Τέσσερα μέτρα για ταχύτερες μεταβιβάσεις ακινήτων – Οι αλλαγές

Σειρά αλλαγών για απλοποίηση των διαδικασιών μεταβιβάσεων ακινήτων ανακοίνωσε η κυβέρνηση, με στόχο την καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη και τη μείωση της γραφειοκρατίας. Σύμφωνα με τις νέες ρυθμίσεις που παρουσίασε ο αντιπρόεδρος Κωστής Χατζηδάκης και αναμένεται σύντομα να πάρουν την κοινοβουλευτική οδό για νομοθέτηση,  προωθείται η κατάργηση της υποχρέωσης τοπογραφικού σε συγκεκριμένες εντός σχεδίου περιοχές.

Παράλληλα, περνούν περισσότερες διαδικασίες διεκπεραίωσης στους συμβολαιογράφους, που πλέον αναδεικνύονται σε “σημεία υπηρεσιών  μιας στάσης”. Βέβαια “κλειδί” της κίνησης αυτής είναι η διασφάλισης διαλειτουργικότητας μεταξύ κομβικών υπηρεσιών.

Ουσιαστικά, από τους συναλλασσόμενους πολίτες, περνούν στους συμβολαιογράφους μια σειρά από καθήκοντα συλλογής εγγράφων, π.χ. από ΤΕΕ, ΑΑΔΕ και Κτηματολογίου. Στόχος είναι να περιοριστούν τα πολλαπλά στάδια και τις καθυστερήσεις που μέχρι σήμερα επιβράδυναν τις συναλλαγές. Βέβαια και σήμερα στα συμβολαιογραφικά γραφεία καταγράφονται καθυστερήσεις στη σύνταξη συμβολαίων κτλ (π.χ. με βάση αναφορές ένα συμβόλαιο συχνά απαιτεί διάστημα δύο μηνών για να συνταχθεί) μια και η όλη διαδικασία δεν “πατάει” σε μια επαρκή διαλειτουργικότητα των υπηρεσιών. “Αντίδωρο” βέβαια για την όλη μεταβίβαση αυτή στους συμβολαιογράφους, που έχουν κατά καιρούς εκφράσει ενστάσεις για την μετατροπή των γραφείων τους σε “υπηρεσίες μιας στάσης”,  θα είναι μια σχετική αμοιβή, όπως ανακοινώθηκε, χθες (4/2).

Παράλληλα, με βάση τις ανακοινώσεις του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης προωθείται ένας μηχανισμός οριστικής απελευθέρωσης κατασχεμένων ακινήτων από την ΑΑΔΕ.

Με βάση όσα είπε ο κ. Χατζηδάκης όλες οι παρεμβάσεις διευκολύνουν τους πολίτες, ενισχύουν τη ρευστότητα και μειώνουν σημαντικά τη γραφειοκρατία στην αγορά ακινήτων.

Ειδικότερα οι τέσσερις αλλαγές είναι:

1.Περαιτέρω ανάδειξη των συμβολαιογραφικών γραφείων ως σημείων υπηρεσιών μιας στάσης (one stop shop). Σήμερα ο συμβολαιογράφος έχει μια σειρά καθήκοντα, δηλαδή, προετοιμάζει το συμβόλαιο, συλλέγει φορολογική  και  ασφαλιστική ενηµερότητα, κάνει την αίτηση για εγγραφή στο Κτηµατολόγιο Με τη νέα παρέμβαση  αναβαθµίζεται ο ρόλος του, µε αντίστοιχη αύξηση της αµοιβής του. Αυτη νέα διαδικασία “πατά”  σε α) διαλειτουργικότητα με ΤΕΕ για ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου και ΑΑΔΕ για περιπτώσεις απαλλαγής φόρου, β) δημιουργία ειδικού ακατάσχετου λογαριασμού, που θα καταβάλλονται το τίμημα και όλα τα έξοδα. Έτσι, ο συ,βολαιογράφος θα συλλέγει τα δικαιολογητικά με διαλειτουργικότητα, θα υποβάλλει ταυτόχρονα µε το συμβόλαιο τις δηλώσεις για τον φόρο μεταβίβασης, θα παρακρατεί και αποδίδει από το τίμημα τις οφειλές προς το Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ και θα καταβάλλει τα δικαιώματα του Κτηματολογίου.

2. Κατάργηση υποχρεωτικής σύνταξης τοπογραφικού για συμβόλαια μεταβίβασης ακινήτων σε περιοχές εντός σχεδίου µε επικυρωμένες πράξεις εφαρμογής . Σύμφωνα με το υφιστάμενο καθεστώς ανεξάρτητα από το αν το ακίνητο είναι στο Κτηματολόγιο, πρέπει να επισυνάπτεται τοπογραφικό και βεβαίωση μηχανικού πως το τοπογραφικό είναι συμβατό και το ακίνητο μπορεί να εγγραφεί στο Κτηματολόγιο. Πλέον, εφόσον το ακίνητο είναι σε περιοχή µε κυρωμένη και μετεγγραμμένη πράξη εφαρμογής και λειτουργούν κτηματολόγιο, είναι περιττό να συνταχθεί τοπογραφικό διάγραμμα από ιδιώτη μηχανικό, διότι το κτηματολογικό φύλλο έχει και τοπογραφικό διάγραμμα, ενώ οι όροι δόμησης και τα λοιπά κρίσιμα στοιχεία για κτίρια προκύπτουν από την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου.

3. Δυνατότητα για πληρωμή του φόρου κληρονομίας κατά τη μεταβίβαση του κληρονομιαίου ακινήτου. Σήμερα για να μεταβιβάσει κάποιος ένα ακίνητο απαιτείται να έχει ήδη πληρώσει τον φόρο κληρονομίας. Άρα, όσoι και όσες δεν έχουν ρευστότητα δεν μπορούν να εκποιήσουν το ακίνητό τους. Με την αλλαγή που ανακοινώθηκε ότι φόρος θα μπορεί να καλύπτεται από το τίμημα της μεταβίβασης, δηλαδή το συμβόλαιο θα μπορεί να συντάσσεται, χωρίς το πιστοποιητικό της πληρωμής του φόρου και ταυτοχρόνως ο συμβολαιογράφος θα παρακρατεί το ποσό του φόρου κληρονομιάς και θα το αποδίδει, υποβάλλοντας τη φορολογική δήλωση μαζί µε την υπογραφή του συμβολαίου.

4.Δυνατότητα της ΑΑΔΕ να απελευθερώνει οριστικά τη μεταβίβαση κατασχεμένου ακινήτου. Το υφιστάμενο καθεστώς προβλέπει ότι η μεταβίβαση κατασχεμένου ακινήτου μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανατραπεί από την ΑΑΔΕ. Με τη νέα παρέμβαση η  ΑΑΔΕ θα μπορεί να απελευθερώνει οριστικά τη μεταβίβαση κατασχεμένου ακινήτου, όταν ένα ποσοστό του τιμήματος (που ορίζει η ΑΑΔΕ µε βάση το ποσό της οφειλής και το ποσό που εισπράττεται από τη μεταβίβαση) παρακρατείται από τον συμβολαιογράφο και αποδίδεται στην ΑΑΔΕ.

Έλεγχος και  έγκριση των συμβολαίων ακινήτων

Σύμφωνα με τις οδηγίες των αρμοδίων αρχών εντός 60 ημερών θα ελέγχονται υποχρεωτικά οι φάκελοι των μεταβιβάσεων ακινήτων, από τις αρμόδιες υπηρεσίες της εφορίας και καθορίζονται συγκεκριμένες προθεσμίες για την προσκόμιση των δικαιολογητικών. Οι δηλώσεις φόρου μεταβίβασης ακινήτων υποβάλλονται ψηφιακά, μέσω της εφαρμογής myPROPERTY, με εξαίρεση περιπτώσεις που δεν είναι δυνατή η ηλεκτρονική υποβολή τους.

Η δήλωση μεταβίβασης ακινήτου συμπληρώνεται από τον πιστοποιημένο συμβολαιογράφο που θα καταρτίσει την συμβολαιογραφική πράξη και υποβάλλεται από τον υπόχρεο ή τον νόμιμο εκπρόσωπο αυτού με τη χρήση των προσωπικών τους κωδικών TAXISnet.

Στη δήλωση περιγράφονται από τον συμβολαιογράφο, η υφιστάμενη κατάσταση των ακινήτων, οι μεταβολές που επέρχονται στα ακίνητα με τη σύσταση, τροποποίηση ή κατάργηση της σύστασης οριζοντίων ή καθέτων ιδιοκτησιών, καταχωρείται η αξία των ακινήτων με τη συμπλήρωση και υποβολή των φύλλων υπολογισμού (Φ.Υ.Α.Α.) ή η αγοραία αξία για τα ακίνητα εκτός Α.Π.Α.Α. και οι απαλλαγές, που προβλέπονται από την κείμενη νομοθεσία.

Μετά την ψηφιακή υποβολή της δήλωσης, ο υπάλληλος της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. ή του Κέντρου Φορολογίας Κεφαλαίου  εισέρχεται στην εφαρμογή myPROPERTY για τον προσδιορισμό του φόρου μετά από έλεγχο στα ακόλουθα βήματα:

-Εντός δέκα  εργάσιμων ημερών από την υποβολή της δήλωσης αυτή παραλαμβάνεται από την αρμόδια υπηρεσία της Φορολογικής Διοίκησης και εκδίδεται η πράξη διοικητικού προσδιορισμού του φόρου και η οποία κοινοποιείται στον υπόχρεο ή στον νόμιμο εκπρόσωπο αυτού.

-Σε περίπτωση ακινήτων εκτός συστήματος Α.Π.Α.Α., η πράξη διοικητικού προσδιορισμού του φόρου εκδίδεται μετά τον προσδιορισμό της προσωρινής αξίας, από την αρμόδια υπηρεσία, στη χωρική αρμοδιότητα της οποίας βρίσκεται το ακίνητο που μεταβιβάζεται.

-Οι δηλώσεις που υποβάλλονται σε αναρμόδια Δ.Ο.Υ./ΚΕ.ΦΟ.Κ. διαβιβάζονται εντός τριών εργασίμων ημερών στην αρμόδια υπηρεσία. Για τη διαβίβαση ενημερώνεται σχετικά και ο υπόχρεος μέσω της εφαρμογής «Μητρώο και Επικοινωνία-Τα Μηνύματά μου».

-Εντός εξήντα ημερών από την ανάρτηση της συμβολαιογραφικής πράξης στην εφαρμογή myPROPERTY, η αρμόδια υπηρεσία της ΑΑΔΕ ελέγχει την ακρίβεια των δηλουμένων και τη συμφωνία του περιεχομένου της δήλωσης με τη συμβολαιογραφική πράξη.