Πώς και πότε θα πληρώνουμε ψηφιακά τα ενοίκια

Νέα εξάμηνη παράταση στην εφαρμογή του μέτρου υποχρεωτικής καταβολής ενοικίων μέσω τραπεζών, η οποία είχε προγραμματιστεί για την 1η Απριλίου έδωσε το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Σύμφωνα με τροπολογία που κατατίθεται σήμερα, η υποχρέωση πληρωμής μέσω τραπεζικού συστήματος μετατίθεται έως τα τέλη Σεπτεμβρίου, με την εφαρμογή να ξεκινά από την 1η Οκτωβρίου καθώς κρίθηκε ότι απαιτείται περισσότερος χρόνος για να λυθούν τεχνικά και λειτουργικά θέματα.

Σημειώνεται ότι είναι η δεύτερη φορά που μετατίθεται η ημερομηνία έναρξης της εφαρμογής του μέτρου. Όπως φαίνεται απαιτείται περισσότερος χρόνος για την έκδοση των απαιτούμενων αποφάσεων και την ολοκλήρωση των τεχνικών προετοιμασιών, ώστε η μετάβαση στο νέο σύστημα να γίνει χωρίς προβλήματα.

Τα κρίσιμα ζητήματα

Έτσι, ένα από τα βασικά εκκρεμή ζητήματα αφορά τον τρόπο πληρωμής που θα διασφαλίζει την ακριβή ταυτοποίηση κάθε μισθώματος, αποτρέποντας λάθη στις καταχωρίσεις ή προβλήματα στις διασταυρώσεις στοιχείων, τα οποία θα μπορούσαν να επηρεάσουν τόσο ιδιοκτήτες όσο και ενοικιαστές.

Παράλληλα, απαιτείται η ολοκλήρωση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), όπου θα δηλώνονται οι τραπεζικοί λογαριασμοί είσπραξης ενοικίων. Η διαδικασία αυτή είναι ιδιαίτερα κρίσιμη για την εύρυθμη λειτουργία του συστήματος, ιδίως σε περιπτώσεις συνιδιοκτησίας, όπου πρέπει να καθοριστεί ο λογαριασμός μέσω του οποίου θα πραγματοποιούνται οι πληρωμές. Το Μητρώο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία εντός Απριλίου, πιθανώς και κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα.

Στο φόντο αυτό, η εξάμηνη παράταση εκτιμάται ότι θα επιτρέψει στους εμπλεκόμενους φορείς να επιλύσουν πρακτικά ζητήματα που διαφορετικά θα προκαλούσαν αναστάτωση στην αγορά. Η καθυστέρηση συνδέεται επίσης με την ανάγκη έκδοσης υπουργικών αποφάσεων που θα εξειδικεύουν το πλαίσιο εφαρμογής, θα προβλέπουν εξαιρέσεις και θα ρυθμίζουν ειδικές περιπτώσεις, όπως η είσπραξη ενοικίων από πληρεξούσιους, εταιρείες διαχείρισης ή τρίτα πρόσωπα.

Σύνδεση πληρωμής με την κάθε μίσθωση

Επιπλέον, θα πρέπει να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία της ψηφιακής πλατφόρμας, η οποία θα επιτρέπει την καταγραφή των τραπεζικών λογαριασμών και τη σύνδεση κάθε πληρωμής με τη συγκεκριμένη μίσθωση.

Υπενθυμίζεται ότι η υποχρεωτική τραπεζική πληρωμή των ενοικίων στοχεύει στον περιορισμό της φοροδιαφυγής από εισοδήματα ακινήτων. Παρά τις δυσκολίες προσαρμογής, πάντως, το μέτρο θεωρείται κρίσιμο για την αντιμετώπιση των «αδήλωτων» μισθωμάτων, τα οποία, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, οδηγούν σε δηλωθέν μέσο μηνιαίο ενοίκιο μόλις 230–240 ευρώ.

Σημειώνεται ότι η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων έχει εκφράσει επιφυλάξεις και είχε ζητήσει παράταση, επισημαίνοντας ότι η υποχρεωτική πληρωμή μέσω τραπεζών δεν μπορεί να εφαρμοστεί πριν από τη δήλωση των τραπεζικών λογαριασμών στο ΜΙΔΑ, καθώς διαφορετικά θα προκύψουν πρακτικές δυσκολίες και σύγχυση.

Ιδιαίτερα στις περιπτώσεις συνιδιοκτησίας, απαιτείται χρόνος είτε για τον καθορισμό κοινού λογαριασμού είτε για το άνοιγμα νέων τραπεζικών λογαριασμών, διαδικασία που δεν μπορεί να ολοκληρωθεί άμεσα.

Πρεμιέρα για το ΜΙΔΑ τον Απρίλιο

Στο μεταξύ, εντός Απριλίου αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), η ψηφιακή πλατφόρμα της ΑΑΔΕ που αποτελεί βάση για την διαδικασία των τραπεζικών πληρωμών των ενοικίων.

Το Μητρώο, όπως αναφέρεται από το ΥΠΕΘΟ, θα συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο σύστημα τα στοιχεία ακινήτων περισσότερων από 7 εκατομμυρίων ιδιοκτητών, τα οποία σήμερα βρίσκονται κατακερματισμένα σε Εφορία, Κτηματολόγιο και ΔΕΔΔΗΕ.

Με την ενεργοποίησή του ανοίγει ο δρόμος για την πλήρη καταγραφή της ακίνητης περιουσίας, καθώς οι ιδιοκτήτες θα κληθούν να ελέγξουν και να επικαιροποιήσουν τα στοιχεία τους, δηλώνοντας με σαφήνεια τη χρήση κάθε ακινήτου (κύρια κατοικία, εξοχική, μισθωμένη, κενή, δωρεάν παραχωρούμενη ή επαγγελματική).

Η πρόσβαση θα γίνεται μέσω των προσωπικών κωδικών στο myAADE και οι χρήστες θα βλέπουν τα ακίνητά τους οργανωμένα σε τρεις βασικές καρτέλες:

• στοιχεία από την εφορία (ΑΤΑΚ, επιφάνεια, χρήση, ηλεκτροδότηση),
• δεδομένα από το Κτηματολόγιο (ΚΑΕΚ, εμβαδόν, δικαιώματα),
• πληροφορίες από άλλες δημόσιες πηγές.

Ουσιαστικά, οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να αντιστοιχίσουν τον ΑΤΑΚ με τον ΚΑΕΚ, με την πλατφόρμα να επισημαίνει τυχόν αποκλίσεις και να επιτρέπει άμεσες διορθώσεις.

Τι θα δηλώσουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι φορολογούμενοι θα κληθούν να δηλώσουν:

1. Τη χρήση των ακινήτων

Αν το ακίνητο ιδιοκατοικείται, χρησιμοποιείται για προσωπικές ανάγκες (π.χ. εξοχικό), παραμένει κενό ή ενοικιάζεται. Θα δηλωθούν επίσης ακίνητα επαγγελματικής χρήσης, καθώς και όσα παραχωρούνται δωρεάν. Στην περίπτωση δωρεάν παραχώρησης κατοικίας έως 200 τ.μ. σε συγγενείς πρώτου βαθμού δεν επιβάλλεται φόρος, ενώ για επιφάνεια άνω των 200 τ.μ. εφαρμόζεται φορολόγηση βάσει τεκμαρτού εισοδήματος (3% της αντικειμενικής αξίας).

Επιπλέον, θα καταγραφούν ακίνητα που μισθώνονται (μακροχρόνια ή βραχυχρόνια), καθώς και περιπτώσεις εκχώρησης εκμετάλλευσης ή χρηματοδοτικής μίσθωσης.

2. Τα κενά ακίνητα

Για πρώτη φορά θα υπάρξει πλήρης εικόνα των κενών κατοικιών, γεγονός που μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος. Παράλληλα, θα πραγματοποιηθούν διασταυρώσεις με στοιχεία κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας για τον εντοπισμό ψευδών δηλώσεων.

3. Τη διασταύρωση στοιχείων

Θα γίνει αντιστοίχιση των στοιχείων που υπάρχουν στο περιουσιολόγιο της εφορίας με εκείνα του Κτηματολογίου, μέσω της σύνδεσης ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ. Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να ελέγξουν και να διορθώσουν τυχόν λάθη ή παραλείψεις.

4. Την ταυτοποίηση μισθώσεων

Και οι ενοικιαστές θα εισέλθουν στην πλατφόρμα, ώστε να επιβεβαιωθούν τα στοιχεία των μισθώσεων. Στόχος της ΑΑΔΕ είναι ο εντοπισμός αδήλωτων εισοδημάτων από ενοίκια και η ενίσχυση της διαφάνειας στην αγορά ακινήτων.