Τράπεζες: Νέα άνοδος στο Euribor φέρνει αυξήσεις στις δόσεις των δανείων

Στο προσκήνιο επιστρέφει δυναμικά η νέα άνοδος των επιτοκίων, προκαλώντας ανησυχία σε χιλιάδες δανειολήπτες που βλέπουν το κόστος εξυπηρέτησης των δανείων τους να αυξάνεται ξανά.

Αν και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν έχει προχωρήσει ακόμη σε νέες αυξήσεις, η πορεία του Euribor τις τελευταίες εβδομάδες αποτυπώνει ξεκάθαρα τη μεταστροφή του κλίματος στις αγορές, οι οποίες προεξοφλούν πλέον πιο δύσκολες συνθήκες χρηματοδότησης για τους επόμενους μήνες.

Το Euribor, που αποτελεί τη βάση τιμολόγησης για τα περισσότερα δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου, έχει ήδη κινηθεί ανοδικά, με το 3μηνο – που επηρεάζει άμεσα τα στεγαστικά– να καταγράφει αισθητή αύξηση μέσα σε λίγες εβδομάδες. Συγκεκριμένα από τα επίπεδα του 1,9% που ήταν στις 6 Φεβρουαρίου βρίσκεται πλέον στο 2,13%. Αυτό σημαίνει ότι οι δόσεις θα αρχίσουν να αναπροσαρμόζονται προς τα πάνω, όχι άμεσα για όλους, αλλά σταδιακά, καθώς κάθε δάνειο «περνά» από τον κύκλο επανατιμολόγησης.

Όπως εξηγεί υψηλόβαθμη τραπεζική πηγή «για ένα μέσο στεγαστικό δάνειο, ακόμη και μια αύξηση της τάξης του 0,50% μπορεί να μεταφραστεί σε επιβάρυνση δεκάδων ευρώ τον μήνα, με το ποσό να μεγαλώνει όσο αυξάνεται το υπόλοιπο ή η διάρκεια του δανείου». Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει κυρίως όσους έχουν παλαιά δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο, είτε πρόκειται για στεγαστικά είτε για επιχειρηματικά.

Αντίθετα, όσοι έχουν επιλέξει σταθερό επιτόκιο διατηρούν προς το παρόν μια «ασπίδα προστασίας», καθώς οι δόσεις τους δεν επηρεάζονται από τις διακυμάνσεις της αγοράς. Ωστόσο, ακόμη και σε αυτή την κατηγορία, το ερώτημα είναι για πόσο θα παραμείνουν χαμηλά τα επιτόκια που προσφέρουν οι τράπεζες, ειδικά αν συνεχιστεί η ανοδική πορεία του Euribor.

Οι λόγοι της αύξησης

Οι λόγοι πίσω από αυτή τη νέα πίεση είναι κυρίως εξωγενείς. Οι πληθωριστικές πιέσεις επιμένουν, η ενεργειακή αβεβαιότητα παραμένει, ενώ οι γεωπολιτικές εξελίξεις – ιδίως στη Μέση Ανατολή – αυξάνουν τον βαθμό αβεβαιότητας για την ευρωπαϊκή οικονομία. Οι αγορές, βλέποντας ότι η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού δεν είναι δεδομένη, «τιμολογούν» εκ νέου το ρίσκο, οδηγώντας τα διατραπεζικά επιτόκια υψηλότερα, ακόμη και χωρίς άμεση παρέμβαση της ΕΚΤ.

Την ίδια στιγμή, οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται μόνο στα νοικοκυριά, αλλά επεκτείνονται και στον επιχειρηματικό τομέα. Οι επιχειρήσεις που χρηματοδοτούνται με δάνεια συνδεδεμένα με το Euribor βλέπουν ήδη το κόστος χρήματος να αυξάνεται, κάτι που επηρεάζει άμεσα τη ρευστότητά τους και ενδέχεται να αναβάλει επενδυτικά σχέδια. Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο λόγω της πίεσης που δημιουργεί το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς οι προθεσμίες για τη σύναψη δανειακών συμβάσεων έχουν επισπευσθεί, αναγκάζοντας επιχειρήσεις και τράπεζες να κινηθούν πιο γρήγορα μέσα σε ένα περιβάλλον αυξανόμενου κόστους.

Συμπληγάδες

Έτσι, διαμορφώνεται μια διπλή εικόνα στην αγορά: από τη μία πλευρά υπάρχει αυξημένη ζήτηση για δανεισμό, καθώς οι επιχειρήσεις προσπαθούν να προλάβουν τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία, και από την άλλη πλευρά το κόστος αυτού του δανεισμού ανεβαίνει. Σε αυτό το πλαίσιο, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις είναι εκείνες που κινδυνεύουν περισσότερο να μείνουν εκτός, είτε λόγω χρόνου είτε λόγω αδυναμίας να αντέξουν το αυξημένο κόστος.

Στα στεγαστικά δάνεια, η εικόνα παραμένει πιο ισορροπημένη, αλλά όχι χωρίς κινδύνους. Τα νέα δάνεια με σταθερό επιτόκιο εξακολουθούν να κινούνται σε σχετικά χαμηλά επίπεδα, διατηρώντας το ενδιαφέρον για αγορά κατοικίας, ωστόσο η συνέχιση αυτής της τάσης θα εξαρτηθεί από τις εξελίξεις στο μέτωπο των επιτοκίων. Αντίθετα, τα παλαιά στεγαστικά κυμαινόμενου επιτοκίου είναι άμεσα εκτεθειμένα σε κάθε νέα μεταβολή, ενώ και τα δάνεια του προγράμματος «Σπίτι μου», παρά την επιδότηση, επηρεάζονται από την πορεία του Euribor.

Είναι γεγονός ότι η αγορά περνά από μια περίοδο σχετικής ηρεμίας σε μια νέα φάση αβεβαιότητας. Η προοπτική φθηνότερου χρήματος που είχε αρχίσει να διαφαίνεται φαίνεται να απομακρύνεται, τουλάχιστον προς το παρόν, και οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί για το αν η άνοδος των επιτοκίων θα παγιωθεί ή θα αποδειχθεί πρόσκαιρη. Μέχρι τότε, δανειολήπτες και επιχειρήσεις αναμένεται να κινηθούν με μεγαλύτερη προσοχή, καθώς το κόστος χρήματος δείχνει να ανεβαίνει ξανά.