ΠΟΠ προϊόντα με… “συνταγογράφηση”

Η Ελλάδα διαθέτει έναν εξαιρετικά πλούσιο αγροδιατροφικό θησαυρό, με εκατοντάδες προϊόντα ΠΟΠ και ΠΓΕ, καταλαμβάνοντας υψηλή θέση διεθνώς στις προτιμήσεις των καταναλωτών.

Ενδεικτικά, η φέτα αποφέρει ετήσια έσοδα που αγγίζουν το 1 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική των επώνυμων ελληνικών προϊόντων. Ωστόσο, το επόμενο βήμα δεν είναι απλώς η αύξηση της παραγωγής, αλλά η ενίσχυση της προστιθέμενης αξίας τους.

Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη νέα στρατηγική μπορούν να διαδραματίσουν οι ισχυρισμοί υγείας. Αυτό είναι ένα βασικό συμπέρασμα από τα όσα καταγράφηκαν το απόγευμα της Τρίτης στην εκδήλωση “Αξιοποιώντας το πλεονέκτημα: Στρατηγικές για Τοπικά Προϊόντα και ΠΟΠ-ΠΓΕ με Ισχυρισμούς Υγείας”, η οποία διοργανώθηκε από τον οργανισμό Νέα Γεωργία Νέα Γενιά, με την υποστήριξη της Credia Bank.

Με βάση τα όσα ανέφερε κατά το χαιρετισμό του ο Αντώνης Φιλιππής, Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, τα ΠΟΠ προϊόντα, όταν συνδυάζονται με τεκμηριωμένα οφέλη για την υγεία, αποκτούν ένα ισχυρό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που τους επιτρέπει να διεισδύσουν σε νέες αγορές και να κατακτήσουν πιο απαιτητικά κοινά, τόσο στο εξωτερικό όσο και στην εγχώρια αγορά. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται νέο εισόδημα και ενισχύεται η βιωσιμότητα του αγροτικού τομέα.

Ωστόσο, όπως τόνισε ο κ. Φιλιππής αλλά και άλλοι ομιλητές, η αξιοποίηση αυτής της δυναμικής δεν μπορεί να βασιστεί μόνο στην εμπειρία και την έρευνα. Απαιτούνται επενδύσεις στην ιχνηλασιμότητα, στους ελέγχους και στην πιστοποίηση, ώστε να διασφαλίζεται η αξιοπιστία των προϊόντων. Ο ρόλος των οργανισμών ελέγχου καθίσταται κομβικός, ενώ το ΥΠΑΑΤ, όπως είπε ο κ. Φιλιππής ήδη κινείται προς αυτή την κατεύθυνση, επενδύοντας παράλληλα σε βέλτιστες πρακτικές σε συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς, όπως ο ΟΟΣΑ.

Μέσα από στοχευμένες πολιτικές και συνεργασίες, μπορεί να δημιουργηθεί σημαντική προστιθέμενη αξία για την ελληνική παραγωγή. Οι πρωτοβουλίες αυτές δεν είναι θεωρητικές· αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής που φιλοδοξεί να μετατρέψει τον αγροδιατροφικό τομέα σε πυλώνα ανάπτυξης, συμπλήρωσε ο κ. Φιλιππής.

Συμπυκνωμένη κληρονομιά

Η Έφη Λαζαρίδου Διευθύνουσα Σύμβουλος του προγράμματος “Νέα Γεωργία για τη Νέα Γενιά” τόνισε ότι τα ΠΟΠ προϊόντα αποτελούν τη συμπυκνωμένη μορφή της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας. Η εμπορική τους αξιοποίηση, ιδιαίτερα μέσω ισχυρισμών υγείας, μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός υπεραξίας. Ήδη έχουν ξεκινήσει πιλοτικές προσπάθειες με επιλεγμένα προϊόντα, ενώ αναμένεται και σχετικό white paper που θα αποτυπώνει τις προοπτικές αξιοποίησης αυτής της προσέγγισης.

Από την πλευρά της χρηματοδότησης, η ανάγκη στήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων του αγροτικού τομέα είναι κρίσιμη. Η Ρεγγίνα Ασλανογλου, επικεφαλής του τομέα Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης της Credia Bank υπογράμμισε τη σημασία παροχής εργαλείων που θα ενισχύσουν τη βιωσιμότητα και την προσαρμοστικότητα των παραγωγών στις νέες απαιτήσεις.

Συνταγή ευζωίας

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η προσέγγιση του Φώτη Τέκου, ο οποίος είναι Διευθύνων Σύμβουλος και συνιδρυτής της FoodOxys, τεχνοβλαστού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Ο ίδιος συνέδεσε τη διατροφή με τη μακροζωία και την ποιότητα ζωής. Όπως σημείωσε, το 80% της μεταβολικής υγείας σχετίζεται με τον τρόπο ζωής και τη διατροφή, ενώ σημαντικό ποσοστό εξαρτάται από το τι καταναλώνουμε. Σε αυτό το πλαίσιο, τα ελληνικά προϊόντα μπορούν να αποτελέσουν φυσικές «λειτουργικές τροφές», εφόσον τεκμηριωθούν επιστημονικά τα οφέλη τους.

Παραδείγματα όπως το σπαράγγι από το Τυχερό, το ρόδι της Ερμιόνης ή το αμύγδαλο Συκουρίου, που φέρει δεκάδες ισχυρισμούς υγείας, δείχνουν ότι η διαφοροποίηση δεν είναι μόνο γεωγραφική αλλά και ποιοτική. Το ζητούμενο είναι να αποδειχθεί αυτή η υπεροχή και να επικοινωνηθεί αποτελεσματικά.

Ουσιαστικά μια κάποια «συνταγογράφηση» της ελληνικής διατροφής δεν είναι απλώς ένα σχήμα λόγου, αλλά μπορεί να αποτελέσει μια ολοκληρωμένη στρατηγική ανάπτυξης, που θα ενισχύσει την οικονομία, θα στηρίξει τον πρωτογενή τομέα και θα αναδείξει διεθνώς την ελληνική ταυτότητα. Να σημειωθεί ότι σε μια τέτοια βάση δομείται η καμπάνια προβολής προορισμών της Σουηδίας με αιχμή τις δράσεις ευεξίας και το φυσικό περιβάλλον. Γιατί όχι και η Ελλάδα με τόσο ήλιο και μοναδικά προϊόντα να μην “κλειδώσει” ισχυρισμούς υγείας για τα προϊόντα της, κάτι που ήδη και η Marketing Greece έχει εντάξει στην γκάμα στρατηγικής της, με ανάδειξη των μοναδικών και αυθεντικών χαρακτηριστικών της παραγωγικής Ελλάδας.

Ο τουρισμός

Η σύνδεση των ΠΟΠ προϊόντων με τον τουρισμό αποτελεί επίσης σημαντική ευκαιρία, όπως τόνισε στην εισήγησή της η δημοσιογράφος Μάγια Τσόκλη. Ο σύγχρονος ταξιδιώτης αναζητά αυθεντικές εμπειρίες, ταυτότητα και ιστορία. Περιοχές που έχουν επενδύσει σε αυτό το μοντέλο, όπως η Κορσική, η Χώρα των Βάσκων ή η Άλμπα με τη λευκή τρούφα, έχουν μετατραπεί σε παγκόσμιους προορισμούς γαστρονομικού τουρισμού, προσελκύοντας εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες.

Αντίστοιχα, η Ελλάδα μπορεί να αξιοποιήσει τη δυναμική αυτή, καθώς ήδη διαθέτει ισχυρά στοιχεία ταυτότητας. Οι ισχυρισμοί υγείας ενισχύουν περαιτέρω το αφήγημα, μετατρέποντας την κατανάλωση ενός προϊόντος σε εμπειρία που συνεχίζεται και μετά την αγορά.

Παράλληλα, αναδείχθηκαν και οι διαρθρωτικές αδυναμίες του τομέα. Το μικρό μέγεθος των παραγωγικών σχημάτων, η περιορισμένη συνεργασία και η ελλιπής αξιοποίηση του «ελληνικού brand» αποτελούν βασικά εμπόδια. Όπως σημείωσε ο Χρήστος Γιαννακάκης, αντιπρόεδρος της ΕΘΕΑΣ, σε συζήτηση με τον Δημήτρη Βολουδάκη Γενικό Διευθυντή Προγραμμάτων του οργανισμού «Νέα Γεωργία, Νέα Γενιά» η Ελλάδα διαθέτει ισχυρή παραγωγική βάση, αλλά υστερεί σε οργάνωση και εμπορική αξιοποίηση.

Μεγάλα σχήματα

Όπως τόνισε ο κ. Γιαννακάκης, η ενίσχυση του συνεργατισμού, η αξιοποίηση της τεχνολογίας και η δημιουργία μεγαλύτερων παραγωγικών σχημάτων είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας. Ταυτόχρονα, οι διεθνείς εμπορικές συμφωνίες μπορούν να λειτουργήσουν είτε ως ευκαιρία είτε ως απειλή, ανάλογα με το επίπεδο προετοιμασίας της χώρας.

Συνολικά, το μέλλον των ελληνικών ΠΟΠ προϊόντων δεν βρίσκεται μόνο στην παράδοση, αλλά στη σύνδεσή τους με την επιστήμη, την υγεία και την εμπειρία τόνισαν τόσο ο κ. Γιαννακάκης όσο και ο κ. Βολουδάκης