τα είδη των πιστώσεων που συλλέγονται περιλαμβάνουν, ενδεικτικά, στεγαστικά, καταναλωτικά και επιχειρηματικά δάνεια, χρηματοδοτικές μισθώσεις (leasing) και συμβάσεις πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων (factoring), καθώς και τις παρεχόμενες εξασφαλίσεις των πιστώσεων αυτών, διασφαλίζοντας την εμπιστευτικότητα των δεδομένων και παρέχοντας σύγχρονες ψηφιακές υπηρεσίες πληροφόρησης.

Τα Δεδομένα που τηρεί το ΚΜΠ προέρχονται αποκλειστικά από τις μηνιαίες αναγγελίες των πιστωτών, στους οποίους περιλαμβάνονται όλα τα πιστωτικά και εν γένει χρηματοδοτικά ιδρύματα που έχουν την καταστατική έδρα τους στην Ελλάδα (συμπεριλαμβανομένων των υποκαταστημάτων τους στο εξωτερικό), καθώς και τα υποκαταστήματα αλλοδαπών πιστωτικών ή χρηματοδοτικών ιδρυμάτων που λειτουργούν στην Ελλάδα.

Ενδεικτικά, οι κατηγορίες των πιστωτών που υποχρεούνται να παρέχουν δεδομένα στο ΚΜΠ είναι:

• Πιστωτικά ιδρύματα

• Υποκαταστήματα στην Ελλάδα πιστωτικών ιδρυμάτων με έδρα στην αλλοδαπή

• Εταιρείες πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων

• Εταιρείες χρηματοδοτικής μίσθωσης

• Εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις

• Πιστωτικά ιδρύματα υπό εκκαθάριση

• Λοιπά χρηματοδοτικά ιδρύματα.

Παράλληλα, τα απαραίτητα στοιχεία ταυτοποίησης και οι γενικές πληροφορίες των οφειλετών διασταυρώνονται με δεδομένα που αντλούνται από κρατικούς φορείς, όπως η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), το Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ) και η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης ( ΔΥΠΑ).

Ο ρόλος της Τράπεζας της Ελλάδος

Στο μετσξύ, όπως αναφέρεται, η Τράπεζα της Ελλάδος ως Κεντρική Τράπεζα της χώρας, είναι βάσει νομοθεσίας αρμόδια για το σχεδιασμό, την ανάπτυξη, τη διαχείριση και την εύρυθμη λειτουργία του ΚΜΠ, ενώ αποτελεί τον υπεύθυνο επεξεργασίας των δεδομένων του, υποστηρίζοντας έτσι τις υποχρεώσεις και τις λειτουργίες της ως προς την εποπτεία του χρηματοπιστωτικού τομέα και τη διασφάλιση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας της χώρας.

Το ΚΜΠ υλοποιήθηκε από την ΤτΕ[1] και συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Next Generation EU), στο πλαίσιο της δράσης που αφορά την ενίσχυση της ικανότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος να υπερνικά τις προϋπάρχουσες προκλήσεις και να χρηματοδοτεί την πραγματική οικονομία.

To έργο του ΚΜΠ εξελίσσεται διαρκώς. Εκτιμάται ότι το επόμενο διάστημα θα ολοκληρωθεί η υποβολή δεδομένων από εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων ή οφειλών προς πιστωτικά ιδρύματα τα οποία είναι υπό εκκαθάριση.

Η τήρηση των δεδομένων από την ΤτΕ πραγματοποιείται υπό συνθήκες που διασφαλίζουν την ακεραιότητα, την εμπιστευτικότητα και τη διαθεσιμότητα των δεδομένων, την τήρηση των διατάξεων της νομοθεσίας για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, καθώς και την ομαλή λειτουργία του ΚΜΠ.

Παράλληλα, τόσο η ΤτΕ ως μέλος του Ευρωσυστήματος όσο και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες του ΚΜΠ στο μέτρο που απαιτείται για την εκπλήρωση των αρμοδιοτήτων τους, ιδίως αναφορικά με την εποπτεία του χρηματοπιστωτικού συστήματος, την άσκηση νομισματικής πολιτικής και τη συλλογή στατιστικών στοιχείων.

Το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων δίνει στους πολίτες για πρώτη φορά και χωρίς κόστος την ευκαιρία να έχουν την πλήρη εικόνα της πιστωτικής τους έκθεσης. Παράλληλα αποτελεί “πυξίδα” για τις συναλλαγές καθές θα λειτουργεί ως “καθρέφτης” φερεγγυότητας για εν συναλλαγές, που ενέχουν ρίσκο, όπως π.χ. μια πράξη μίσθωσης κατοικίας.